Enhavo

1a ĉapitro

2a ĉapitro

3a ĉapitro

4a ĉapitro

5a ĉapitro

6a ĉapitro

7a ĉapitro

8a ĉapitro

9a ĉapitro

10a ĉapitro

11a ĉapitro

12a ĉapitro

13a ĉapitro

14a ĉapitro

15a ĉapitro

16a ĉapitro

Glosaro

Pri la aŭtoro

Kolofono

1a ĉapitro

La griza ĉapelo

Jam ofte Karl Linker estis en Ixstadt[1], kvankam kutime nur por kelkaj tagoj. Sed hodiaŭ, je ĉi tiu belega, plena de printempaj antaŭsentoj aprila tago, kiam li serĉis meblitan ĉambron, konsciiĝis al li, ke ĉi tiu malnova havenurbo posedas tiom multajn vere poeziajn angulojn. La novajn kvartalojn li evitis. Tie la loĝejoj estis tro kostaj – ja li devis ŝpari. Estis konforme al lia romantikeco, ke li volis laŭeble preni ĉambron en malnova domo kun spiralaj, malhelaj ŝtuparoj, malgrandaj fenestroj kaj la tuta, nepriskribebla iometo da longa, okazoplena pasinteco.

La preĝejo kun la damaĝita de vetero kaj tamen fortika turo, antaŭ kiu li nun staris, okupis lian atenton dum kelka tempo. Tiam li aŭdis ie en la proksimo obtuzan ruladon, skuetadon kaj muĝadon, strangan miksaĵon de kuniĝantaj sonoj, kies signifon li ne komprenis.

Antaŭ la preĝejo la strato plivastiĝis al granda placo, – vera malŝparo de spaco en la mezo de ĉi tiu plej malnova kvartalo kun ĝiaj malvastaj, multangulaj stratetoj, malhelaj kanaloj kaj malgrandaj dometoj, el inter kiuj elkreskis tie kaj ĉi tie alia konstruaĵo, kiu tute ne konvenis al tiu poezieca ĉirkaŭaĵo pro sia larĝa, pompa fasado kaj la praktika sobreco de sia stilo.

La juna juristo ankoraŭ aŭskultetis la strangajn sonojn. Nun li kredis scii, de kie ili venis, de trans la preĝeja placo, kie leviĝis libere staranta, malnovega konstruaĵo kun pintaj tegmentoj kaj turetoj. Kaj nun li rememoris, ke tiu estis la Granda Muelejo, unu el la multaj vidindaĵoj de Ixstadt. La muelejo devenis el la dek-kvina jarcento kaj estis starigita super kanalo. Ties akvo fluis kun homfarita, forta dekliveco meze tra plej malsupraj spacoj de la muelejo kaj pelis la muelejajn radojn, kiuj donis sian forton por erigi la grenon en polvecan farunon. La obtuza bruado, komparebla al la frapado de marondoj, estis nur la simfonio de akvoamasoj kaj maŝinstamfado.

Nun li iris laŭ la mallarĝa strato maldekstre de la mueleja kanalo, rigardis la dometojn kun la duone blindaj fenestroj kaj la veterdetruiĝintaj pordoj kaj subite haltis. Antaŭ li elstaris domo, kiu laŭ la stilo de la tegmento estis simila al la Granda Muelejo, iomete super la najbaraj konstruaĵoj. Eluzita ŝtona ŝtuparo kun kvin ŝtupoj kondukis al peza, malheliĝinta pordo garnita per feraj ornamaj najloj. Sur ĝi pendis blanka kartona afiŝo, kiu anoncis, ke oni ĉi tie ludonas meblitan ĉambron. Nelertaj literoj skribitaj per blua krajono sub la presitaj linioj aldone informis, ke la ĉambro estas tuj luebla, ankaŭ kun tri manĝoj ĉiutage, malsupre dekstre ĉe Kunath.

Karl Linker ne pripensis longe. Jam du horojn li serĉadis, antaŭ nelonge la turhorloĝo de la preĝejo batis la dek-duan horon, kaj lia stomako sin anoncis pli kaj pli laŭte. Li supreniris sur la ŝtuparo, malfermis la dompordon, apud kiu ambaŭflanke troviĝis mallarĝaj, kraditaj fenestroj, kaj eniris la koridoron, kiu krepuskis en mistera duonmalhelo kvazaŭ en fabela dormo. La kahela planko, la larĝaj lignoskulptaĵoj super la pordoj kondukantaj dekstre kaj maldekstre al du teretaĝaj apartamentoj, la larĝa ŝtuparo kun la antikvecaj, malgraciaj balustradoj en la fundo kaj fera lustro profunde pendanta de la plafono donis al la koridoro personan trajton, kaj ĝi ŝajne ne plu estis parto de ludomo. Ĉi tie regis odoro de lavendo, sekiĝintaj fruktoj kaj iom da putraĵo. Tia distingaĵo perceptebla per la flarnervoj kiel malŝatata eco algluiĝis sur multaj malnovaj domoj.

La asesoro[2] iris al la dekstra pordo. Glata latuna plato fiksita je la alteco de la okuloj montris la nomon Ernst Kunath. La malnovega sonorilŝnuro, forte movigita de la mano de Linker, kaŭzis laŭtan sonoradon de sonorilo je ioma distanco malantaŭ la pordo. La sono rememorigis la junan juriston pri verdaj alpoj kun rokoj kaj abioj kiel vivaj impresoj de lia unusola vojaĝo de la Universitato Freiburg al la neĝkovritaj montoj de Svislando.

Tiam la pordo sensone malfermiĝis iomete, kaj en la fendo malklare vidiĝis la kapo de virino.

»Kion vi deziras …?«

Estis laca, mallaŭta voĉo.

»Mi venas pro la ĉambro.«

»Eniru.« La pordo tute malfermiĝis, post kiam ŝi forigis sekurĉenon.

Ĉi tie en la koridoro de la loĝejo brulis malgranda kerosenlampo sur la muro. Komodo baris la vojon. Apud ĝi staris vestostablo. Sur la komodo kuŝis griza felta virinĉapelo kun garnaĵo de samkoloraj taĝetoj[3].

Apetitveka odoro de rostaĵo netrudiĝeme plenigis la mallarĝan irejon, kiu neniiĝis en la griza krepusko de la fundo.

La virino malaperis en tiu krepusko, kaj Karl Linker embarasite paŝis post ŝi. Laŭ la odoro la nutrado ĉe la familio ne estis malbona, kaj li imagis al si la agrablan situacion, ke li sidiĝus kun sia murmuranta stomako ĉe la preparita manĝotablo.

Tiam li subite repuŝiĝis, blindigite de hela lumverŝo. La virino malfermis pordon, tute vaste. Post ĝi estis ĉambro kun du fenestroj, kiujn trafis la brila tagmeza suno, kaj sur la brune farbita planko desegniĝis helaj, torditaj kvaranguloj.

Ŝia manmovo petis, ke la asesoro eniru. Post li la virino fermis la pordon kaj atendante staris, interplektinte la manojn sur la blua antaŭtuko. La tuta eksteraĵo de tiu malgranda virineto kun la ekgriziĝinta verto kaj la vizaĝeto esprimis fidindecon kaj samtempe kompaton. La faltoj ĉirkaŭ la buŝo, sur la frunto kaj ĉirkaŭ la okuloj estis kvazaŭ gravuritaj sur la pala haŭto.

La rigardo estis malkaŝema, sed malĝoja kaj preskaŭ humila.

Per mallonga rigardado Linker kaptis tiujn detalojn kaj nun sin turnis al la meblaro. Malnovaj mahagonaj mebloj kun broditaj kovriletoj, flaviĝintaj ŝtalgravuraĵoj sur la griz-bluaj tapetitaj muroj kaj granda imitaĵo de persa tapiŝo donis al la longeca ĉambro kune kun multaj dekoracioj metitaj laŭ bona gusto gemutecon de propra hejmo. Ili same klare raportis pri la elstaraj domzorgaj ecoj de la virineto per sia speguleca pureco. La lito staris malantaŭ alta, ses-ala ĉina ekrano el delikata plektaĵo. Ĉiu parto havis ovalan mezparton en nigra koloro, al kiu akre kontrastis la oraj fantazi-birdoj.

La asesoro kontente kapjesis, iris al unu el la fenestroj kaj rigardis tra la malfermita, per hoko fiksita alo sur kanalon, en kiu flav-bruna akvo fluis malvigle. La kanalakvo atingis preskaŭ la fundamentan muron, kaj Karl Linker tuj pensis, ke la akvofluejo kaj la elvido al kontraŭaj dometoj estas poeziaj, sed la ĉambro eble malseka. Escepte de tio ĉio plaĉis al li.

Ĝis nun li kaj la virino ankoraŭ ne parolis pri la celo de lia vizito. Nun li ekdemandis pri tio kaj jeno, ĝis li sufiĉe sciis.

Sinjorino Kunath estis la vidvino de industria majstro de la muelejo, kiu estis proprieto de la magistrato[4]. Ŝi postulis monate po cent dudek markoj por la ĉambro kun tri manĝoj ĉiutage – inkluzive de servado kaj lavado de tolaĵoj, kion ŝi emfazis.

La prezo estis iomete tro alta por la asesoro. Li ne povis pagi pli ol cent dek markojn. Fine ili fiksis cent dek kvin markojn, kaj Linker volis enloĝiĝi ĉi-posttagmeze.

Kiam li ekiris, la virino hezite diris, ke ŝi loĝigas nur vere solidajn sinjorojn. Ŝi havas plenkreskintan filinon kaj filon, estontan bankoficiston, kaj ŝi devas konsideri ilian ambaŭan simplanimecon. Ŝiaj okuloj ekbrilis, kiam ŝi parolis pri siaj infanoj. Neniel ŝi toleros, ke … nu jes, la sinjoro asesoro certe komprenas.

Karl Linker kapjesis, ridetante al ŝi.

»Mi estas fianĉiĝinta, sinjorino Kunath. Ĉu tio kontentigas vin?«

»Jes, jes – kompreneble!«

La asesoro etendis al ŝi la manon. »Do ni havas interkonsenton, ĉu? Ĉirkaŭ la dua horo mi sendos miajn kofron kaj vojaĝkorbon, kiuj ankoraŭ staras en la stacidomo. Ja mi alvenis ĉi tien nur ĉi-matene el Barten.«

Ŝi donis al li la domo- kaj la apartamentoŝlosilojn, kaj ili sin adiaŭis.

Manĝinte tagmezan pladon en gastejo ĉe la stacidomo, li portigis sian bagaĝon al la domo kun la numero 9 en la strato Mühlengasse. Reveninte en sian novan hejmon, li malrapide malpakis, je la tria sin kuŝigis post farita laboro sur la liton, kiu anstataŭis sofon, kaj baldaŭ endormiĝis.

Kiam sinjorino Kunath donis al li la posttagmezan kafon, li iomete babilis kun ŝi kaj eksciis, ke la filino Hildegard estis dek-naŭ-jara kaj librotenistino en la urba laborperejo. Ŝia filo, kiu estis pli juna ol la fratino, trapasis sian lernotempon ĉe la Orienta Banko de Komercado kaj Negocado.

Post tio Linker sendis bildkarton al sia fianĉino kaj promenis tra la ĉefaj stratoj kaj trans la multajn pontojn esence nur por havigi al si korpan ekzercadon.

Estis en la strato Langgasse.

En la stratovivo de Ixstadt Langgasse estis la sama kiel la strato Friedrichstrasse por Berlin kvankam kun la necesaj limigoj rilate al longo, vigleco de la trafiko kaj speco de la pasantoj.

Langgasse, ĉe kies suda ekstremo leviĝis la arkitektone grava urbodomo kun la malnovega Merkur-puto, hodiaŭ vere estis Friedrichstrasse transmetita en provincestran urbon. La »malvirta flanko« estis homplena. Kaj ĉi tie, el homamaso preterŝovanta sin laŭ du fluoj, la asesoro rimarkis la grizan, ŝikan feltoĉapelon kun grizaj velurfloroj.

Li tuj rekonis ĝin. Jam en la koridoro sur la komodo de sinjorino Kunath ĝi estis frapinta lian atenton. Karl Linker havis bonan guston en ĉio, ne nur en siaj vestaĵoj kaj tiuj de siaj gekonatoj, sed same en sia vivmaniero. Eksciinte de sinjorino Kunath kelkajn detalojn pri la plenkreskinta filino Hildegard, li rememoris la ĉapelon. Ĝi devis esti ŝia. Laŭ tiu ĉapelo li formis al si tre favoran bildon de Hildegard. Li opiniis ŝin kapabla vesti sin rafinite simple.

De Hildegard kaj la aparta feltoĉapeleto liaj pensoj nevole saltis al Lotte, lia fianĉino en la hejmurbo Barten. Lotte Harrich neniam elektus tian vestaĵon por sia blonda kapo. Gustopleno signifis por ŝi ligon de multekosteco kaj okulfrapeco sen iaj gradoj. Laŭ tiu konduto ŝi estis tute la filino de sia patrino inklinanta al pompo – bedaŭrinde!

Kaj nun tiu ĉapelo estis en braklonga distanco antaŭ la asesoro, kiu tuj decidis pririgardi la posedantinon pli detale.

Ŝi ne estis sola. Apud ŝi iris svelta sinjoro vestita kun iometo da vanteco, fervore babilante. Ambaŭ ŝajnis familiaraj.

Linker observis, ke aliaj preterirantaj viroj ofte rigardis al la griza ĉapelo. Iuj salutis. Ofte la saluto esprimis certan familiarecon. La asesoro konis tion. Tiel sinjoroj salutis la virinojn, kiujn ili ne tute alkalkulis al damoj.

Ne, tiu virino tie antaŭ li ne povis esti Hildegard Kunath. Alportinte posttagmezan kafon al li, la patrino estis skizinta al li koncizan karakterizaĵon de sia infano. Ŝi ĝojis, ke ŝi trovis iun, kiu komprenis ŝian patrinan fieron, kaj gloris la kvalitojn de Hildegard, ŝiajn diligenton, infanamon, ordemon kaj aparte ŝian sinretenon kontraŭ sinjoroj. Parolante pri tiu lasta trajto, ŝi deklaris: »Jes, jes, mi tute fidas ŝian honeston.« Tiun parolturnon ŝi volonte uzis.

Do tiu virino ne povis esti Hildegard. Certe la griza ĉapelo estis plurfoje vendita ĉi tie en Ixstadt. Ja, pensis Linker, mi ne devas plenumi iun taskon. Do mi plu observados.

La virino kun la griza ĉapelo surhavis aŭtunan kostumon en la sama koloro. Sub la orlo de la jupo vidiĝis paro da malgrandaj piedoj en duone altaj lakŝuoj kaj peco da silka ŝtrumpo, kiu strikte ĉirkaŭkovris gracian tibion, kaj tra kiu estis videbla iometo da haŭto.

Lotte en Barten opinius tion duonmondeca. Ŝi volonte ŝajnigis klerecon, tamen pli laŭ siaj paroloj ol per siaj konceptoj.

Je la norda ekstremo de la malvirta flanko la paro returniĝis, kaj nun Linker vidis la virinon kun la griza ĉapelo de antaŭe.

Li komprenis, kial tiom da sinjoroj salutis … tiel salutis.

La virino ne estis tia, kian oni nomus bela. Sed … alloga por viroj …! En rozkolora vizaĝeto brulis malhelaj, grandaj okuloj sub fortaj brovoj. La nazeto aŭdace rigardis en la mondon, kaj la buŝo ŝajnis arda kun siaj plenaj, ruĝaj lipoj. Oni ne vidis multon de la cindrokolora hararo. Ĝi havis silkan brilon kaj ŝajnis riĉa kaj plena. Krom tio ŝi havis fleksiĝeman figuron, sveltan kaj tamen karnoplenan, kaj irmanieron, kiu estis iomete balanciĝanta kaj montris aplomban junan forton.

Tiu irmaniero donis al la virino apartan trajton, estis en ĝi io ekscita, provoka, eble io spita; kaj tiel ĝi forprenis de la tuta aperaĵo la impreson de damo el bona socio, kiun alikaze la vestaĵo trafcerte elvokus.

Nun Linker tamen dubis, ĉu tiu estas Hildegard Kunath … La okuloj estis tro similaj al tiuj de la patrino. Nur la esprimo estis diferenca. Ĉi tie deca modesto, tie la konscienco povi facile regi la virojn.

Iu alparolis la asesoron.

»Ho, Linker, bonan tagon! Do vi jam estas ĉi tie? Kial vi ne vizitis min? Nun mi bedaŭrinde ne havas tempon. Bonvolu esti nia gasto ĉi-vespere, tute senĝene. Mi tuj informos mian edzinon telefone.«

Advokato Mendel kaj la asesoro estis membroj de sama studenta korporacio. Malgranda viro, iom tro dika, kiu per sinteno kaj lingvaĵo ĉiam pretendis gravulon.

Al Linker la invito ne estis konforma al la cirkonstancoj. Esence li devis vespere skribi longan, detalan leteron al Lotte. Aliflanke Mendel estis lia labordonanto, kiu donis al li la esperon, iam estiĝi kompaniano, se li bone spertiĝos en la laboro post la ĵus plenumita asesoriga ekzameno kaj pruviĝos taŭga. Komence Mendel pagos al li ĉiumonate ducent kvindek markojn, kaj Linker ĝojis, ke li tiel rapide trovis dungon per helpo de la korporaciaj rilatoj. Kiel asesoro kun kontentiga juĝnoto li devus multajn jarojn perlabori sian vivon en malaltaj pozicioj de la justico, ĝis li enspezus per nedaŭraj oficoj princan salajron de ducent markoj. Tute ne parolante pri konstantaj enspezoj.

Tial li akceptis dankante la inviton, pensante, ke la dependado do jam estiĝis rimarkebla. Tion oni ne povis ŝanĝi. Lia patrino tie en Barten povis modeste vivi per sia vidvina pensio kaj sendi al sia unusola filo ne pli ol pakaĵon da manĝaĵoj, kion ŝi faris jam tiam, kiam la filo studis aŭ poste kiel referendario devis vivi sen okulfrapa malriĉeco. Tio estis unu el la multaj oferoj de la malĝusta gepatra ambicio, kiu planis la karieron de juĝisto por la filo malgraŭ tro malabundaj rimedoj kiel kompenso de la propra malsupra pozicio.

Mendel sin adiaŭis: »Mi partoprenos estraran kunsidon de la trafika asocio. Mi petas pardonon. Ĝis revido!«

La virino kun la griza ĉapelo estis malaperinta. Linker devis nun iri hejmen. La leteron al Lotte li ne rajtis prokrasti.

Survoje al Mühlengasse li preteriris grandan magazenon. Vere, kravato mankis al li. Ĉi tie ĉe »Gefratoj Liemann« li revidis la virinon kun la griza ĉapelo, apud ŝi la sinjoron kun la danda sinteno. Ambaŭ staris ĉe vendotablo por virinaj poŝtukoj.

Sed la asesoro ne atentis ilin. La letero al Lotte bezonos tempon. Jam estis la sesa horo.

2a ĉapitro

La peko

La kerosenlampo sur la skribotablo ĵetis ruĝ-flavan lumon sur antaŭenklinitan kapon de Karl Linker kaj sorĉis ore brilantajn reflektojn sur la malhelajn harondojn de la verto.

Unu folio estis dense surskribita. Plia duona folio, tio sufiĉus ankaŭ por la sinjorino bopatrino.

La asesoro sin klinis malantaŭen en la fotelo kaj rigardis enpensiĝinte kaj revante post la delikata fumspiralo, kiu leviĝis de la cigaredo ardetanta en la cindrujo. Se liaj samkorporacianoj vidus lin tiel, tutcerte iu el ili vokus: »Knabino verkas versojn!«

Tiuj estis belaj tempoj tiam en Freiburg – malgraŭ la malabunda monhelpo de la gepatroj.

Linker ridetis. Ili ĉiam nomis lin »Knabino«, la samkorporacianoj, kies trikoloran bendon li portis kun fiero. Sen la korporacio li ne konatiĝus kun Mendel, devus longe serĉi pagitan dungon. La ekstraj elspezoj por la korporacia vivo finfine donis kompenson.

Karl Linker daŭrigis la leteron, priskribis sian novan hejmon, la modestan sinjorinon Kunath, la malnovan muelejon, la kanalon antaŭ la fenestro. Li ne menciis, ke estas filino en la domo. Sinjorino bopatrino eble riproĉus, ke li tamen luprenis la ĉambron. Ŝi ne fidis virojn. Pri tio kulpis la gren-komercisto Harrich. Pro sia kokrado li havis la famon de bonvivanto. Tio estis vorto, al kiu la filistroj de Barten ligis la nocion de pleja nemoraleco.

Fine li skribis la intimajn kisojn kaj la korajn salutojn por la karaj gepatroj. La letero estis finita. Sed de kie li prenu poŝtmarkon? Eble sinjorino Kunath povas helpi.

Ŝi loĝis en la antaŭa ĉambro, kies unusola fenestro rigardis al la Granda Muelejo. La tria apud tiu de la asesoro, same nur unufenestra, estis la regno de Hildegard. Kie la filo loĝis, tion Linker ĝis nun ne sciis.

Li frapis, kaj voĉo vokis: »Eniru!«

Li staris … vid-al-vide al la virino kun la griza ĉapelo!

La surprizo estis tro frapa. Iomete konfuzite li sin prezentis kiel la nova samdomano.

Ŝi klinis la kapon, tro pretendante moŝtan damon.

Sinjorino Kunath estis genuinta ĉe la fenestro antaŭ vestaĵoŝranko kaj nun proksimiĝis. Denove ŝi laŭdadis Hildegard-on, ĝis tiu interrompis ŝin.

»Sed patrino … Tio certe ne interesas la sinjoron asesoro.«

Ŝia voĉo estis agrabla, la parolmaniero iomete afektita.

Linker volis dekomence kameradecan rilaton al la filino de la gastigantino kaj respondis afable: »Mi kredas, ke mi jam vidis vin hodiaŭ, fraŭlino. Posttagmeze en Langgasse kaj post tio …«

Hildegard rapide metis montrofingron sur la lipojn, avertante la asesoron per rigardo. Sinjorino Kunath laboris super la preparita vespermanĝa tablo.

Linker tuj eksilentis, tiam aldonis: »Almenaŭ mi vidis junan damon kun griza feltoĉapelo.«

»Tio ne estis Hildegard«, opiniis sinjorino Kunath. »Ŝi deĵoris ĝis la sepa horo kiel je ĉiu tago.«

Reveninte en sian ĉambron kaj gluante la poŝtmarkon sur la koverton, li prave pensis: »Io ne estas en ordo. Tiu fraŭlino Hildegard estas anĝelo kun granda demandosigno.«

Baldaŭ li aŭdis la klakon de la koridora pordo. Iu frapis.

Estis la anĝelo kun la demandosigno.

»Mi petas pardonon, se mi ĝenas vin«, diris la modela infano malvarmete kaj formale. »Mi havis negocan taskon en Langgasse. Patrino ne ŝatas, ke mi montras min tie. Mi evitas nenecesajn klarigojn. Tial mi ne rakontis tion al ŝi.«

Linker riverencis al ŝi. Hildegard staris en duonhelo ĉe la pordo. Li ne povis vidi ŝian vizaĝon, nur helan, nebulecan makulon. Tio ĝenis lin. Li volonte observus ŝian mienon, kiam ŝi prezentis tiun iom neklaran defendon. Eble ŝi ridetis moke kaj superece. Li opiniis ŝin kapabla por tio. Efektive ŝi estiĝis nesimpatia al li. Kvankam li ne estis strikta virtemulo, mallogis lin, ke ŝi trompis sian patrinon, sendube bonkoran virinon, kaj ŝajnigis purulinon, deculinon. Pro tiu rapide ekĝerminta malemo li intence ne respondis eĉ per unu vorto ŝian klarigon, sed nur sin ekklinis kaj atendis.

Ŝi ankoraŭ staris apud la pordo.

La silentado estiĝis malagrabla al la asesoro, li sentis ĝin kiel animan premon. »Se mi povus vidi ŝian vizaĝon«, li pensis. »Kial ŝi ne foriras?«

Kiam li estis skribinta la leteron al Lotte, peza vira paŝado pasis super li, ia senpaŭza tien- kaj reen-marŝado. Nun la nekonata loĝanto de la ĉambro troviĝanta super tiu de Linker rekomencis sian bruan promenadon. Tiel forte tiu en supro piedpremis la plankotabulojn per fortikaj botoj, ke la kloŝo de la pendolampo kelkfoje delikate tintis. Domaĝe – tiu lampo ne brulis. Alikaze Linker povus iomete studi la vizaĝon de Hildegard.

En tiun tien- kaj reen-iradon subite alia sono enmiksiĝis de la pordo – subpremita singulto. Hildegard metis ambaŭ manojn sur la vizaĝon kaj profunde klinis la kapon.

Ĉu tio estis komedio? Kiel li scius tion, apenaŭ konante la junan virinon?

Estis nur la kavaliro en Linker, kiu sentis sin devigita iri antaŭ ŝin per rapidaj paŝoj.

Ŝiaj brakoj jam falis, la kapo leviĝis, kaj grandaj, malhelaj okuloj rigide rigardis la asesoron.

»Mi scias, ke vi gajnis tre malfavoran opinion pri mi«, ŝi diris kun kvieto kaj klareco, kiuj surprizis lin. »Mi ne povas ŝanĝi tion.« Kaj post mallonga paŭzeto: »Patrino iros al konatino. Se vi volos veni al ni en la loĝoĉambron … mi parolos kun vi …«

Linker pripensis fulmrapide. Kion ŝi volos? Paroli kun li. Pri kio? Ŝi ĵus diris: »Mi povas ŝanĝi nenion.« Sekve ne temis pri pravigo de ŝia konduto al la patrino. Pri kio alia do?

»Bedaŭrinde mi jam fiksis renkontiĝon por la vespero, fraŭlina moŝto«, li diris dece. »Volonte mi staros je via dispono je alia fojo.«

»La moŝton vi rezignu, mi petas, sinjoro asesoro«, ŝi diris egalanime. »Nomu min fraŭlino, tio sufiĉas. Patro estis laborestro de la Granda Muelejo ĝis sia morto antaŭ du jaroj. Lia filino ne havas rajton pri tiu titolo, kiel tio estas kutimo en aliaj rondoj. – Ĉiukaze mi volas demandi, ĉu vi havas iujn dezirojn. Certe vi revenos hejmen nur malfrue, post kiam ni jam enlitiĝis.«

Linker havis fajnan aŭdkapablon. La lastaj frazoj ne estis tute senĝene diritaj. Ia neklara egoismo aŭ intenco esprimiĝis per ili. Ĉu Hildegard volis eltrovi, kiam lia reveno estos atendebla? Kaj tion … kiucele?

»Dezirojn … nu jes«, li diris pripensante. »Eble mi petas kruĉeton da teo, kiun vi metus en la fornotruon … Ho, fornotruo, ni proksimiĝas al printempo. En Berlin dum mia prepariĝo al asesora ekzameno mi havis la kutimon vespere trinki teon, kaj ĉambron kun forno. Nu, tamen, do mi trinkos ĝin malvarma.«

»Laŭ via peto. Vi tie trovos ĝin. Bonan nokton.«

»Momenton, fraŭlino.«

Ŝi jam havis la pordoklinkon en la mano kaj turnis la kapon al li.

»Vi volis paroli kun mi, fraŭlino«, li diris kun emfazo en la voĉo. Li bezonis klarecon, kia estis la karaktero de la knabino. Al lia iometa malinklino aldoniĝis kromsento: Malfido!

»Mi volis«, ŝi respondis koncize. »Sed ĉio estas vana«, ŝi daŭrigis mallaŭtiĝante kvazaŭ sub enfluo de malgaja sento de miskompreniĝo. Ŝia voĉo tremetis …

Tiam ŝi malaperis eksteren, antaŭ ol Linker povis reteni ŝin. Tion li volonte farus, ĉar … eble li agis maljuste kontraŭ ŝi, eble ŝi estis pli bonkonduta, ol tio ŝajnis. La malgaja tono de »ĉio estas vana« eĥiĝis en lia orelo.

Malrapide li reiris al la skribotablo en la lumcirklon de la kerosenlampo, kies verda laborkloŝo lumis kiel grandega smaragdo.

Jen la letero al Lotte. Se ŝi supozus, ke je la unua vespero li travivis ion similan al malgranda aventuro – kun la filino de la gastigantino, kun la griza ĉapelo. Ho, Lotte certe estus ĵaluza.

Lotte kaj Hildegard. Kvazaŭ ŝerce li komparis ilin. Tie la iomete mallarĝmensa deco kaj sobreco, averaĝulino kun tono de senĉarmeco – kaj ĉi tie loga peko. Tento estis la irmaniero, la balanciĝantaj movoj, krom la okuloj kaj la ruĝaj, ekscitaj lipoj.

Subite li diris laŭte »Stultaĵoj!« kaj haste sin preparis por foriro. Li estis nekontenta pri si mem. Kial li zorgis pri Hildegard? Li ne plu pensos pri ŝi! Jen la plej bona solvo. Ŝi ne estas maldanĝera, precipe post kiam oni pasigis kvar senfinajn semajnojn en Barten en la rondo de la familio, kaj la fianĉinaj kisoj de Lotte gustis pli kaj pli senekscite.

Kiam li finis sian vestadon, sinjorino Kunath venis kaj alportis la vespermanĝon. Li manĝis rapide kaj foriris el la domo.

3a ĉapitro

La monoklo

Sinjorino advokato Nora Mendel estis eĉ pli malgranda ol sia edzo. La altaj kalkanumoj ne helpis. Ŝi restis malgranda, sed tre volonte estus granda, ne nur laŭ figuro – ankaŭ alimaniere …

Sinjoro James Look[5] de la angla ĉefkonsulejo en Ixstadt paradis afekte kiel ĉiam apud la sinjorino advokato. Li fuŝparolis la germanan laŭ »ĉarma« maniero por ŝia gusto. Laŭ sia parolmaniero la ambicia damo ŝajnis vivi ankoraŭ en la ŝuoj de adoleskantino malgraŭ la dek-kvar-jara filino.

James Look estis laŭekstere nobla de la verto ĝis la ŝuoj – tro nobla, diris iuj, kiuj opiniis, ke troa ŝato de modaj vestaĵoj ĉe sinjoroj estas signo de interna plateco. Laŭekstere nobla! Interne? La demando restis nerespondita. Sed la samaj malkontentuloj, kiuj asertis, ke James Look estas dando, silentis, se iu diris, ke la juna, riĉa anglo mense estas kunmetaĵo de senkulpeco, bonanimeco kaj stoko da ellernitaj saĝo-ŝajnigaj parolturnoj.

Look ludis per sia monoklo pendanta je maldika silka ŝnuro, dum li faris prelegon al sinjorino Mendel pri velado per jaĥto.

Tiam ili atingis la domon troviĝantan proksime de la stacidomo, kie la advokato havis lukse ekipitan sepĉambran loĝejon en la unua etaĝo ekde sia geedziĝo.

»Bonvolu veni kun ni supren, sinjoro Look«, petis la malgranda damo en tono, kiu ne ŝajnis toleri kontraŭdiron, kaj kiun ŝi alproprigis al si nur lastatempe, ĉar ŝi tiel esperis esprimi certan aplomban energion. »Mia edzo antaŭ nelonge telefonis al mi«, ŝi aldonis klarigante. »Li invitis samkorporacianon por la hodiaŭa vespero, junan asesoron. Ĉar sinjoro Linker portempe kunlaboros kun mia edzo, la sinjoroj certe priparolos aferojn, kiuj enuigos min. Tial vi estu mia societano. Mi igos surtabligon de aldona manĝogarnituro por vi.«

Look sin balancis sur la piedfingroj, cirkle turniĝadis sian monoklon je la ŝnuro kaj ŝajne pripensadis tre forte.

Tiam li demandis: »Samkorporaciano? Kio estas tio?«

»Tiel oni nomas la anojn de studenta societo, do korporacio, aŭ se ili apartenas al korpuso, tiam oni nomas ilin samkorpusanoj.«

»Mi komprenas. Foje en Bonn mi vidis, kiel tiaj korporacianoj faris mensuro[6]. Kaj la sinjoro estas asesoro, ĉu? Mi konas multaj juristoj. Kiel li nomiĝas?«[7]

»Linker.– Tion oni povos tre bone priparoli supre ĉe ni. – Mi petas …!« Kaj ŝi fingromontris al la dompordo.

James Look kapjesis kaj antaŭiris.

Sinjorino Mendel ĉiam provis plibonigi lian germanajn lingvosciojn kaj atentigis, ke oni ne diras »fari mensuron«, sed »skermi«.

Li tute ne atentis ŝiajn vortojn. Linker, Linker, tiun nomon li jam aŭdis, antaŭ nelonge, antaŭ tre mallonga tempo … Tiam esprimo de kontentiĝo aperis sur lia pure razita, malgrasa vizaĝo. Ĝuste, estis la hodiaŭa posttagmezo. Asesoro, Linker, vere …

Kiam la ĉambristino anoncis la asesoron al la gesinjoroj, Mendel venis renkonte al li en la koridoron, afektis ĝoje kun certa patroneca subtono kaj kondukis la gaston en la sinjoran ĉambron, kie James Look sidis senĝene kun disetenditaj membroj en klubfotelo, kaj la dommastrino simile malpitoreske duone kuŝis sur felkovrita divano.

Linker jam konis sinjorinon Mendel, kvankam nur supraĵe. Ŝi etendis al li la dekstran brakon en maniero, ke li devis kisi ĝin se li ne volis konduti maldece. Al tiu respektoplena saluto li sentis fortan malinklinon ekde sia fianĉiĝo. Pri tio kulpis lia bopatrino, kiu lasis kisi sian manon je ĉiu konvena aŭ nekonvena okazaĵo.

James Look ne opiniis necese leviĝi, kiam la asesoro estis prezentita al li. Linker ne atentis tiun malafablecon. Li estis tro surprizita. Tuj li rekonis Look-on … Langgasse – griza ĉapelo – grandmagazeno – vendotablo de poŝtukoj … Nenia dubo, tiu anglo estis la akompananto de Hildegard de la hodiaŭa posttagmezo!

Sinjorino Mendel postulis la atenton de Linker sole por si mem. Ŝi volis konstati, kiujn preferojn havas la nova kunlaboranto de ŝia edzo. Lia eksteraĵo kontentigis ŝin pro lia svelta, mezgranda figuro, la senriproĉaj vestaĵoj kaj la ankoraŭ iomete nematura, senbarba vizaĝo kun la molaj, preskaŭ knabinecaj trajtoj. Al la Mendelaj societoj oni povis bone prezenti lin. Sed nun liaj ceteraj ecoj …

La malgranda damo ŝatis emfazi kapricajn trajtojn. Al iuj homoj tio imponis …

»Montru al mi vian maldekstran manon«, ŝi diris, post kiam li devis sidiĝi apud ŝi sur remburita tabureto. »Ne tiel. La manplaton. Mi bone scipovas aŭguradon el la linioj de la mano.«

Linker estis neagrable tuŝita de tiu familiareco, kiu estis nekonvena laŭ lia gusto. Nur hezite li levis la brakon.

Sinjorino Mendel jam prenis lian manon kaj fervore studis la liniaron ruĝete distingiĝanta sur la haŭto, dirante kvazaŭ marĝene: »Mi lernis tiun arton de pola princino en Monako. La povrulino tie perdis sian tutan posedaĵon kaj nun vivas kiel aŭguristino en Rue de Abbelais. Ni faris nian geedziĝan vojaĝon al Montekarlo. Mi opiniias ĝin belega. Ĉu ankaŭ vi ludas, sinjoro asesoro?«

Al li tiu malgranda virino ŝajnis ridinda. Li tro ofte vizitadis diversajn societajn rondojn aparte en Berlin kaj vidis en ŝi imiton de tiuj nekulturitaj virinoj el la okcidenta kvartalo de Berlin, kiuj volas veki atenton je ĉia prezo.

»Ludi …?« li diris iomete ironie. »Nur valson sur fortepiano, dancmuzikon kaj studentajn kantojn.«

»Parolante pri Monako oni ne parolas samtempe pri muziko«, ŝi diris koketmoke.

»Prave. Monako estas kolektiĝejo de belulinoj«, li sin korektis ŝajne fervore. »Do ludado per la koroj de virinoj. Mi estas fianĉo, sinjorina moŝto, kaj tial eliĝis el la ludo.«

»Ho, vi ja estas vere danĝera!« Ŝia voĉo estis tute sen afekto. Estis ŝia honesta opinio.

»Ĉu vi ne estas kontenta?«, li demandis, imitante ŝian leĝeran tonon. »Ĉu vi opinias kubludon?«

»Ĉu tio estus malbona faro? Oni ne sukcesis forigi min de la ruleta tablo.«

Per la montrofingro de sia dekstra mano ŝi indikis la mezan linion de lia manplato kaj daŭrigis: »Via linia reto montras sorton de ludisto.«

»Ĉu? Nu jes, mi eĉ skaton[8] ne scipovas!«

Ŝi levis la zorge frizitan kapon kaj pune rigardis lin per siaj grize bluaj, senbrilaj okuloj.

»Eble vi iam repensos pri miaj vortoj. Loganta oro devojigos vin, kaj la lasta veto …« Ŝi silentis, tusetis kaj aldonis: »Ne, tion mi ne diras. Nur vin averti mi povas.«

Li ekridis kaprice. »Sinjorina moŝto, eble la lulilo de la pola princino staris ĉe Spree-rivero[9], kie elkreskis tiom da talentaj ĉarlatanoj. Ŝi havis por sia aŭgurado el la mano ĉiam la saman recepton: Ludemo, grandaj perdoj, tragika fino per revolvera pafo aŭ peco da pendumila ŝnuro.«

Li ridis kaj subite pensis je … Lotte Harrich, sia fianĉino. Loganta oro. Jes, la iama farunkomercisto, nuna pogranda komercisto de greno, havis tutan amason da ĝi, kaj – iasence tiu oro jam devojigis lin. Ankoraŭ antaŭ duonjaro li vivis laŭ la firma decido, ke li edziĝus nur pro amo. Tiam venis la asesora ekzameno, kaj lia ĉion prikalkulanta patrino eluzis je kristnasko lian timon pri necerta estonteco kaj rekomendis al li Lotte-n Harrich kiel rezervon por ĉiaj kazo. La ekkono de la propra, apenaŭ averaĝa jura scio definitivigis la decidon. En la novjara nokto li fianciĝis.

Pri tio li nun pensis.

Tiam li aŭdis la nazan voĉon de James Look:

»Ne afliktiĝu! Sinjorino Mendel aŭguris la samo al mi. Kvankam ni estas tre diversaj. Mi ludas kun granda pasio, tial mi havas – kiel mi esprimu tion? – granda atendo je revolvera pafo.«

»Ne atendo, sed grandan ŝancon«, plibonigis la malgranda dommastrino, salte ekstaris kiel junulino kaj diris: »Ni altabliĝu, gesinjoroj.«

Tiel Karl Linker hodiaŭ vespermanĝis dufoje.

La manĝoĉambro kun multaj malnovaj stanaj teleroj kaj kruĉoj, pezaj, skulptitaj mebloj kaj la malgranda tablo, kiu estis preskaŭ tro solene ornamita por nur kvar personoj, estigis hejmecan senton al la asesoro. Pense li pardonis al sinjorino Mendel la antaŭan stultetan aŭguran spektaklon.

La interparolo estis vivoplena. Look rakontis pri siaj vojaĝoj en Nepalo kaj raportis pri la mirakla monako de Maviruk, budhano, kiu en 1905 jam ses jarojn kuŝadis en dormosimila stato kaj respondis ĉiun demandon, kiun oni faris al li. Tiun strangan aŭguriston la popolo en Nepal adoris kiel sanktulon.

La interparolo kondukiĝis al la disputado, ĉu ok-hora dormado estas vere necesa por plena santenado de homo. La anglo opiniis, ke por li sufiĉas kvar horoj, Mendel postulis por si minimume sep kaj lia edzino eĉ dek horojn.

Linker diris gajhumore, ke li havas tiel firman dormon, ke li devas nepre sonorigi vekhorloĝon. »Alikaze mi dormus ĝiseterne, mi kredas …«

Look nekredeme skuis la kapon kaj ŝvebigis sian monoklon kiel pendolilon super sia telero.

»Kiel tio estas ebla?«, li diris dubante. »Jes, se vi havus korpajn penojn, tiam – sed tiel – kontoristo!«

»Eble tio estas heredita strangeco de mia patro. Ankaŭ tiu povis dormi je ĉiu tago- kaj noktotempo, kie kaj kiel li volis«, respondis la asesoro, al kiu ne estis agrable, ke li nun estis la centro de la babilado pri tute malgrava objekto. Tial li nun kondukis la interparolon al alia temo kaj ekraportis pri la spertoj faritaj de li dum la antaŭtagmeza serĉado de loĝejo. Tiuj koncernis ne nur la diversajn tipojn de geluigantoj plej ofte de ina sekso, sed same liajn sciojn pri la romantikeco de la stratoj en la malnovaj kvartaloj de Ixstadt.

»Ĝuste. Kie vi loĝigis vin, sinjoro asesoro?«, demandis sinjorino Mendel subite, evidente ĉar nek ŝi nek ŝia angla gasto havis sufiĉajn sciojn pri arkitekturo por kompreni tiun prelegeton. Speciale la anglo tute malsukcesis. Linker jam antaŭe rimarkis, ke la ĝenerala klereco de Look estis tre unuflanka kaj povis kontribui al interparoloj nur tiam, kiam la temo estis personaj spertoj.

Post tri glasoj da ruĝa vino la vizaĝo de la malgranda sinjorino advokato estiĝis timige ruĝa, kion kaŭzis certe nur la purraseco kaj la moderna figuro pretendita per troa laĉado de la korseto. Aŭdinte, ke la asesoro elektis la strateton Mühlengasse, ŝi ekskuiĝis, paŭtis la plenajn lipojn kaj deklaris:

»Ĉu Mühlengasse? Neniu loĝas tie!« Per tio ŝi volis aludi, ke tia obskura kvartalo ne taŭgas por asesoro.

»Neniaj bonstataj homoj, sed ja homoj kiel ekzemple la filino de mia gastigantino, fraŭlino Hildegard Kunath, kiu unuigas en si Berlinan ŝikon kun afabla vizaĝo, kiu maltrankviligas virojn.« Tiuj vortoj estis destinitaj al la viro kun la monoklo, sed kaŭzis nenian efikon, kvankam la asesoro estis elparolinta la nomon tre laŭte kaj klare. Do Look neis la konatecon kun la juna knabino, kio ne estis favora signo por la jam mistera virino kun la griza ĉapelo. La anglo restis silenta ankaŭ tiam, kiam Linker parenteze diris ŝian nomon denove dum priskribado de sia ĉambro.

Ĉirkaŭ la dek-unua kaj tridek la sinjoroj ekiris, ĉar la multflanka kaj mult-okupita Mendel, kiu havis plurajn publikajn honoroficojn, pli kaj pli ofte oscedis kaŝe.

Antaŭ la domo Look adiaŭiĝis de la asesoro.

»Ni havas diversajn vojojn«, li opiniis. »Mi loĝas ĉe Langenmarkt. Bonan nokton.« Tion li diris tre malvarme. La anglo ŝajnis ne tro ŝati la asesoron.

Linker, kiu kutimis je multe da moviĝado en freŝa aero ekde la kvar semajnoj pasigitaj en Barten, volis uzi la stelklaran aprilnokton por malgranda promenado.

Estis subita intuicio, ke li baldaŭ returniĝis kaj iris post Look je sekura distanco, kiu forte plirapidigis siajn paŝojn, post kiam li sin kredis ekster aŭda distanco de la asesoro.

La anglo iris preter la ĉefstacidomo, tiam turniĝis maldekstren en la mallarĝan irejon inter la Garnizona Preĝejo kaj la alta muro de la orfejo, tiel atingis la grandan muelejan kanalon kaj perdiĝis en la sennombraj stratoj kaj stratetoj de la malnova urboparto, nomita metiista kvartalo, ĉar la stratnomoj atentigis pri lignaĵistoj, masonistoj, ladistoj kaj similaj profesioj.

Multaj pasejoj en formo de malaltaj, malhelaj pordoarkoj similaj al malgrandaj tuneloj interligis multajn el tiuj mallarĝaj stratoj kaj tiel kreis labirinton de vojoj, en kiu nur longjara konanto de la loko povis trovi sian celon.

Ĉi tie la asesoro perdis Look-on el la okuloj kaj tute ne provis retrovi lin, ĉar li baldaŭ komprenis la neeblecon de persekutado en la stratoreto. Post longa senplana erarirado Linker atingis la kanalon, kiu etendiĝis paralele al la granda mueleja kanalo, tra pordego ĉe la norda bordo de la larĝa kanalo, kie li vidis super la tegmentoj de la kontraŭaj domoj la siluetojn de la karakterizaj gablolinioj de la Granda Muelejo antaŭ la nokta ĉielo. Sur la maltransa flanko de la kanalo estis trotuaro, kiu etendiĝis kiel kajo inter akvo kaj domofronto. Male sur la transa flanko, kaj tie devis esti la dorsflanko de la domo, en kiu loĝis vidvino Kunath, fluis la kanalo proksime ĉe la fundamenta muro.

Linker baldaŭ eltrovis la koncernan domon. Li povis bone ekkoni ĝin. La steloj donis sufiĉe da lumo. Krom tio li havis bonegajn okulojn. Ĝi ne aspektis afable pro la mansardo kun formo simila al ĉerkokovrilo kaj la tri altaj kamentuboj subtenitaj per feraj stangoj, kiuj etendiĝis kiel obskure minacantaj brakoj al la ĉielo. La teretaĝo situis al la akvoflanko tiel alte, ke sub la ses fenestroj troviĝis ses longecaj, kraditaj kelofenestroj. La domo havis nur unu etaĝon. Sur ĝi estis la mansardo, kiu estis tre alta kaj do enhavis grandajn ĉambrojn.

Linker staris senmove kaj ekrevadis. Kiuj aliaj loĝas en la malnova domo krom sinjorino Kunath? Kaj ĉu inter tiuj loĝantoj estis iuj, kiujn kiel Hildegard vualas misteraj enigmoj?

Ŝajnis al li, kvazaŭ tiu konstruaĵo loĝigus nur homojn, kiuj estis signitaj de la sorto aŭ de propra kulpo.

Nur en tiu momento li ekpensis je sia superloĝanto, la malkvietulo, kiu dum horoj iris en sia ĉambro tien kaj reen kun bruaj paŝoj, kiel homo, kiun pelis la konscienco aŭ viglaj ideoj – dua John Gabriel Borkmann el la spektaklo de Ibsen, kiu kiel malsana fantaziulo rezonas pri senutilaj planoj, kaj kies paŝoj admonas lian edzinon loĝantan en suba etaĝo pri la teruro aŭ la sufero de ŝia vivo …

Jen do estis io kvazaŭ dua sekreto … kaj … kiu povas scii, eble estis eĉ pli da ili en la malnova mueleja domo …

4a ĉapitro

La boateto

De sudo nubo rampis ĉi-tien maltrans la tegmentosupron, malrapide, senhalte.

Ĝi manĝis kiel malsata drako stelon post stelo, baldaŭ staris super la kapo de la asesoro kaj mallumigis ĉiujn brilantajn punktetojn, kiuj tremete spegulis la stelarojn sur la akvo de la kanalo.

Karl Linker frostotremetis. Estis unu el la malvarmaj printempaj noktoj, en kiuj la granda sopiro de la vekiĝanta naturo vagas tra la mondo.

Li frostotremetis kaj oscedis.

Jen – la unua bato de la turhorloĝo de la proksima preĝejo, dek unu pliaj … La nova tago komenciĝis.

Linker volis turni sin hejmen. Lastfoje li rigardis al la malnova mueleja domo, kvazaŭ adiaŭis ĝin kaj pensis: »Baldaŭ mi kuŝigos min por la unua dormo en la larĝan liton, kiun ŝirmas viaj larĝaj muroj. Tiam mi ne plu vidos vin, ĉar tiam la ĉambro estos parto de mi, la ĉambro, kiu efikos al mia animo. Kiu scias, kion mi sonĝos en tiu unua nokto. Superstiĉuloj atribuas al tiuj unuaj sonĝoj grandan signifon. Mi ne. Mi ne estas superstiĉa, havas nur romantikan kaj poezian naturon kaj sekve estas malbona skermanto laŭ la maniero de la hodiaŭa batalo por la ekzistado, kiu postulas sobrulojn kaj egoistojn.«

Linker volis foriri, levis la piedon, sed rapide kaj prudente mallevis ĝin.

El la malhelaj ombroj kuŝantaj sur la akvo de la kanalo ekveturis boateto. Malklare oni vidis en ĝi du figurojn, kiuj evidente intence sin klinis profunde en la veturilon. La remiloj estis mallaŭte movataj, tiel ke la asesoro nur malofte aŭdis klaran sonon.

La boateto sin tenis proksime ĉe la fundamentaj muroj de la transaj domoj. Linker devis tre precize alrigardi por ekkoni ĝin. La konduto de ambaŭ figuroj – ĉu viro aŭ virino ne estis distingeble – elvokis lian suspekton. La entrepreno de la homoj certe ne estis honesta. Kaj efektive la boateto nun haltis antaŭ la malnova mueleja domo.

Tiu loko ne estis favora por iu, kiu volis precize observi. La transa muro, verdmuska granito, formis fonon, de kiu pro la malhelo reliefiĝus nur hele vestitaj homoj. Sed tiel Linker vidis preskaŭ nenion.

Nun ekpluvis, tre etguta drizlo komenciĝis. Samtempe Linker aŭdis la malrapidan, firman paŝon de proksimiĝanto sur la ŝtonplatoj de la trotuaro. Lia rigardo rapide palpis en la grizan nokton kaj rimarkis la brileton de kaskogarnaĵo: patrolanta policano.

Karl Linker sensone forhastis. Li ne ŝatis respondi al la gardisto de la publika ordo, kion li faras ĉi tie je noktomezo. Tamen li bedaŭris, ke li estis forpelata. Tro volonte li plu kaŝobservus la boateton. Tio estus ekscita … Jes, ĉi tie en Ixstadt li tuj travivis aventureton. Unue la griza ĉapelo, poste la monoklo, kaj nun la malgrandega boato, same mistera, suspekta kiel la rilato inter Hildegard kaj James Look.

Pasinte lignan ponton, li atingis la preĝejan placon, tuj li estos hejme. Nur iri vojpecon sur la dekstra flanko de la granda mueleja kanalo …

Griza ĉapelo … monoklo …!

Linker ridetis. Liaj pensoj flugis al la hejmurbo, al Barten – kvarmil loĝantoj, inter tiuj familio Harrich, pogranda komercisto, kaj la vidviniĝinta sinjorino Rechnungsrat[10] Antonie Linker, lia patrino. De ŝi li havis la kutimon elekti apartan kromnomon por ĉiu homo. La sinjorino Rechnungsrat nomis neniun je titolo kaj nomo en familiaraj interparoloj kun konfidatoj. Por ŝi Richard Harrich estis »la granda O«, ĉar li posedis eksterordinarajn konveksajn gambojn, kiujn nenia tajlorista arto povis kovri. Sinjorino Alma Harrich nomiĝis nur »la lornjeto[11]«, kiun tiu uzis laŭ ŝia opinio kun la nobla leĝero de princino. La dika urbestro de Barten kontentiĝu per la nomo »tabakaĉo«, ĉar li tegis kaj parfumis la fenestrokurtenojn de sia loĝejo per odoraĉanta tabako kaj longa pipo.

Do Hildegard estis »la griza ĉapelo« kaj James Look »la monoklo«, kaj sinjorino Nora Mendel kaj ŝia malgranda, fiera edzo kandidatis al »Monako« kaj »societemulo«.

Linker elpoŝigis la grandegan domŝlosilon, pure defendan armilon, kiu aspektis apud siaj malgrandaj kolegoj kiel Goljato. Mallaŭte li malŝlosis. Li ĉiam estis atenta kaj respektema kaj abomenis homojn, kiuj nokte ĝenis siajn najbarojn per pordofrapado kaj simila bruado.

Tiel li atingis sian ĉambron preskaŭ sensone, ekbruliginte alumeton en la koridoro. Elektra koridora lumiga instalaĵo ne estis en la malnova mueleja domo. En ĉi tiuj ĉambroj eĉ gaskonduktiloj ŝajnis al li kiel malsanktigo de honorinda pasinteco.

Li bruligis nur la kerosenlampon sur la skribotablo, malvestis la palton, pendigis la ĉapelon apud ĝin kaj esplore rigardis sian hejmon. Ankaŭ nun ĝi efikis tre gemute, kvankam li ĵus venis de la Mendel-a loĝejo – el la belstila sinjora ĉambro kun molaj klubfoteloj kaj fel-tegita kanapo, sur kiu »Monako« duonkuŝis senĝene kaj aŭguris al li el la mano.

Jen li rememoris la boateton.

Rapida paŝo, akra ekblovo en la lampocilindron, la flamo tuj estingiĝis kaj venĝe pro tiu fitraktado sendis dikan fumfadenon al la plafono.

La asesoro palpe serĉis la skribotablan seĝon, sidiĝis sur ĝi kaj malvestis la laĉoŝuojn – unua kvalito, lakgarnaĵo – por specialaj okazaĵoj. En tiuj ŝuoj li iam trapasis la asesoran ekzamenon kaj poste fianĉiĝis. Lotte tretis lin sur la maldekstran pinton pro nelerteco. La makulo ankoraŭ estis videbla …

Nun li iris al tiu unu fenestro. La kurtenoj estis fermitaj – pezaj, ruĝaj ŝtofkurtenoj ne tralasantaj lumradiojn.

Ekstere sub la fenestro nenio estis videbla. Tamen Linker kredis, ke la malgranda boato estis haltinta antaŭ nelonge ĉi tie.

Mallaŭte, preskaŭ milimetron post milimetro, li levis ambaŭ riglilojn, malfermis alon. La duoblaj fenestroj jam estis forigitaj, kiujn oni enpendigis en Ixstadt nur pro malvarmo en vintro.[12]

Tre malrapide li ŝovis la kapon antaŭen. Liaj okuloj nun kutimiĝis al la griz-nigra krepusko super la kanalo. La drizlo estis ĉesinta, kaj la nubo kiel stelomanĝanta drako migris norden kaj ekliberigis ĝuste nun ĉiujn ĉiellampetojn.

La boateto estis laŭlonge premita al la muro de la malnova mueleja domo kaj fiksita per du ŝnuroj je pruo[13] kaj pobo[14] al la kradoj de du kelofenestroj tiel, ke super ĝi troviĝis la fenstro de la ĉambro de Hildegard.

Kaj la boateto estis malplena. Almenaŭ ne estis vivulo en ĝi. La remiloj kuŝis sur la du sidtabuloj kaj etendiĝis je peceto trans la ŝipomuron.

La asesoro pripensis, bildo aperis en lia kapo, lia vojaĝo kiel studento al Svisujo, eskalo, grimpi supren … tra la fenestro … al la knabino.

Oni povis konjekti, ke Hildegard loĝas trans la fenestro kaj la boateto anstataŭas la eskalon.

Sed du figuroj estis estintaj en la boato – du! Do unu estis troa. Konklude …

Karl Linker ne komprenis la aferon. La griza ĉapelo en la apuda ĉambro sendube nun havis vizitanton. Sed – kiucele?

Sed … ĉu la pasaĝeroj de la boateto eniris tra unu el la kelofenestroj por fari malhonestan negocon, por ŝteli? Certe, jen estis kradoj. Tiuj estis forigeblaj, estis delonge tramanĝita de rusto.

Tiel aŭ ĉi tiel – la travivaĵo estis interesa. Linker decidis oferi parton de la nokto. Li devis vidi, kiel la historio finiĝos.

Li apogis la brakojn sur la fenestrosojlo kaj atendis. Baldaŭ li enuis. La kubuto doloris. La turhorloĝo de la preĝejo de Sankta Katharina – la nomon diris al li sinjorino Kunath, kiam ŝi alportis la vespermanĝon – batis la unuan horon. Linker batalis kontraŭ la kreskanta laceco.

Vere! – La boateto ne koncernis lin. Ĉu estis efektive necese, ke li komencos sian oficon morgaŭ matene duondorme? Kaj li devos eĉ aperi antaŭ la tribunalo kiel advokato kaj anstataŭanto de sia labordonanto. Tiam li devos esti freŝa, spirite vigla, elripozinta. Nun li apenaŭ havis tempon por supraĵe trarigardi la aktojn. La kazo onidire estos tre simpla.

Sed la boateto efikis kiel magneto. Linker ne foriris de la fenestro. Li oscedis pli kaj pli ofte, suferis pro frosteto. Liaj okuloj fermiĝis, la kapo malleviĝis. Tiam li ekskuiĝis … li ne volis ekdormi!

Li rememoris la teon, kiun li estis mendinta. Taso da ĝi eble plivigligus lin. Tial li refaligis la kurtenon, bruligis alumeton kaj enverŝis al si tason. La kruĉeto kaj akcesoraĵoj staris sur la tablo. Apude estis malgranda, plurkolora sukerujo. La asesoro prenis duonan kuleron da sukero, rapide turnomovis kaj eltrinkis la tason per unu gluto.

Sinjorino Kunath tro ŝparis tefoliojn. Linker ŝatis la trinkaĵon nigre-bruna, ne tiel travidebla kiel ĉe ĉi tiu infuzaĵo. Tion li diros al ŝi tuj morgaŭ matene.

Reironte al la fenestro, li rememoris, ke li ne riglis sian pordon. Li nun faris tion je la malforta brilo de dua alumeto. Nur nun li vidis, kiel antikveca estis la ŝlosilo. La garnaĵo estis bosita[15] feraĵo, la riglilo malgracia kaj dika, sed fidinda.

La bastoneto estis preskaŭ forbrulita. La asesoro volis reiri al sia kaŝaŭskultejo, sed haltis, klinis la kapon por pli bona aŭskultado. Ekstere en la koridoro li kredis aŭdi brueton.

Tiam li aŭdis tute mallaŭtan, sed akresonan brueton de feraj pecoj, kiuj sin frotas unu kontraŭ la alia. La anso moviĝis, premita malsupren de mano sur la alia flanko. Iu provis, ĉu la pordo estas fermita.

Linker svinge forĵetis la bastoneton. Malforta odoro de brulinta korno disvastiĝis. Li estis bruletiginta la ungon de sia montrofingro.

Nun li staris en kompleta malheleco.

Denove li aŭdis la mallaŭtan skrapadon. Nun la anso moviĝis alten en la ripoz-pozicion.

La asesoro konstatis, ke lia koro batis pli rapide ol ĝis nun. La travivaĵo malkaŝis ekscitan flankon. La laceco estis foriĝinta. Linker ŝteliris sur ŝtrumpoj al la fenestro.

Estis preskaŭ sensone en la malnova domo. En la lignotabuloj sur la muro laboris lignovermo[16], boris rondan irejon kaj fabrikis flavecan lignopolvon.

La insekto ne estis la unusola viglulo en la sensona domo. Supre nun knaris mallaŭte plankotabulo. La supra loĝanto ŝajnis ankoraŭ fantomi. Jen – denova knaro …

La asesoro levis la kurtenon kaj etendis la kapon sub liberan ĉielon, sed tuj retiris ĝin.

En la boateto staris viro antaŭen kliniĝinta.

Linker riskis plian rigardon eksteren. La viro tenis la remilojn per la mano kaj ĵus pinĉfiksis ilin en la pruo sub la antaŭa sidloko. Nun li rektigis sin, kaj la kapo de la asesoro denove malaperis.

Post ia tempo Linker ekstere aŭdis flustradon, sin klinis antaŭen.

La viro en la boateto apogis la alte etenditajn manojn sur la fenestrosojlo, flustrante ion al nevidebla persono.

Apenaŭ kvar metroj estis la distanco inter la kapo de la asesoro kaj tiu de la nekonato. La dua viro certe estis en la ĉambro de la griza ĉapelo. Se la viro en la boato rigardus eĉ nur unu fojon maldekstren, tiam li malkovrus la subaŭskultanton. Sed tio, kion li planis, okupis lian tutan atenton.

»Strange, subite mi laciĝas«, pensis Karl Linker. Malgraŭ la ekscitaj okazaĵoj li devis streĉi sian tutan volforton por ne esti venkata de la heredita karakterizaĵo … Ne ekdormi! … Nun ne ekdormi!

Jen … sur la sojlo de la apuda fenestro aperis du gamboj, gamboj de viro, nigraj botoj, malhelaj pantalonoj senforte pendolantaj. Tiu en la boato prenis kaj tiris ilin, tiam kaptis homan, senvolan korpon.

Tutcerte la viro en la boateto estis forta. Tion oni vidis, kiam li nun metis la viron en boaton.

La palpebroj de Linker malleviĝis pro dormemo. Li ne povis teni la okulojn malfermitaj, havis nur la deziron fermi ilin por momento.

Sinjorino Harrich eniris. Estis hela tago. Ŝia vizaĝo, spongeca kaj pudrita kiel ĉiam, furiozo grimacigis ŝian vizaĝon. Ŝi deŝiris sian testudŝelan lornjeton de la ora ĉeno kaj ĵetis ĝin al Linker en la vizaĝon.

»Trompanto!«, ŝi kriis. »Mia malfeliĉa Lotte!«

La patrino aliris sur la herbejo. Ŝi surhavis la nigran maten-kufon. Do la falsa ĉefornamaĵo kuŝis hejme. Malespere ŝi vringis la manojn.

Ne, tio ne estis herbejo. Estis la ĉambro en malantaŭa domo en la strato Wilhelmstrasse en Berlin, kie dum ses horoj tre dignaj, tre saĝaj sinjoroj detaleme ekzamenis lin, faris timigajn demandojn kaj facilanime demandadis, ĉar ili estis elektintaj ilin hejme en la studoĉambro el dikaj libroj, sed iliaj povraj viktimoj sciu ĉion parkere.

Estis la asesoriga fabriko, la ekzamenejo. La prezidanto deklaris je la nomo de la ekzamena komisiono, ke la referendario doktoro pri juro Karl Linker estas kondamnita pro tute nesufiĉaj konoj al forsendado al Sibirio. Tiam li frapegis la tablon per la pugno kvazaŭ en kolero, kaj tio resonadis, pli kaj pli laŭte …

La asesoro vekiĝis. Li kuŝis plenvestite sur la sofo, kiu staris ĉe la muro plej proksime al la duone malfermita fenestro.

Tra la alo de la fenestro, kiu iomete pufigis la dikan kurtenon, enpenetris hela taglumo.

Ankoraŭ dormeme la asesoro perceptis tiujn detalojn.

Sed la prezidanto en la asesoriga fabriko plu frapadis la tablon – aŭ iu forte frapis de ekstere la ĉambropordon.

Ho, tiel estis. Sonĝo kaj realo intermiksiĝis.

Jen sonis la voĉo la sinjorino Kunath: »Sinjoro asesoro, sinjoro asesoro, vi komisiis min, ke mi veku vin je la sepa horo!«

»Estas bone, dankon!«, vokis Karl Linker kaj leviĝis ŝanceliĝeme. Lia kapo estis peza, kaj la pensoj nebrideble dancis en ĝi.

Li staris kaj rezonis … Malrapide li konstruis tutaĵon el la unuopaj agoj de la pasinta nokto kvazaŭ domon el unuopaj ŝtonoj.

Dio mia, kio el tio estis sonĝo, kio efektiva travivaĵo? Li ne trovis vojon tra la ĵusa pasinteco kun ĝiaj neprobabloj. La boateto estis tie … sed la viro, kiun oni levis tra la fenestro de Hildegard, kaj kiu ŝajnis senvola kiel mortinto aŭ sveninto, certe apartenis al vico da sonĝaĵoj same kiel sinjorino Harrich kun la lornjeto kiel ĵetaĵo, kiel la patrino en la maten-kufo kaj la prezidanto kun la tondra pugno.

La asesoro zorgeme sin lavis kaj plurfoje trempis la kapon en la pelvon.

Tiam li estis finvestita. La lito devis mensogi kaj ŝajnigi, ke li estis pasinta la nokton en ĝi. Li premreliefigis la kusenojn, faris ĉion por erarigi la bonaniman Kunath pri agrabla dormado.

Jen ŝi venis kun la matena kafo.

»Ĉu vi bone dormis, sinjoro asesoro?«

Li jesis. Sed la teo devos esti pli forta ol kutime – antaŭ ol li forgesas tion.

Je la oka li estis en Langgasse, kie la societemulo havis sian oficon en ĉeangula domo. Nun mankis tempo por okupiĝi pri la boateto kaj la du viroj. La deĵoro postulis lian tutan engaĝiĝon kaj portempe kovris la malhelajn okazaĵojn de la pasinta nokto.

Mendel estis disponiginta al Linker ĉambron apud sia laborejo. Tie la asesoro studis la kazon pri Pößnick[17] kaj kamaradoj. Tiujn tri simplulojn li devos defendi antaŭ la kriminala ĉambro anstataŭ sia labordonanto.

Senŝanca afero! La pruvoj pri bandoŝtelado estis sufokaj. La ĉefaĵo estis, ke li povis malaltigi la mezuron de la puno per brila elokventeco – se la sinjoroj juĝistoj aŭskultus lin.

La juĝdebatoj de la afero Pößnick kaj kamaradoj komenciĝis je la dek-unua horo. Linker estis surloke jam duonhoron antaŭ tiu tempo.

5a ĉapitro

La nekonato

»Akuzito Pößnick, vi ne provu prezenti vin kiel tentiton. Vi volas rakonti al ni fabelon. Ni ne havas tempon por aŭskulti vin. En la antaŭesplorado nek vi nek viaj amikoj Kalker kaj Rowarke menciis, ke nekonato estis la gvidanto de la prirabado de la vaporŝipo Ella. Kial vi ĝis nun silentis pri tiu cirkonstanco? Nu, la respondo estas simpla: Tiu nekonato ne ekzistas!«

Karl Linker, nun vestita per advokata talaro, leviĝis.

»Mi petas, ke vi permesu al la akuzito Pößnick, ke li rakontu sian historion sen intervenoj«, li diris kun kvieto. Ĝis nun li apenaŭ havis okazon por paroli. Nun estis decida okazo.

La prezidanto ridetis bonhumore.

»Sed, sinjoro advokato, tio tute ne estas celtaŭga. Ni havas multajn farendaĵojn.« Li levetis la ŝultrojn kaj flustris ion al la kunjuĝisto. Tiu nun same ridetis – evidente pro la naiveco de ĉi tiu juna anstataŭanto de advokato Menzel.

Linker sentis la signifon de tiu senparola bonhumoreco supre ĉe la juĝista tablo kaj ruĝiĝis pro ĉagreno. »Atendu, vi vidos …!«, li pensis.

Laŭte, preskaŭ aroge, li nun formale petis detale pridemandi Pößnick-on pri tiu nova punkto.

Ĉe la juĝista tablo oni malvole skuis la kapon.

La asesoro aldiris: »Mi prezentas la jenajn kaŭzojn: Certe miaj tri klientoj informis cele al sia defendado nur hodiaŭ pri tiu nekonato. Ili havis eksterordinarajn kaŭzojn, volante indulgi mastrinon de malgranda drinkejo, ĉe kiu ili ofte kuniĝis, kaj ĉe kiu iam tiam aperis tiu nekonato. Do mi samtempe petas asigni antaŭ la tribunalon la drinkejestrinon kaj vidvinon Anna Gundlach[18] kiel atestinon. Do por ne interrompi kaj prokrasti la kunsidon la pedelo tuj venigu ŝin. Vidvino Gundlach ĵure atestos, ke tiu nekonato vere ekzistas.«

La prezidanto kaj la prokuroro interŝanĝis mirigitan rigardon.

»Ĉu mi havas la permeson demandi vin, sinjoro advokato, de kie vi havas tiun defendan materialon?«, scivolis la prezidanto. »Prefere vi donus tion antaŭ la debato skribe al la aktoj, por ke la prokuroro povu esprimi sian opinion.«

»La nova materialo aliris al mi nur hodiaŭ«, Linker koncize respondis. »Mi petas alpreni decidon pri miaj proponoj. Se necese, mi konsentus prokraston de la debato.«

Tiam la prokuroro, dikventra barbulo, ekstaris kaj deklaris, ke li petas malakcepton de la proponoj, kies aprobo kaŭzus nur prokraston.

Linker opiniis akratone, ke tio estus kaŭzo de revizio. Tio tute konvenos al li.

La juĝistoj sin retiris, sed baldaŭ revenis. La proponojn de la defendanto oni malaprobis pro negraveco. Sekve Pößnick devis rezigni la rakontadon de la ›fabelo‹.

Linker nun ne plu interesiĝis pri la juĝdebato. Mallaŭte li parolis kun la tri akuzitoj, kiuj fervore kapjesis.

La prokuroro proponis tri jarojn da mallibereco por ĉiu.

La pledado de la asesoro konsistis el la frazoj: »La defendanto rezignas paroladon laŭ interkonsento kun la akuzitoj kaj petos revizion ĉe la supera instanco por zorgi pri iliaj rajtoj kun espereble pli granda sukceso.«

Tiu lasta parolturno estis preskaŭ impertinenta.

Sed la prezidanto denove milde ridetis. La defendanto ja estis tiel juna …

Oni kondamnis Pößnick kaj kamaradojn je tri jaroj da mallibereco kaj foreskortis ilin post la fino de la juĝdebato. Tamen Linker fiera kiel venkinto eliris el la tribunalejo. Lia adiaŭa riverenco estis apenaŭ videbla. La prokuroron li pretervidis.

Nun estis la dek-dua kaj tridek. La asesoro volis provi, ĉu li renkontos Mendel-on en la advokata ĉambro de la distrikta tribunalo. Li nepre devos informi lin pri tiu nova turno de la afero.

Mendel sidis kune kun kolego en angulo de la ĉambro, kie ambaŭ interparolis pri urbaj onidiroj, por ke poste ili povu rakonti al siaj edzinoj novaĵojn. En ĉi tiu ĉambro el ia malgrava incidento jam estiĝis ŝtatgrava afero kun diversaj fifamigoj.

Linker iris flanken kun sia labordonanto. Tiu tuj kaj koncize demandis: »Kiom?« Tio signifis: La alteco de la puno por Pößnick kaj kamaradoj.

»Ĉu tri jaroj?« tiam diris la societemulo preskaŭ terurite. »La homoj ne havis antaŭajn punojn! Mi supozis unu jaron kaj duonon. Sed tri …!« Tio sonis kiel milda riproĉo kontraŭ Linker.

Tiu nun rakontis, ke mallonge antaŭ la juĝdebato Pößnick konfidis al li la jenan:

Li kaj liaj amikoj tute ne volis malkonfesi, ke ili ŝtelis dudek sakojn da plej fajna Sumatro-kafo de la vaporŝipo Ella. Sed ili povis fari tion nur kun helpo de plia persono, kiu instigis ilin. Delonge ili estis regulaj gastoj en la knajpo[19] de sinjorino Gundlach ĉe la haveno. La virino plurfoje pruntedonis al ili monon. Ŝi ne estis unu el la homoj, kiuj trompas havenlaboristojn. Ne, en siaj rondoj sinjorino Gundlach estis tre ŝatata. Iun vesperon komence de marto la tri amikoj, ĉiuj fraŭloj kaj en bona aĝo, ludis skaton ĉe patrino Gundlach. Tiam fremdulo venis al ilia tablo. Li aspektis kiel polo aŭ hungaro kaj malbone parolis la germanan, surhavis aĉajn vestaĵojn, sed tamen disponis pri sufiĉe da mono, regalis ilin kaj tiam foriris. Li revenis je la sekva vespero. Post kvin vesperoj li tiom amikiĝis kun la tri laboristoj, ke li ekfamiliariĝis, menciis la ŝteladojn en la Hamburga haveno kaj tiel vekis ilian apetiton je facile akirebla mono. Ĉio plua okazis kvazaŭ per si mem. En la malgranda privata ĉambro de patrino Gundlach malantaŭ la bufedejo okazis la finofaraj traktadoj. La fremdulo, kiu sin nomis Marzkiewiak, precize informis ilin pri tago kaj horo, kiam ili alremu per granda boato al la vaporŝipo, kiu pro kazo de ĥolero naĝis ĉe la kvarantenejo, portempe ne rajtis malŝarĝi sian kargon kaj ne estos gardita je la asignita tempo.

Tiam oni sin konfidis al patrino Gundlach, kiun Marzkiewiak jam antaŭe gajnis duone. Preter ŝia terposedaĵo fluis mallarĝa brako de rivereto ĝis la Nelson-ŝipfarejoj, kiun oni povis bone uzi por sekrete porti la kafosakojn en la malantaŭan parton de la knajpo.

Kiam la tri viroj proksimiĝis al la vaporŝipo je noktomezo, Marzkiewiak alvokis ilin de sur la ferdeko kaj ankaŭ helpis stivi en la boato la sakojn, kiuj jam estis portitaj el la ŝipkelo kaj kuŝis sur la prua ferdeko. Neniu ĝenis ilin, kaj same bonstate ili poste lokis la sakojn ĉe patrino Gundlach. Je la venonta mateno oni transportis ilin unuope al la loĝejo de Pößnick per ĉareto ŝajne ŝarĝita per lignopecoj. Tie la polico konfiskis la sakojn kaj arestis la hazarde ĉeestantajn tri amikojn, supozeble pro observoj fare de atenta najbaro rimarkinta la multajn lignotransportojn.

Jam antaŭ tio la amikoj interkonsentiĝis, kion ili eldirus, se la polico kaptus ilin: Ili trovis boaton kun tiuj dudek sakoj da kafo sen gardo nokte ĉe la havenmuro, do kaŝis la sakojn en malplena budo kaj poste forportis ilin.

Marzkiewiak konsilis al ili eldiri tion, se estus kriza kazo, kaj donis nur antaŭpagon de cent markoj sub la kondiĉo, ke ili promesis al li fari ĝuste tiujn eldirojn. Ili ne volis impliki patrinon Gundlach kaj tial persiste ripetis siajn eldirojn. Nur je la mateno de la ĵuĝdebata tago timo je alta kondamno ekkaptis Pößnick-on, kaj finfine li diris la plenan veron al la advokato.

Menzel akceptis la raporton sen ekscitiĝo. Lia intereso pri kriminala proceduro ĉiam estis tre malgranda, se li sciis, ke nur kondamno povis estis la rezulto.

»Sciu, kara Linker«, li diris, »mi kredas, ke estas plej bone, se vi plu prilaboros la kazon sole. Mi estas tre okupita per miaj honoroficoj. Hodiaŭ oni elektos min estrarano de la agrikultura ekspozicio okazonta ĉi tie en aŭgusto. Do, ĉu ne, vi preparos la kazon por la revizia instanco.«

De la distrikta tribunalo Linker iris hejmen. Li sentis fortan malsaton kaj estis lacega. Uzante la tramon, li ŝparis valoran kvaronhoron, ĉar je la kvara horo li devos denove esti en la kontoro.

En la tramo li denove studis la aktojn de Pößnick kaj kamaradoj. Lian unuan kriminalan kazon li volis zorgeme prilabori. La kazo estis iel nekutima.

Inter la aktoj estis la protokoloj pri la intervjuado de la anaro de la ŝipo Ella. Kapitano Richter estis rimarkinta la ŝtelon tuj je la mateno. En la antaŭa nokto li profunde dormis en sia kajuto post drinkado kun konatoj, la stirilisto kaj la maŝinisto kaj aŭdis nenion suspektan. La aliaj ŝipanoj same ne povis deklari ion. En la antaŭesploro restis tute neklarigita, kiel la sakoj estis surferdekiĝintaj.

Nur nun Linker sciis ion pri tio, tamen tro malmulte por fari al si klaran bildon, kian rolon ludis la mistera Marzkiewiak.

Do diversaj malhelaj punktoj estis klarigendaj. En tiu laboro Linker intencis partoprenigi riverpolicanon, kiu laŭ la aktoj treege penis prilumi la malhelecon de la ŝtelo. La oficisto nomiĝis Trebitz kaj loĝis kune kun pluraj kolegoj de la riverpolico en malrigita trimasta ŝipo alikonstruita al loĝejo, kiu ankrumis antaŭ la gru-pordego en la haveno. Ankaŭ Trebitz estis pridemandita antaŭ la tribunalo kiel atestanto, ĉefe por dokumenti, ke ŝteloj en la haveno plimultiĝis ĝuste en la lastaj du monatoj. Tial oni povis konjekti, ke ekzistas pluraj bandoj da riverpiratoj, kiuj faris el prirabado de akrumantaj ŝipoj sian specialan metion.

Kiam Linker eniris sian ĉambron, Hildegard pretigis la mezgrandan tablon por la tagmanĝo.

La proceso Pößnick kaj kamaradoj en la sama momento estis tute forgesita, kiam li ekvidis la junan knabinon antaŭ si. Kiel fulmo la okazaĵoj de la nokto aperis en lia memoro. Kaj subite li komprenis, ke tiu detalo, la portado de mortinto aŭ sveninto en la boateton, ne estis fantaziaĵo. El la fenestro de Hildegard la viro estis elmetita. Kaj nun Hildegard staris antaŭ li.

Dum kelkaj sekundoj li gapis al ŝi kiel al fenomeno. Tiam li sin regis. Li ne afektu per sia konduto al ŝi. Ŝi estis prudenta, facile ŝi povus fariĝi suspektema.

»Bonan matenon, sinjoro asesoro«, ŝi diris, provante legi lian vizaĝon. Ŝiaj vortoj nun sonis formale.

»Bonan matenon, fraŭlino. Estas ĝentile, ke vi antaŭpreparas bongustan manĝon al malsatulo.«

La bonhumora, naiva tono ne prosperis al li. Almenaŭ ŝia rigardo ne neniigis la ekzamenan esprimon. Vea, senkuraĝa trajto ĉirkaŭis la buŝon kaj la korpotenon, kiuj ŝajnis anonci senhelpecon kaj embarason. Li vidis ankaŭ tion, kaj denove aperis la penso: ›Kia enigma estaĵo estas vi? Se mi povus nur unu fojon konstati, kio vere okazas en via animo.‹

Hezite ŝi eliris, ekstaris ĉe la pordo, alrigardis lin, kvazaŭ ŝi estus dironta klarigon, tamen turniĝis kaj elĉambriĝis.

Strange! Ne, li ne povis kompreni ŝin nek la okazaĵojn de tiu nokto.

6a ĉapitro

La supre loĝanta sinjoro

Sinjorino Kunath mem enportis la grandan pleton kun la tagmanĝo.

»Mi esperas, ke tio bongustos al vi«, ŝi diris kun sia malaŭdaca maniero. »Tio estas orientgermana manĝo, pizokaĉo kun peklita porkaĵo.«

Li trankviligis ŝin. »Jam la hieraŭa vespermanĝo estis bonega. Kaj pizokaĉo estas mia favorita manĝo.«

Sensone kaj mildmove ŝi eliris. Ankaŭ ŝia konduto estis premita, timigita. Hildegard tamen pli bone kaŝis tion.

Linker manĝis kun bona apetito. Nur liaj pensoj amarigis la plaĉan pleton. Kio do okazis en la pasinta nokto? Kio estis pri la viro, kiun iu forportis kaŝe el la ĉambro de Hildegard? Pli kaj pli strikte lia pensado ĉirkaŭis ĝuste tiun detalon, dismetis ĝin por trovi klarigon, rezonis, divenis, faris tiun kaj alian hipotezon per diversaj kombinaĵoj. Ĉio estis vana! Nur la jenan li komprenis iom post iom: Ĉi tie en la malnova mueleja domo okazis io, kio ne estis amindumado kaj ŝercado, ĉi tie eble iam okazis krimo, kaj li … sciis pri la afero.

Subite li sentis internan varmegon. Li forŝovis la teleron kaj haste ekstaris, duonsvenis, tiel ke li devis sin fiksteni je la rando de la tablo. Rapide la eksveno pasis.

Certe tio estis sekvo de la nokto, de la dormado sur la sofo kaj la sonĝoj. Kiel li atingis la sofon de apud la fenestro? Lia memorado ĉesis en la momento, kiam liaj palpebroj ŝajnis pezaj kiel centfuntaĵo, kaj li havis nur unusolan deziron: Dormadi!

Tiam lia rigardo falis sur la skribotablon. Tien li estis metinta la bildon de Lotte. Nun apud ĝi staris du vazoj kun anemonoj, la unuaj infanoj de printempo. Lotte estis ĉirkaŭita de la blankaj floroj tiel, ke ili formis kadron.

Aĥ, Lotte! De kiam li ekloĝis ĉi tie, ŝi fremdiĝis de li, malfamiliariĝis. En Barten, kie ili estis kunaj ĉiutage, ŝia junula freŝeco faciligis al li memtrompadon, tiam li kelkfoje kredis, ke li sentas korvarmecon por ŝi.

Kaj nun? Tiuj kvar semajnoj en la hejma urbo ŝanĝis nenion. La sama sento de fremdeco, de indiferenteco ekzistis ankaŭ ĉi tie kiel tiam en Berlin mallonge post lia fianĉiĝo.

Kun amareco li pensis je sia patrino, kies faro estis tiu gefianĉiĝo.

Li ankoraŭ rigardis la foton. La trajtoj de la vizaĝo malklariĝis. Estis la griza ĉapelo tie inter la anemonoj – estis Hildegard kun la strange profundaj okuloj.

Surporda frapado laŭta, forta. Post lia »Eniru« aperis junulo altkreskinta kaj pala. La simileco kun Hildegard estis nekontestebla.

»Arnold Kunath«, li sin prezentis kun riverenco, kvazaŭ la klingo de poŝtranĉilo fermiĝus, kaj etendis la kubutojn for de la korpo.

La plej juna Kunath-ido havis en la vizaĝo trajton, kia ne estis favora al li. Frumatureco kunigita kun aroga fiereco kaj afekta aplombo. Liaj vestaĵoj estis tre bonaj, iomete dandaj, kaj ankaŭ lia maniero de riverencado malkaŝis la deziron kopii la angulecajn movojn de juna dando.

Linker etendis al li la manon.

»Mi ĝojas konatiĝi kun vi. Ĉu vi volas sidiĝi?«

»Koran dankon. Mi volas anonci al vi sinjoron Reschke[20], kiu havas deziron, sinjoro asesoro.«

»Reschke – kiu estas tiu?«

»La sinjoro, kiu loĝas super vi. Kancelariano.« La malŝato, kiun sentis la eleganta Arnold por Reschke, estis klare aŭdebla el la akcentado de liaj vortoj.

»Nematura bubo«, pensis la asesoro. Kaj laŭte: »Do diru al Reschke, ke mi akceptos lin.«

La poŝtranĉilo denove fermiĝis kaj malaperis.

Tiam venis sinjoro Ernst Reschke. Granda, impona maljunulo kun preskaŭ blanka kapo- kaj barbohararo, grandaj okuloj, noble formita nazo. La vestaĵoj estis tiuj de malriĉulo, sed puraj. Li estis simpatia persono, tiu Ernst Reschke.

La asesoro invite almontris per eleganta manmovo al unu el la foteloj. »Bonvolu sidiĝi, sinjoro Reschke.«

Ĝoja brilo heligis la vizaĝon de la maljunulo, al kiu iom da melankolio kaj meditema seriozeco donis ian dignon. Eble li timis, ke oni akceptos lin malafable.

Heziteme li sidiĝis, sin klinis kontraŭ la dorsapogilo kaj diris reteneme: »Mi estas nur simpla dungita skribisto, sinjoro asesoro. Eble mi estas altrudiĝema, tiel …«

Li parolis malrapide kaj pripenseme per malalta, forta voĉo, subite eksilentis kaj daŭrigis mallaŭte kaj mistere: »… tiel senpere ĝeni vin pro afero, kiu ne estas nia. Tamen … ĝi iel koncernas nin. Mi rimarkis vian kapon en la pasinta nokto ekster via fenestro. Tiu indiko sufiĉe klarigas la aferon al vi.«

Karl Linker estis vere surprizita. Tiam li ridetis. »Mi komprenas, sinjoro Reschke. Ankaŭ vi …«

»Mallaŭte, mallaŭte«, avertis la maljunulo, haste interrompante la asesoron. »Ne forgesu, ke ŝi nun estas hejme kaj eble provas subaŭskulti nin.«

Linke konfide kapsignis al Reschke. Rapide inter ili estiĝis io simila al alianceco.

»Do ankaŭ vi kaŝe observis la boateton«, li konjektis mallaŭte.

»Jes, tion mi faris. Sed ni nun ne plu parolu pri tiu afero. Nia prudenta flustrado povas kaŭzi suspektiĝon. Bonvolu veni post duonhoro al mi kaj alportu laboron. Vi tuj komprenos min …«

Kaj laŭte li daŭrigis: »Jes, mi fartas tre malbone, sinjoro asesoro. Tial mi petas vin, se vi foje devas komisii kopion aŭ eltiraĵon el akto – mi estas malmultekosta kaj tre lerta.«

Linker tuj adaptiĝis al la ŝanĝita tono.

»Volonte, sinjoro Reschke. Mi pensos je vi. De tempo al tempo estos laboro por vi.«

La maljunulo leviĝis, faris intence profundan kaj servilan riverencon kaj eliris.

Post kvin minutoj Hildegard aperis por forpreni la manĝilaron de la tablo.

Linker sidis en fotelo kaj volis dormi iomete, etendinte la gambojn. Sian vekilon kun la duobla sonorilaro - simpla ne estis sufiĉa pro lia profunda dormo - li estis metinta antaŭ sin sur la tablon por vekiĝi post duonhoro.

La griza ĉapelo restis silentema. Almenaŭ komence. Kiam la asesoro dankis pro la floroj, kiuj printempece enkadrigis la bildon de Lotte, Hildegard diris kun sia malvarmeta maniero: »Vi turnas vin al la malĝusta adreso. Mia patrino alportis la anemonojn el la proksima bazaro.«

»Tamen estis afabla donaceto, fraŭlino. Mi ankaŭ mem diros tion al sinjorino Kunath.«

Hildegard alrigardis al Linker per stranga esprimo: »Floroj apartenas al fianĉino.«

Tiam ŝi daŭrigis per ŝanĝita voĉo: »Ĉu sinjoro Reschke petis laboron? Ĉu vi povas fari ion por li, sinjoro asesoro? Mi kredas, ke li malsatas iam kaj tiam.«

Ĉu tio estis sincera kompato? Ĉu prudenta kalkulo?

›Hildegard, vi restas enigmo‹, pensis Linker.

»La povrulo – malsatas! Nu, mi vidos, ĉu mi povos helpi lin. Jen mi ekhavas ideon. Li povus fari eltiraĵon el la kopioj de la aktoj de la pridemandado. Estas kriminala kazo pri ŝtelado fare de bando. Mi hodiaŭ defendis la tri personojn. Sed oni kondamnis ilin. Mi esperas, ke mi havos bonŝancon ĉe la revizia instanco.«

»Kriminala kazo …«, ripetis ŝi enpense. »Se mi estus viro, ankaŭ mi estiĝus advokato. Estas multaj senkulpuloj, kiujn oni akuzas antaŭ tribunalo.«

Volonte li daŭrigus tiun interparolon, sed ŝi prenis la pleton kaj eliris kun konciza »Ĝis revido«.

La granda kuireja antaŭtuko, kiun ŝi estis surmetinta, vestis ŝin eble eĉ pli bone ol la ŝika griza kostumo, en kiun Linker estis vidinta ŝin je la unua fojo. Ĝi donis al ŝi iom da digno kaj mastrumeco, kaj la senriproĉaj formoj de ŝia korpo montriĝis same bone.

»Ŝi ja estas treege bongusta specimeno por ĉiu bongustulo«, pensis Linker. »Vere, ŝi havas kvazaŭmagnetan trajton. Ankaŭ miajn pensojn ĝi direktas ĉiam denove al ŝia persono.«

Pripenseme li rigardis antaŭ sin. Tiam lia rigardo glitis sur la skribotablon … Kaj subite li ekstaris kaj … ŝovis tiun vazon iomete flanken, tiel ke ĝi tute kaŝis la bildon de Lotte.

Karl Linker supreniris sur la ŝtuparo kaj sonoris en la supra etaĝo sur la dekstraflanka koridora pordo. Laŭ la porcelana ŝildeto ĉi tie loĝis »A. Winkler«.

Dika, ĉifone vestita virino malfermis.

»Sinjoro Reschke? Bonvolu rekte tien. Sed atentu, estas malhele.« Ŝia vizaĝo montris grumblemon, ŝiaj okuloj insidon kaj malicon.

La asesoro estis surprizita, ke la ĉambro de Reschke elradiis tiom da gemuto, kvankam la maljunulo aranĝis la meblojn je tre stranga maniero, por tiel diri faris el ĝi malgrandan loĝejon kun kuirejo, dormejo kaj studejo.

Ĉirkaŭ la kahelforno troviĝis alta, duonronda ekrano. Tiu angulo estis la kuirejo. Tapeta muro dividis la ceteran ĉambron en malgrandan dormejon kaj grandan laborejon, ĉiu ejo havis propran fenestron.

Reschke petegis la vizitanton sidiĝi en malnova fotelo el kverkoligno.

Linker vidis nur nun, ke la mebloj ĉi-tie havis tre altan valoron pro sia antikveco. Aparte la skribotablo staranta oblikve ĉe la fenestro ravus kolektanton pro siaj multaj artaj skulptaĵoj. La asesoro ne povis ne almontri per la mano al la meblo kaj demandi: »Ĉu tio estas via proprietaĵo, sinjoro Reschke?«

Tiu kapjesis. »Rememoroj pri la junultempo de mia avo, sinjoro asesoro.«

Tiu temo ŝajnis neagrabla al li. Li daŭrigis sen ia transiro: »La lasta nokto … Ĝi pruvis ankaŭ al vi, ke tiu domo havas sekretojn. Tiuj ĉiam ekzistis, de kiam mi loĝas ĉi tie – dek kvin jarojn. Longa daŭro.«

Li alportis el kverka cigarŝranketo duonkeston da – vere, H. Upmann, Habana legiĝis sur la kovrilo! – kaj ofertis ilin al Linker kun »Bonvolu preni!«

Reschke estis tute alia homo en siaj kvar muroj. Certe – ankoraŭ modesta. Sed ne plu necerta aŭ servila.

›Tio mirigas min, ke li havas provizon da Upmann‹, diris la asesoro al si.

»Estas donaco«, jam klarigis la maljunulo, frapetante per la kurbigita montrofingro la keston. »De bonfaranto ĝi devenas. Ne, ne malakceptu, tio afliktus min.«

Ankaŭ li fajrigis unun el la multekostaj cigaroj kaj tiam sidiĝis en la dua kverkoligna fotelo vid-al-vide de Linker.

»Jes, tiel ĉiam estis«, li nun reprenis la fadenon de la interparolo. »Ĉiamaj sekretoj! Jam dek kvin jarojn mi spuras ilin – tute sen sukceso.«

Linker surprizite levis la kapon. Antaŭ ol li povis fari demandon al la maljunulo, tiu jam aldonis: »Eble mi nun havos sukcesojn, se vi helpus min, sinjoro asesoro. – Aŭskultu, kion mi travivis ĉi tie. Mi ja povas kalkuli je via sekretemo.

»Miaj personaj cirkonstancoj restu ekster nia temo. Ja vi certe ne havus intereson aŭ petus informojn pri difektiĝinta klakĉapelo, kiu pasigas siajn lastajn tagojn en vojfosaĵo, kaj kiun vi hazarde ekvidas tie. Do antaŭ multaj jaroj mi ial okupiĝis pri la sorto de familio, kiu havas eĉ hodiaŭ mian kunsentadon. Estis Ernst Kunath kun edzino kaj du infanoj. Li estis industria majstro en la Granda muelejo. Homo, da kiuj ne ekzistas multaj. Plena de kontraŭdiroj, talenta, multflanka, li ŝovis sian nazon en ĉiun vazon kaj volonte eluzis sian eksterordinaran bonŝancon ĉe ĉiuj inoj. En via fantazio aliformu Hildegard-on Kunath en viron, donu al tiu viro fortikan figuron kaj molan liphararon, kaj jen – tio estus Ernst Kunath. Malgraŭ sia modesta deveno li atingus multon, se ne mankus al li ĉiaj kontinueco kaj volforto, kaj li neniam ĝustatempe obeis la avertojn de sia pli bona memo. Efektive li provis ion kaj tion kaj finis sian laborvojon en la ĉambroj kirle trablovitaj de la farunpolvo de la Granda muelejo, kie li promociiĝis de kontisto al majstro.

»Kiam mi ekloĝis en ĉi tiu ĉambro, la Kunath-familio loĝis jam du monatojn malsupre en la teretaĝo. Mi provis klariĝi, kia estis la rilato inter la geedzoj. Ernst Kunath, kiu estis ankaŭ mezkvalita aktoro, pretendis antaŭ la okuloj de la mondo, ke li flatas sian edzinon. Sed la malĝojaj okuloj de la virino kaj la amara trajto ĉirkaŭ ŝia buŝo akuzis lin kiel hipokritulon. Tre ofte mi aŭdis ĉi-supre lian brutalan voĉon kaj ŝian plorĝemadon. La geedzoj tiam uzis vian nunan ĉambron, sinjoro asesoro, kiel dormoĉambron.

»Pasis du jaroj. Inter mi kaj familio Kunath ne estiĝis iaj rilatoj. Ni pasis unu preter la alia. Li kaj mi kiel kaŝaj kontraŭuloj, lia edzino kaj mi kiel homoj, kiujn interligas komuna, senkulpa sekreto, kaj kiuj rajtas intersaluti nur per okuloj.«

La maljunulo faris mallongan paŭzon kaj tiam daŭrigis: »Estas malfacile por mi priskribi la strangajn rilatojn tiel, ke vi eksciu tiom, kiom estas necese por kompreni la aferojn.

»En la tria jaro en oktobro okazis io eksterordinara. Estis ŝtorma nokto, kiu ŝanĝis ĉiujn gablojn al fajfantaj, hurlantaj, klakantaj monstroj. Mi amas tiajn noktojn. Kaj tiam estis plenluno. Plenaj, pezaj kaj nigraj nuboj rapidegis sur la ĉielo. Nur kiam subite la luno por sekundoj forviŝis la malhelon, aperante de malantaŭ la nuboj, tiam mi konsciiĝis pri la senlumeco kuŝanta sur la tero.

»Mi staris ĉe la fenestro, tie, kaj miaj okuloj sekvis la helajn nuborandojn, malantaŭ kiuj oni povis supozi plenlunon. Mia koro kliniĝanta al la naturfortoj kvazaŭ al diaj revelacioj ektremis pro malsaneca volupto ĉe tiu muziko de la uragano. La malnova mueleja domo ŝajnis ŝanceliĝi kaj ĝemi. La nokto surhavis teruran trajton. Tiutempe pereis deko da ŝipoj ĉe la proksima marbordo. Multaj homoj mortis, en najbara vilaĝo forbrulis ĉiuj kabanoj pro la fajreroj de pajloamaso, kiun estis bruliginta vagabondo pro neatentemo.

»Jes, mi staris ĉe la fenstro. Estis noktomezo. Mi estis preparita por la misteraj sonoj de la ŝtormomuziko. Kun streĉitaj nervoj mi atendis surprizojn. Eble la ventego deĵetos tutan tegmenton de iu el la dometoj trans la kanalo … Tio sonus kiel pafo de kanono.

»Mi ne estis preparita por la akrasona krio, kiu subite atingis min el la loĝejo de familio Kunath.

»Mi neniam kredis, ke ia ekscitiĝo de homo povas tiom fortigi ties voĉon. Tiu krio estis tiel klare aŭdebla, ke mi tuj sciis: Tio estas la povra edzino, el kies gorĝo eliris tiu fanfaro de freneziga teruro.

»Mi estis ankoraŭ tute senmova, fikstenite de mistera teruro, kaj jam dua, eĉ pli laŭta krio sekvis la unuan. Mi kredis kompreni la vorton ›Helpu‹, senfine longigatan, finiĝantan per akra sono, kiun mi povas nek priskribi nek kompari.

»Antaŭ ol mi hastis malsupren sur la ŝtuparo por helpi al tiu, kies vivon mi kredis minacata, mi malfermis la fenestron, kliniĝis eksteren kaj rigardis malsupren, ĉu estas lumo en la dormoĉambro de Kunath.

»Ĉio estis malhela. Ĝuste tiam la luno liberiĝanta de malantaŭ la nuboj verŝis sian lumon por momento sur la grundon. Nur tial mi rimarkis boateton, kiu eknaĝis de la fundamenta muro de la malnova mueleja domo kaj haste forveturis kun du pasaĝeroj. Detalojn mi ne povis vidi. La luno denove estis malaperinta, kaj la malhelo kaŝis boaton kaj homojn.

»Tuj poste mi tiris la sonoril-ŝnuron de la pordo. Nur post tri ĝis kvar minutoj Ernst Kunath malfermis, vestita per dormvesto, kvazaŭ li ĵus venus el la lito, kaj demandis dormeme kaj malafable, kion mi deziras.

»Mi respondis tremetante pro ekscito, ke virina voĉo vokis por helpo en lia loĝejo.

»›Sinjoro, vi estas freneza aŭ ebria‹, li kriaĉis. ›Certe vi sonĝis vivece‹, li daŭrigis malpli kolere. ›Kia grandioza nokto! Estus grandioza okazaĵo, se mi povus dormi. Pardonu mian bruskecon. La bruaĉado de la uragano nervozigis min.‹

»Tiel mi devis foriri sensukcese. Tamen mi sciis tute certe: Estis sinjorino Kunath, kies turmentita animo esprimiĝis en tiuj du krioj.

»Tio estis la unua nokto, en kiu ›la alio‹ aperis. Ne estis la unusola nokto. Ke la boateto povas iel interrilati al la timokrioj de povrulino, tion mi nur poste komprenis. Kaj iom post iom la strangaĵoj en tiu domo kun ĝiaj loĝantoj en la dekstra loĝejo de la teretaĝo densiĝis al sekreto ŝvebanta kiel senanima fantomo antaŭ mia menso. Ĝi estis nekaptebla, nenie, je neniu loko, neesplorebla laŭ konturo kaj enhavo …

»Jes, ĉiaj strangaĵoj. Mi devus rakonti dum horoj, se mi volus rakonti eĉ nur duonon da ili. Nur malmultajn mi prezentos, ĉefajn momentojn, por tiel diri.

»La boateton mi observis dum la sekvaj dek unu jaroj ankoraŭ tre ofte en malhelaj noktoj. Ĉiam ĝi aliĝis sub la tri fenestroj de la du malantaŭaj ĉambroj de la loĝejo de Ernst Kunath. Kiucele … mi ne scias. La homojn, kiu venis kaj foriris en la boateto, mi vidis nur kiel ombrojn. Iam mi aŭdis mallaŭtan flustradon, sed ne komprenis vortojn, kiom ajn malsupren mi kliniĝis el la fenestro malgraŭ la danĝero, ke oni vidus min. Mi intence diris malgraŭ la danĝero, ĉar dum ĉi ĉiuj jaroj mi estis firme konvinkita, ke Ernst Kunath kaj tiuj, kiuj nokte venis kaŝe al li, ne indulgus min.

»La aliaj luantaj partioj ĉi tie en la malnova mueleja domo ofte ŝanĝiĝis. Al iuj mi supraĵe konatiĝis. Ili ĉiuj asertis – estante simplaj homoj –, ke ĉi tie estas fantomo. Nokte ili aŭdis strangajn sonojn, frapsonojn, paŝojn, ploradon kaj hurladon en dikaj muroj, ĝemadon kaj aliajn adojn, kiujn ili ne povis klarigi. Nu, ankaŭ mi aŭdis tiujn sonojn, ĉar mi sidis en iaj noktoj sendorme en la lito kaj streĉe aŭskultis.

»Foje en la sesa jaro proksimume je noktomezo de mia loĝado forta skuo trairis la tutan konstruaĵon. Kalkeroj fluetis malsupren malantaŭ la murpapero, la plafonfarbo defalis kaj kovris la plankon, la trabaro kraketis. Por rakonti koncize: Io okazis, kio ekskuis la fundamenton de la domo. Ĉiuj loĝantoj vekiĝis kaj kuniĝis ekstere sur la koridoro. Inter ili estis ankaŭ sinjorino Kunath. Ŝia pala vizaĝeto havis pli timeman ol ekscitiĝintan mienon. Ŝia edzo, tion ŝi asertis, ne estis hejme. Fine ĉiuj trankviliĝis kaj malaperis en siaj loĝejoj, ĉar nenio plu okazis. Sed mi dediĉis la tutan nokto al sekreta observado, ĉu Ernst Kunath vere estis eksterdome. Mi konstatis, ke li estis en la loĝejo kaj lia edzino estis mensoginta – aŭ pli ĝuste devis mensogi laŭ mia konjekto. Je la sekva mateno mi kaŝe atendis antaŭ la domo, ŝajnigis, ke nia renkontiĝo estas hazarda, lin alparolis kaj informis, kio okazis en la pasinta nokto.

»Li rapide diris klarigon por la skuego de la domo kaj prove ekzamenis, ĉu lia eldiro kontentigis min. Li opiniis, ke tra la masonita kanalo – la mueleja akvofluejo ja havas masonitan liton – iam kaj tiam akvo trapenetras ĝis la fundamentoj de la ĉirkaŭaj domoj. Pro tio la murtavoloj malfirmĝas kaj kelkloke cedas. Tio estas sensignifa, ĉar dum la konstruado de la domoj oni konsideris tion.

»Estante kritikema observanto, mi komprenis tiun klarigon kiel nuran trankviligon.

»Tamen responde al Kunath mi montris trankviliĝon kaj aldiris, ke mi priparolos la aferon kun kompetentulo pri domkonstruado. Li kapjeses kun mallonga ›Faru tion!‹, ĵetante al mi rigardon el siaj senripoze moviĝantaj okuloj, en kiuj mi legis malamon, malamikecon kaj kaŝan minacon. Neniam antaŭe li estis rigardinta min tiel.

»Mi devas ankoraŭ diri, ke Kunath administris tiun grandan areon, kiu apartenis al la Granda muelejo. Jam plurfoje mi estis rimarkinta, ke li denoncis la kontraktojn de la luantoj, kiuj tro multe parolis pri la ›fantomo‹ en la domo, okaze de plej malgranda kaŭzo. Li prefere ludonis al loĝantinoj – vidvinoj, maljunaj fraŭlinoj kaj senviraj familioj. Same videbla estis lia intenco forpeli min. Li ofte denoncis al la personoj loĝantaj en ĉi tiu dekstra supra loĝejo. Nur per konsiderindaj monoferoj mi povis ĉiufoje reteni mian vicluitan ĉambron. Dufoje li malpermesis al tiuj familioj transpreni min kiel vicluanton. Ili aŭ denoncu al mi la ĉambron, aŭ ili mem malluu. Pro mia insistado la menciitoj plendis al la magistrato kiel posedanto de la areo pri tiu arbitra ordono de la administranto. Kunath tiam cedis tiuokaze, sed poste denoncis al la homoj pro aliaj kaŭzoj. Sed evidente li ial timis min kaj ne provis atingi sian celon je ĉia prezo. Efektive mi restis krom Kunath la unusola en la domo, kiu ne estis forpelita.

»Post ĉi tiu nokto, kiam la mueleja domo ŝaĵnis ŝanceliĝi dum sekundoj – io simila okazis denove post unu aŭ du jaroj –, mi ŝanĝis mian taktikon al ĉi tiu viro. Mi aktoris kiel naivulo, traktis lin afable, parolis pri mia kaprico, ke mi volas loĝi ĝuste ĉi tie, kaj prezentis ĝin kiel ridindaĵon. Lia malfido al mi malgrandiĝis. Tamen nenio ŝanĝiĝis, plu estis fantomaĵoj, kaj iam kaj tiam aperis la mistera boateto kun misteraj viroj, kiuj eniris kaj eliris tra la fenestro de la ĉambro, en kiu nun loĝas Hildegard.

»Dum horoj mi rezonis, kiel mi povas ordigi tiujn aferojn. Mi elpensis fantaziajn rakontojn ekzemple pri sekreta ŝtelistaro, kiu plej bone akordis al la okazintaĵoj. Sed estis unuopaj eroj, kiuj malakordis. Mi neniam observis, ke oni metis iajn grandajn objektojn el la boato en la ĉambron. Dank’ al bonege laboranta kriminala polico Ixstadt ne spertis la disvastiĝon de rompoŝtelado.

»Tiam antaŭ du jaroj en nokto de marto akraj krioj vekis min el profunda dormo. Mi malfermis la fenestron kaj rigardis eksteren. Proksime ĉe la muro naĝis la boateto ŝnurligita al la kradoj de la kelaj fenestroj. Ĝi estis senhoma, kaj la tri fenestroj al la kanalo estis estis senlumaj. Post kvaronhoro viro grimpis el la unufenestra loĝoĉambro en la boaton kaj remis for. Estis tre malhela nokto, la ĉielo kovrita de nuboj, ŝtormo blovegis, kaj mi sentis ties malvarmon pro la malfermita fenestro ĝis la ostoj.

»Je la mateno mi havis febron, kaj tri semajnojn mi kuŝis en malsanulejo kun danĝera pneŭmonito. Kiam mi revenis en mian hejmon, mia gastigantino, sinjorino Anna Winkler, rakontis, ke intertempe mortis Ernst Kunath. Same kiel mi li malsaniĝis post tiu malvarma, ŝtorma nokto je malsano, kies naturon la kuracistoj ne komprenis. Jam post tri tagoj li mortis.

»Estante la plej malnova loĝanto de la domo, mi sentis devon fari kondolencan viziton al la vidvino. Hildegard malfermis al mi. Oni malakceptis min. Ankaŭ post tio sinjorino Kunath timeme cedis min.

»Do tio estis konciza superrigardo pri la pasinteco, sinjoro asesoro. Ni transiru al la nuntempo.«

7a ĉapitro

Ombroj de la pasinteco

Karl Linker rigardis sian poŝhorloĝon. Li miris, ke li sidis nur duonhoron en la mistera hejmo de Johann Gabriel Borkmann. Ŝajnis al li, ke li aŭskultis la maljunulon jam plurajn horojn, tiom ties raporto kaptis lin, kaj li tute ne taksis la daŭron.

Ernst Reschke rimarkis la manmovon de la asesoro al la horloĝo kaj demandis: »Ĉu vi jam devas foriri? Mi bedaŭrus tion, ĉar mi volonte okupiĝus pri la tuta afero sen interrompo. Ne ĉiam mi estas tiom parolema. Hodiaŭ mi estis tia, veninte al vi. Via vizaĝo promesas konfidon.«

Li ridetis embarasite. »Kial do mi kaŝu ion? Jam hieraŭ ni estis kvazaŭ sur la sama spuro. Vi sekvis Hildegard-on, kiu estis kun tiu anglo en Langgasse, kaj mi – faris la samon. Mi atentiĝis pri vi. Vi direktis viajn okulojn nur al la knabino. Kiam vi iris hejmen, tiam mi estis malantaŭ vi. Tiel mi konatiĝis al la nova vicluanto de vidvino Kunath.«

Karl Linker skuis la kapon. »Dio mia, kiam ne plu aperos novaj surprizoj? Ekde kiam mi loĝas en ĉi tiu domo, mi sentas min kvazaŭ en mondo de strangaĵoj. Ĝis nun mia vivo pasis sen gravaj okazaĵoj. Sed nun … nun …!«

La maljunulo afable kapsignis al, kvietige movis la manon kaj diris: »Estado fluanta kiel bone regulita rojo, sen forta ekscitiĝo, sen ĝojego, profundega doloro, entuziasmo, timo kaj afliktiĝo ne estas alte aprezinda. Tagoj kaj horoj, en kiuj ni spertas tiujn sentojn, estas kvazaŭ mejloŝtonoj ĉe nia vivovojo. Ili disigas al ni la monotonecon de la trapasita vojo en tiom kaj tiom da partoj bonaj kaj malbonaj. La bonaj vojpartoj ŝajnas al ni pli helaj kontraste al la malbonaj, heligas al ni ties malhelan vojon. Multaj homoj kontentas, se ili povas kviete migri laŭ siaj vojoj en kvazaŭa duondormo, el kiu la sorto neniam vekas ilin. – Sed vi, sinjoro asesoro, ne aspektas, kvazaŭ vi sopirus grizan monotonecon de surtera estado. Ĉu mi tedas vin per miaj diraĵoj, nur kvarone levante kurtenon kaj montrante al vi koruson da fantomoj, ne povante tute levi la kurtenon?«

Linker malrapide ŝutis la cindron de sia cigaro en la cindrujon kaj respondis, malkaŝeme rigardante la maljunulon: »En la koruso da fantomoj, kiun mi vidas nur parte, ankaŭ vi dancas, sinjoro Reschke. Mi ne komprenas, kian intereson pri Ernst Kunath kaj lia familio vi havis, kial vi tiom persiste sekvis sekretojn, kiuj tute ne estis viaj. Via konduto estas stranga. El ĉio, kion vi rakontis al mi, mi konkludas, ke ne estis aventuremo aŭ sensaciemo, kiu fikstenis vin en ĉi tiu malnova mueleja domo. Vi rakontis multon kaj certe prisilentis multon … pri vi mem, pri la fadenoj kondukantaj de vi al familio Kunath.«

La maljunulo kapjesis, lia vizaĝo esprimis dolorplenan revadon. Liaj okuloj rigardis rekten en foran mondon, konjekteble en pasintecon, kiun li provis forŝlosi en sia koro.

»Mejloŝtonoj ĉe nia vivovojo …!«, li diris post kelka tempo mallaŭte. »Jes, tie en fora distanco staras mejloŝtono kvazaŭ sur alta monto. Mia vivovojo kondukis alten sur unu flanko, kaj malsupren sur la alia flanko en malhelajn abismojn. Ne, hodiaŭ mi ne parolos pri tio. Eble iam venos tago, je kiu mi sciigos vin. Aktuale mia vivosperto diras al via esperoplena juneco: Gardu vin kontraŭ la virino, kontraŭ tiu unu, kiu eble krucos vian vojon kaj tiam estiĝos via feliĉo - aŭ via malfeliĉo.«

Ernst Reschke silentis.

La asesoro kvazaŭ sentis malvarmegan aerbloveton de flugilo de la sorto. ›Kia strangulo‹, li pensis. ›Kiu estas li? Kio estas li? Evidente li ne estas la malriĉa, pro malsato suferanta kontoristo, kiun li ŝajnigas.‹

La maljunulo daŭrigis: »Do pri la nuntempo. Kunath estis mortinta. Lia vidvino sola komencis la batalon kontraŭ la vivo, sen helpo, almenaŭ komence sen helpo. Estis malfacila lukto. La pensio de ŝia edzo kiel urba oficisto estis malgranda. Eble nur pro kompato oni lasis al ŝi la loĝejon. Mi volonte helpus ŝin per konsiloj, sed ŝi rifuzis. Tiam Hildegard adoleskis. Dum unu jaro ŝi maturiĝis de infano al plenkreskulo. En rolo de observanto, kompreneble, mi ĝojis pri ŝi. Tiam … ĉi tie mi ŝatas intermeti demandon: Kian impreson la knabino faris sur vin, sinjoro asesoro?«

Linker dum momento pripensis respondon. »Tiun de sfinkso – de neesplorebla enigmo plena de kontraŭdiroj. Mi konas la junan damon nur mallongan tempon, sed kredas, ke mia juĝo estas ĝusta. Ĉu vi komprenas tiun junan virinon, sinjoro Reschke? Bonvolu respondi tute honeste!«

»Sfinkso …«, diris la maljunulo mallaŭte. »Jes, tio estas aplikebla vorto.«

Li profunde ĝemis. »Iam la sekreto de ĉi tiu domo nomiĝis Ernsth Kunath, nun – ĝi simple ŝanĝis la personan nomon. La filino anstataŭas la patron.«

Post mallonga paŭzo li pludiris: »Hildegard estiĝis virino, plene evoluinta homo, helpis la patrinon enspezi monon, laboris diligente kiel abelo … Tio daŭris ĉirkaŭ duonjaron. Tiam okazis io nekomprenebla. Ŝia tuta aperaĵo taŭgis por enamigi virojn al ŝi. Ili postkuris ŝin kiel grego da hundoj. Iuj opiniis ŝin facila predo. Malriĉa kontoristino kun malalta salajro kaj loganta diablo en la okuloj estu facile kaptebla!

»Ili ĉiuj miskalkulis. Dum duonjaro ŝi vagis kun fiera neatingeblo tra tiu voluptularo, kaj tiam, jes, tiam ŝi estiĝis tiu, kiun la bonvivantoj de Ixstadt hodiaŭ nomas la »amtrompistino«. Ŝi igis, ke oni prezentu ŝin kiam ajn eble – ĉiam en la bona societularo – al sinjoroj kaj eĉ daŭrigis tiujn konatiĝojn. Oni opiniis, ke tiu aŭ alia estas ŝia amato – neniam tre longe! Tiuj enviataj sinjoroj post nelonga tempo retiriĝis de ŝi. Kial – tio nur pogute sciiĝis. Hildegard volis edziniĝon. Ŝi ne estis havebla por amo laŭ pli libera normo.

»Hildegard malakceptis unu post la alia eble dudekon da sinjoroj, el kiuj plejmulto estis riĉa kaj esperanta je la senmoraliga efiko de sia mono. Tamen la simplaj, ofte tre mallongaj konatiĝoj damaĝis ŝian famon. Ŝi ne zorgis pro tio. Same malvarmkore ŝi akceptis la fakton, ke oni primokis ŝin kiel … malgrandan amtrompistinon.

»Tiam mi foje vidis ŝin sur la strato kune kun sinjoro, kiun mi rimarkis neniam antaŭe en Ixstadt. Estis anglo, tion mi baldaŭ eksciis, iu James Look, la unua sekretario de la ĉi-urba angla ĉefkonsulo.

»Estis antaŭ ses semajnoj, kiam mi unuafoje observis ilin. Ia vendredo, kiu denove pruviĝis tago de malfeliĉoj. Post semajno, denove vendrede, mi refoje vidis la boateton – la boateton, sinjoro asesoro – tiun de la pasinta nokto. Ekde tiam estas, kvazaŭ Ernst Kunath reviviĝus de la mortintoj, kaj kun li la hantaĵoj de ĉi tiu domo. Nokte mi aŭdas obtuzajn frapojn, iam sentas fortan skuiĝon de nia malnova konstruaĵo, vidas la alvenon de la boateto, maristojn malaperantajn en la ĉambron de Hildegard. Ofte estas du personoj, iam nur unu. Mi observas, ke la boateto post paso de pluraj horoj sensone forflosas. Tamen la akrajn kriojn mi ne plu aŭdas. Ĉio estas kiel antaŭ du jaroj.

»Ses fojojn mi vidis en tiuj kvin semajnoj la boateton, staris ĉi tie ĉe la fenestro, tremis ne pro malvarmo sed pro la bona famo de juna virino. Kaj hieraŭ … hieraŭ! Oni portas senvivan homan korpon el la fenestro, la boateto fornaĝas kun sia stranga ŝarĝo, kaj Hildegard – jes, diru al mi, sinjoro asesoro – ĉu Hildegard hodiaŭ estis iel konfuzita, kondutis alimaniere ol hieraŭ?«

Karl Linker devis trankviliĝi, kolekti siajn pensojn. Li kredis sonĝi. Estis tro nereala, kion li travivis ĉi tie, aŭdis kaj provis mense prilabori. Strangaj homoj aperis ĉirkaŭ li, strangaj okazaĵoj montris tiujn homojn interplektitajn en mistera agado. La grizharulo antaŭ li, ĵus petinta informojn pri la sfinksa Hildegard, aldonis plian enigmoplenan partoprenanton al tiu ombreca dancrondo.

»Nu respondu!«, diris Ernst Reschke senpacience kaj preskaŭ bruske.

»Mi ne rimarkis ŝanĝon de Hildegard.« La voĉo de Linker estis mallaŭta.

La maljunulo ŝajnis kontenta kaj rapide demandis: »Kion vi pensas pri la okazaĵoj de hieraŭ?«

La asesoro faris nean mansignon.

»Jes, kial mi demandas vin? Ĉu vi povas scii pli ol mi? Kial vi subite malaperis de via subaŭskultejo? Ja mi rimarkis vian kapon, sed ĝi ne aperis denove, kvankam la boateto estis ankoraŭ ŝnurligita al la krado.«

Linker koncize raportis pri sia laceco, kiun li ne povis plu rezisti.

Reschke kapjesis. »Do ankaŭ vi«, li diris kvazaŭ al si mem.

»Kion vi volas diri per tio, per tiu ›do ankaŭ vi‹?« Linker vigliĝis, revenante en la realecon post la strangaĵoj.

Reschke respondis per kontraŭdemando: »Ĉu vi scias, kial via antaŭulo, la juna arkitekto Gülden, forloĝiĝis? Ĉar li timis, ke li malsaniĝas en tiu ĉambro, ĉar li kredis, ke leviĝas el la akvoj de la kanalo aŭ el la keloj de la domo damaĝaj gasoj, kiuj iam kaj tiam dormigas lin tutvestita kaj duonsvena. Li plendis ankaŭ pro neklarigebla laceco – same kiel vi! Tamen la tri aliaj viroj, kiuj loĝis sub mi de post la morto de Ernst Kunath, neniam eldiris plendojn pri malsana aero en sia ĉambro. Neniam!«

»Mi jes havas tre profundan dormon«, heziteme diris Linker. »Eble …«

»Ne, ne«, lin interrompis la maljunulo. »Ne serĉu naturan klarigon, ne trompu vin mem! Se oni observas ion tian, kiel ni pasintnokte, tiam la dormo ne superregas onin ĝuste antaŭ la fino de la lasta akto – antaŭ la forveturo de la boateto! Aĥ, jen mi ekhavas ideon. Viaj fenestroj situas pli proksime al la scenejo je unu etaĝo. Ĉu vi komprenis ion el tio, kion la homoj flustris?«

»Nenion. Nur konjekton mi ekhavas.« Kaj Linker rakontis pri sia vizito ĉe familio Mendel, pri la ›monoklo‹, pri la kaŝita persekutado de la anglo ĝis la kvartalo de la metiistoj.

»Ĉu unu el la homoj en la boato estis James Look?«, li fermis sian raporton.

»Eble«, diris la maljunulo hezite. »Sed – nepraj pruvoj mankas al ni. Se mi scius elvojon el tiu labirinto … Sed kuraĝon, Ernst Reschke! Nun ni serĉos komune la solvon de ĉi ĉiuj enigmoj.«

La asesoro etendis al li la manon. »Jes, ni serĉos! La alianco estas farita. Kaj – la sekretoj de Hildegard estas minacataj! Mi promesas al vi, ke mi ne ripozos, ĝis ni eltrovis ĉiun detalon.«

Tute pleniĝinte de sia malfacila entrepreno, ili tiam interkonsiliĝis kun ia soleneco, kiel ili komencu la militiron.

Ili zigzage pripensis ion kaj tion, kvazaŭ ili serĉus komencon kaj finon de malmola, glata globo. Kiel ajn ili rezonis pri la sekreto, nenie estis agopunkto. Certe ili havis sufiĉon da ideoj. Sed skrupule ekzamenante tiujn, ili vidis nur mokantan neeblon de la intencoj.

Baldaŭ ili silentis, ĝis la asesoro diris: »Ĉu vi rimarkas, ke mankas al ni praktikaj spertoj pri tiuj aferoj? Ni bezonas konfidaton. Kaj mi scias, kiun.«

Tial ili parolis pri la tri riverpiratoj Pößnick kaj kamaradoj kaj pri la oficisto de la riverpolico Paul Trebitz.

»Mi provos telefone paroli kun Trebitz posttagmeze el la kontoro. Ĉe la hodiaŭa juĝdebato mi gajnis bonegan impreson de li«, diris Linker fervore. »Li estas saĝa, lerta, agema kaj evidente honestulo. Liaj superuloj komisias al li malfacilajn esplorojn, kaj ankaŭ la doganofico uzas lin por malkovri la agadon de kontrabandistoj en la sendogana zono. Mi volas devontigi lin al silentado, por ke nia principo estu gardata, ke la publiko eksciu nenion pri tio.«

La maljuna Reschke obĵetis. »Se li opinios, ke estos nia devo informi la kriminalan policon pri la okazaĵoj de la pasinta nokto, ĉar povus esti krimo?« Li zorgis pri la honoro de la familio Kunath.

»Mi persvados lin diri nenion«, la asesoro trankviligis la timemulon kaj ekstaris por adiaŭi sin. »Unue mi volas scii, kion li pensas pri la afero. – Ĝis revido, sinjoro Reschke.«

Ili interŝanĝis firman manpremon.

Estante sola, Ernst Reschke staris ĉe la fenestro kun profunde mallevita kapo kaj rigardis reve sur la kanalon superŝutitan de brilo de posttagmeza suno. Liaj lipoj moviĝis en duonvoĉa memparolado. Li estis tiom ofte sola kaj kutimiĝinta aŭskulti la propran voĉon kvazaŭ tiun de amiko …

»Nu, mi agis prave, ke mi faris lin konfidenculo. Mi devas haltigi la senbridan pasadon de la okazaĵoj kaj deturni plian malutilon de Hildegard. Almenaŭ ŝi estiĝu feliĉa. Se mi povus atingi tion …!«

8a ĉapitro

Sveno

Linker fermis la pordon al la koridoro malantaŭ si kaj malrapide iris malsupren sur la ŝtuparo en la teretaĝon. Li estis ankoraŭ konfuzita pro la lavango da strangaj okazaĵoj, kiun ekrulis la maljuna Reschke kaj kiu kreskis per ĉiu dirita vorto al nubo de neklaraĵoj, nekompreneblaĵoj kaj konjektoj.

Iu renkontis lin sur la ŝtuparo. De supre li vidis grandegan printempan ĉapelon, elegantajn, laŭmode kolorajn jakon kaj jupon, brilantajn pintojn de lakŝuoj kaj glaceaj gantoj precize konformaj al la kompleto.

Ambaŭ ekskuiĝis, kiam ili sin rekonis, kaj la iom tro pompe vestita sinjorino Mendel kaj la asesoro.

»Sinjorina moŝto, kia surprizo! Vi estas ĉi tie en domo de la metiista kvartalo?« Ne estis ĝentileco de li, rememorigi ŝin, ke ŝi hieraŭ diris: ›Tie neniu loĝas!‹

Ŝi embarasite ruĝiĝis, sed rapide sin regis.

»Mia kopiisto loĝaĉas ĉi tie«, ŝi diris desupre. »Mi iomete verkas librojn. Reschke devas nete skribi miajn skribaĵojn.«

»Do Reschke? Kia stranga hazardo.« Li diris la vortojn duone kontraŭvole.

»Kial tio estas stranga hazardo? Kiel vi opinias tion?« ŝi diris kun malbone kaŝita maltrankvileco, akre rigardante lin kaj provante legi ion en lia vizaĝo.

»Ĉar ankaŭ mi ĵus transdonis laboron al Ernst Reschke - eltiraĵon el akto«, li respondis naivtone. Rimarkinte ŝian timon, li pensis: ›Estas strange. Ĉiuj homoj, kiujn oni renkontas en ĉi tiu domo, havas neordinaran trajton, eĉ ĉi tiu malgranda, vanta, ambicia virino.‹

Nora Mendel ridetis afekte.

»Vere, stranga hazardo. – Ĝis revido, sinjoro asesoro. Mi havas urĝajn aferojn. Kaj tio ne estas loko por interparolado.«

Susurigante la silkan robon sur la planko, ŝi iris supren sur la ŝtuparo, li malsupren. En ŝia pudrita pupovizaĝo postrestis esprimo de malkvieto kaj ĉagreneto, dum li gaje ridetis. Ŝia lasta diraĵo estis kiel frazo el prelego pri deca kondutado, kiel instruo por la asesoro venanta el urbeto. Ŝi faru! Li ne prenis ŝin serioza. Jam hieraŭ en ŝia hejmo li povus pruvi al ŝi amason da maldecaĵoj de vorto kaj faro, atribuendaj sole al ŝia manio de originaleco.

»Ni povus kapti du muŝojn per unu frapo, sinjoro Trebitz. La aferon Pößnick ni finis. Kiel jam indikite, mi planis plian taskon por vi«, diris Linker en sia ĉambro en la advokata kontoro al la oficisto de la riverpolico.

Paul Trebitz hodiaŭ surhavis ne la bluan maristan uniformon de riverpolicano, sed solidan, bone sidantan civilan kompleton de jako kaj pantalono.

Li havis vetertaŭzitan, senbarban, ovalan vizaĝon kun tre energiaj trajtoj kaj bluaj okuloj, forta nazo kaj malgranda buŝo. Ankaŭ al la figuro de la blondulo la naturo donis amoplenajn donacojn. Ĝi estis svelta, bone formita, iom pli ol mezgranda kun kvietaj movoj, kiuj montris multon da kaŝita forto.

Trebitz ĉiam parolis tre malrapide. Li devenis el fiŝista vilaĝo en Pomerio, do de la marbordo, kie la homoj trankvile rigardas unu en la okulojn de la aliaj, kaj nemulte parolas. Iam li estis maristo, kaj post tio estiĝis riverpolicano en Ixstadt.

Dum la interparolo la asesoro baldaŭ rimarkis, ke li kaj Trebitz estis parencaj animoj. Lia pensado direktiĝis al romantikaĵoj vualitaj de poezio, kaj la saman, iomete pli malfajnan inklinon li trovis ĉe la oficisto. Trebitz estis ravita de siaj patroladoj per rapida motorbarkaso tra la haveno kun ĝiaj multaj disforkiĝoj kaj laŭ la larĝa, mistera rivero. Sur ties bordo estis fiksitaj la grandegaj, venantaj el Ruslando lignoflosoj, sur kiuj afido-havaj, ĉifone vestitaj flosistoj loĝis en pajlokabanoj kaj kontrabandis en ĉiam aliaj kaŝejoj tabakon trans la limon, por vendi ĝin en Ixstadt je duobla profito.

Ili rapide prizorgis la kazon Pößnick. Kontraŭe al la juĝistaro de la kriminala ĉambro Paul Trebitz same kiel Linker opiniis, ke la »granda nekonato« vere ekzistas. Tiun la oficisto nun volis spuri.

»Mi ne scias, Trebitz«, aldonis Linker, »ĉu vi povas kaj volas transpreni privatan komision. Tio estas privataĵo, en kiun la juĝistaro ne enmiksiĝu. Estas tiel strangaj cirkonstancoj, ke oni povus verki romanon pri tio.«

Paul Trebitz amuzite ridetis. »Tion mi aspiras jam delonge, sinjoro asesoro. Oni ne volas eterne esti riverpolicano. Mi ambicias la kriminalan policon, sed tiucele mi bezonas pruvaĵon de taŭgeco. Alikaze oni ne akceptos min.«

»Nia kazo certe ne taŭgas tiucele, ĉar neniu detalo estiĝu publika«, klarigis Linker. »Unue aŭskultu la historion, sed garantiu al mi plenan silentadon kontraŭ ĉiu.«

Tiel la oficisto eksciis la okazaĵojn, kiuj komenciĝis antaŭ dek kvin jaroj. De la pasinteco Linker transiris al la nuntempo kaj al Hildegard, kiu staris en la centro de la nova ĉapitro de la enigmoj de la malnova mueleja domo.

Trebitz iam kaj tiam enmetis demandon. Per tio li prilumis iujn okazaĵojn de nova, alia flanko. La asesoro rimarkis, ke ĉi tiu viro, kiu honeste konfesis, ke eĉ nuntempe li plenigis la mankojn de sia ĝeneralaj scioj per nelacigebla memstudado, havis kaŝitajn kapablojn. Certe, sagaco ne estis lernebla, ĝin oni devas havi denaske. Kaj bonfara feino kaprice metis abundon da ĝi en la lulilon de infano de pomera fiŝkaptisto. Lia sango nutris atentan, rapide lernantan cerbon.

Linker faris tian laŭdan rimarkon, kaj la oficisto opiniis: »Mi sentas min detektivo jam delonge, kaj tia homo devas havi la fantazion de verkisto. Se ĝi mankas al li, li ĉiam restos fuŝanto. Sed – rakontu plu, mi petas. Do en la pasinta nokto vi rimarkis, ke iu provas malfermi vian pordon, ĝuste post kiam vi riglis ĝin.«

Tiel la traktado de la sekretoj de la malnova mueleja domo daŭris. Linker menciis ĉion, ankaŭ familion Mendel, kie li konatiĝis kun James Look, ankaŭ la renkontiĝon kun la malgranda sinjorino Nora sur la ŝtuparo ĉi-posttagmeze kaj ŝian malkvieton, eĉ ankaŭ la florojn por la bildo de Lotte.

Fine Linker demandis: »Kiel vi juĝas tion?«, ĉar li atribuis grandan signifon al la opinio de Trebitz.

La oficistoj levis la ŝultrojn. »Ĉio estas malklara – ĉio!«, li opiniis. »Oni povas fari diversajn konjektojn. Sed ĉiuj konjektoj konvenas nur al iuj el la okazaĵoj, sed ne al la tuto. Ĉiam estas atentendaj malakordoj. Pridiskuti ilin estas malŝparo de tempo. Tamen mi volas noti kelkajn detalojn.«

Tiel li notis la nomon de la arkitekto Gülden, kiu antaŭe loĝis en la dufenestra ĉambro, demandis pri la nomo de la kuracisto, kiu estis traktinta Ernst-on Kunath kontraŭ la tamen mortiga malsano, kaj pri kelkaj aliaj detaloj, kiujn la asesoro povis respondi nur parte.

Linker konstatis, ke li volis esti tre zorgema kaj ŝajne jam evoluis planon de militiro. Laŭ tia demando de Linker la oficisto respondis tre pripenseme, desegnante en sia notlibro sur malplena paĝo kelkajn krucojn, kiujn li interligis per linioj kaj numeris.

»Ĉi tiu supraĵa desegno estas superrigarda resumo de la personoj, kiujn koncernas la kazo Kunath, de la rilatoj inter ili kaj de ilia graveco por tuta bildo. Vi vidas, sinjoro asesoro, ke la krucoj havas diversajn grandojn. Apud ĉi tiu tre dika kaj okulfrapa staras la literoj E. R. – Ĉu vi scias, kiu estu tiu?«

Linker unue kapneis, sed tiam rapide demandis »Ĉu Ernst Reschke?«

»Ĝuste – la maljunulo, via superloĝanto! Mi opinias lin inda je la plej granda atento.«

»Certe, ja li scias la plej multajn detalojn.«

»Jes ja, sed ne nur tial. Tiukaze li estus sobrulo, arbitracianto, ŝvebanta super la afero.«

»Kompreneble li estas tia. Li tre ŝatas la familion Kunath – treege. Ŝajnas, ke ilia senriproĉeco multe valoras al li, ke ne aperu novaj onidiroj pri Hildegard eble pli fiaj ol tiuj, kiuj koncernas la ›amtrompistinon‹.«

Paul Trebitz ridetis nerimarkeble. »Kompreneble li havas intereson pri la familio Kunath – eĉ grandegan!«, li diris kun aparta akcento.

La asesoro atentiĝis.

»Vi havas ian kaŝitan ideon, Trebitz. Malkaŝu ĝin«, li scivole petis la oficiston.

»Jes, ja mi havas strangan penson, ĝin ekhavis nur ĝuste nun. Ĉu vi ne opinias kurioza, ke tiu iel mistera sinjoro Reschke tiel rapide sin konfidis al vi, kiel oni faras tion nur al proksima amiko? Mi nomas lin mistera, ĉar li, kiu kredigas la mondon, ke li mortas pro malsato, posedas meblojn, kiuj laŭ via indiko havas altan valoron pro sia aĝo. Li loĝas en certe ne malmultekosta, granda ĉambro ekde dek kvin jaroj kaj ofertas al vi cigarojn, kiujn kutime fumigas[21] nur riĉuloj. Konklude – lia malriĉeco ŝajnas al mi troigita, vere hipokrita! Kaj tiu maljunulo venas al vi, varbante asocioton, konfidante al vi, al fremdulo, aferojn, kiujn li kaŝis ĝis tiam kontraŭ ĉiu en sia brusto.

»Jes, sinjoro asesoro, kion vi dirus, se Reschke sekrete interkonsentus ĉefe kun la sfinkso kaj venis al vi nur kiel … spiono … por elesplori vin, por ekscii, ĉu vi sekrete observis ion en la pasinta nokto, kio estas malagrabla al la familio. Sub la masko de viro, kiu deziras ricevi klarigojn pri aro da sekretoj, li eligas el vi, kion vi subaŭskultis. Nun la tuta societo en la mueleja domo precize scias, kiel ĝi prijuĝu vin, traktu vin, por daŭrigi siajn planojn en sekureco.«

»Vi komprenas min, Ernst Reschke venis al vi laŭ interkonsento kun la Kunath-oj, ludante fiksitan rolon. Li sukcesis, ĉar vi, supozante nenion, malkaŝis, kion vi sciis, kaj tiel faciligis al la kontraŭa partio ĝiajn movojn. Al la kontraŭludo apartenas ĉio, kion la maljunulo rakontis al vi sub la rubriko ›pasinteco‹, kaj parto de la nuntempo. Do oni prezentis al vi plejparte fabelojn, por vi alfaritaj historioj, kiuj iom akordis al viaj observoj kaj kovris tiujn per vualoj de misteraj agoj ŝajne okazantaj jam dek kvin jarojn en simila maniero.«

Paul Trebitz eksilentis.

La konsternita vizaĝo de lia kontraŭulo pruvis, ke tiuj ĵusaj frazoj falis sur fekundan grundon.

Jam la asesoro elpuŝis la vortojn: »Se vi pravus! Viaj supozoj estas allogaj, klarigas multon, ĉar vi prezentas ilin kiel inventon kunmetitan sole por mi. Rememorante al mi la maljunulon, mi tamen dubas. Mi ne opinias lin kapabla havi tiom da ruzeco. Vere ne! Kvankam mi devas konfesi, ke lia persono estas multflanka enigmo por mi.«

Trebitz faris manmovon kvazaŭ ŝovante ion de sur tablo.

»For la senrezultajn disputojn!«, li opiniis. »Ni vidos, kiu pravas. La estonteco instruos tion al ni.«

Li leviĝis. »Plu ŝajnigu la naivulon, sinjoro asesoro. Tenu la okulojn malfermitaj kaj rakontu al Reschke ĝuste tiom kiom necese. Diru al li, ke mi aktuale estas aliloke okupita kaj povas trakti la aferon nur post kelka tempo. Ruzo kontraŭ ruzo!«

Li frotis siajn manojn pro plezuro.

»Tian kazon mi jam delonge atendis«, li daŭrigis. »Ĝi taŭgas kiel majstropeco. Vi komprenas … transiro al la kriminala polico. Mi prenos dek kvar tagojn da forpermeso kaj tiel povos senĝene moviĝi. Miaj ĉefoj kutime ne rifuzas al mi peton. Kaj nun … Ĝis revido, sinjoro asesoro. Ne forgesu aŭskultadi kaj observadi ĉiajn detalojn. Denove … ĝis revido!«

Linker etendis la manon al Trebitz. Post kiam la oficisto estis preninta sian ĉapelon kaj paŝis al la pordo, la asesoro rapide iris proksimen al li kaj mallaŭte demandis: »Ĉu vi opinias, ke ankaŭ Look apartenas al la Kunath-a koterio? Aŭ ĉu li estas unu el tiuj, kiuj nokte venas en la boateto al la fenestro de Hildegard?«

»Malfacila decido, sinjoro asesoro! Mi emas respondi jese. – Vi povus provi iomete pridemandi sinjorinon Nora Mendel. Estas okulfrape, ke ŝi estis embarasiĝanta sur la vojo al Reschke, renkontante vin. Kiaj fadenoj interligas ŝin kun la maljunulo? Ja vi havas kompreneblan kaŭzon, volante lerni pri via superloĝanto.«

Trebitz foriris kaj postlasis Karl-on Linker malkontenta kaj kun kontraŭdiraj sentoj.

»Se mi neniam ekloĝus en la malnova mueleja domo«, li pensis. »Kial mi klopodas pri ĉi tiuj homoj!« Li prenis akton kaj provis ellabori deklaron por la sekva juĝdebato.

Sed la pensoj forvagis.

La tajpaĵo de la aktopaĝoj kun ĝia violkolora senkaraktereco perdis la konturojn antaŭ liaj okuloj, ŝanĝiĝis al nebulaĵoj, el kiuj reliefiĝis knabina kapo kun ĉika griza ĉapelo.

Hildegard Kunath …

Subite lia korbatado rapidiĝis, varmega ondo trairis lia korpon, li sentis la pulson en la fingropintoj.

Hildegard … la peko … la tenta peko! La brule ruĝaj lipoj, tiu gracia figuro …

Tiam li flustris kvazaŭ ĵuskaptita pekinto malbenon pri la virinaro. Tie en Barten estis Lotte Harrich, la orfiŝeto, kaj … ĉi tie alia ino, kiu maltrankviligis lin, pri kiu okupiĝis lia fantazio.

Perforte li sin devigis daŭrigi la laboron. Ĝi ne progresis …

Tial fine de la kontortago en la aktujo restis nefinitaĵoj, kaj li komisiis iun el la skribistoj, ke tiu portu ilin hejmen al li.

Kune kun Mendel li forlasis la domon ĉe la angulo de Langgasse. Ĝis proksimo de la malnova muelejo ili havis la saman vojon.

La societemulo rakontis, ke lia edzino vizitis lin posttagmeze en la kontoro kaj ankaŭ menciis la rekonkontiĝon kun Linker sur la ŝtuparo en la malnova mueleja domo.

La asesoro havis la senton, ke la malgranda sinjorino Nora faris tion intence, por ke li vidu, ke ŝia edzo havas scion pri la okupiĝo de la maljuna Reschke kiel kopiisto.

»Mia edzino jam havis bonajn sukcesojn per siaj noveloj«, la advokato diris kun fiero. »Ŝi estas tre multflanka. Tamen ŝi ne ŝarĝu min tiom per siaj privataj ambicioj. En tiu rilato ŝi vere troigas – inter ni parolante.« Kaj denove Mendel kaŝe oscedis.

»Estas stranga homo, tiu maljuna Reschke«, diris Linker intence, por ke la interparolo ne iru en alian direkton. »Ĉu vi konas lin persone, Mendel? Kio li estis en pli fruaj tempoj?«

»Nenian supozon! Mi neniam vidis lin. Ho, jen mi subite memoras; li havas bonan edukitecon, kion Nora iam rakontis al mi, kaj li provis sin verkisto, sed sen sukceso. Tiajn bagatelojn mi facile forgesas. Fakte li estas povrulo, ia kompleta malsukcesinto.«

La societemulo estas netaŭga objekto por serĉesplorado. Tion Linker komprenis kaj tial ĉesigis sian demandadon. Eble liaj ŝancoj estis pli bonaj pri la persono de James Look.

Mendel montriĝis neinformema ankaŭ rilate al la anglo, kiam la asesoro turnis la interparolon al li.

»Tre interesa homo, se mi konsideras liajn vojaĝojn«, opiniis la advokato. »En tiu rilato vi pravas. Sed li ne estas vere kapabla pro io, mia kara Linker, vere ne. Frazaĵisto li estas … vizitadas nin … tial pacon al lia cindro.«

»Li ŝajnas pasia hazardludanto.« La asesoro obstine daŭrigis la temon.

Mendel kapjesis distrite. »Bedaŭrinde! Li fanfaronas pri grandaj riĉaĵoj, kiujn iu havigos al li. Provizore li prunteprenas monon de ĉiu konato. Ja li invitis nin al velado per sia jakto. Bone, hodiaŭ li telefonis kaj informis mian edzinon, ke li ne fartas bone. Mi havas pli gravajn aferojn ol velvagadi dum tuta tago en la golfo de Ixstadt kaj eble esti marmalsana. Nora kompreneble tre bedaŭras, ke la veturado ›enakviĝis[22]‹. Tiun atribuon oni povas fari al la afero, ĉu ne? La angla ĉefkonsulo estis invitita, kaj ankaŭ nia distriktestro. Mi ne estas avida je ili. Oni povas avanci sen ili. Nun mi sidas firme en selo kaj ne plu bezonas ilin. Hieraŭ oni elektis min estrarano de la ekspozicio. Tiel mi plispertiĝos pri la agado de agrikulturistoj.«

»Do Look malsaniĝis, se mi ĝuste komprenis vin?«, demandis Linker, ŝajnigante indiferentecon.

»Jes, li telefonis, kuŝante en lito. La kuracisto preskribis al li semajnon da absoluta ripozo, ĉar li havis gravan atakon de sveno en la hieraŭa nokto. Nerva streĉiteco estas la kaŭzo, aŭ io simila. Certe li dediĉis tro da forto al ludado kaj virinoj. Lia propra kulpo.«

»Do ne nur ludisto, sed amaĵisto, ĉu?«, ridis Linker.

»Certe jes, sed ĉi tie niaj vojoj disiĝas. Bonan nokton, ĝis revido!«

»Rekomendu min al via edzino![23] – Bonan nokton!«

La asesoro malrapide iris laŭ la mueleja kanalo.

»Atako de sveno«, pensis li. »Stranga koincido, vere! Pri tio mi devas sciigi Trebitz-on. Do kredeble Look estis la viro, kiun oni metis en la boateton. Sveno! Sed – kiel li eniris en la domon? Tiu sveno devis esti zorgiga. Alikaze oni atendus, ĝis li malsvenus. Strange, neklarigebla.«

9a ĉapitro

La baptopatrino

Pasis kvar tagoj, dum kiuj nenio grava okazis.

Linker kunvenis kun Ernst Reschke unu fojon kaj Trebitz du fojojn, sed tiuj interparoloj klarigis nenion. Al la maljunulo la asesoro ŝajnigis, ke la blonda riverpolicano komencos siajn esplorojn nur post kelka tempo. La boateto ne aperis refoje. James Look ja ankoraŭ estis malsana. La ekscio pri la »atako de sveno« konfirmis la konjekton de Trebitz, ke la anglo estas proksime ligita al la parencaro de Kunath.

En la malnova mueleja domo la vivo pasis laŭ siaj kvietaj kaj ordinaraj vojoj. Linker laboris multe en la kontoro kaj ankaŭ hejme, tiel ke li preskaŭ tute forgesis Hildegard-on kaj ĉion alian. La griza ĉapelo kondutis al la nova samdomano tre reteneme kvankam ne malafable. Alie Arnold Kunath ŝajnis ekhavi rapidan simpation por la meblita loĝanto de sia patrino kaj ofte vizitis lin. Linker konstatis, ke estis malfacile liberiĝi de li. Li kvazaŭ fiks-gluiĝis sur sia seĝo kaj rakontis al la asesoro multajn aferojn, pri kiuj li pensis, ke ili interesas tiun.

Kelkfoje Linker volis klare adiaŭi la junan dandon, kiu fakte estis teda vantulo. Sed Linker estis tre bonkora kaj ne povis malbone konduti.

Je iu tagmezo io okazis, kio pensigis Linker-on. Post pluvotago li venis hejmen sur siaj gumoŝuoj tiel mallaŭte, ke la familio Kunath ne supozis, ke li jam estas endome. Ĵus pendiginte gumomantelon kaj ĉapelon kaj disetendonte la ombrelon por sekiĝado en ĉambroangulo, li aŭdis paŝojn en la koridoro kaj tuj poste la voĉon de la juna komercolernanto, sonantan kaj moke kaj incitite:

»Do – vi ne volas doni al mi monon! Bone, sed do mi faris tion lastfoje, ĉu vi komprenas min? La afero ja estas danĝera, tion ni spertis! Estos via propra problemo solvi tion sen mi! Cetere ĝi estas nura stultaĵo, kaj eĉ patro jam sian vivon …«

Subite Arnold Kunath silentis. Pordo fermiĝis kun laŭta klako de la seruro. Evidente aŭ Hildegard aŭ sinjorino Kunath avertis la junulon, ke li ne parolu tro laŭte en la koridoro, pro konsidero, ke Linker eble jam estas en la domo.

La asesoro supozis, ke certe iu nun venos por konvinkiĝi, ĉu li subaŭskultis la neprudentajn eldirojn de Arnold. Do li sin kuŝigis en la fenestron kun cigaredo kaj ŝajnigis, ke li ne aŭdis la tuj postan frapadon sur la ĉambropordo. Sed li rimarkis, ke la pordo malfermiĝis kaj refermiĝis. Vere iu el la Kunath-familio kontrole rigardis en lian ĉambron kaj vidis lin ĉe la fenestro.

Kiam poste Hildegard enportis la tagmanĝon, Linker aktoris bonhumorulon, ŝercis al ŝi, sed ankaŭ notis kun kontento, ke ŝi unue rigardis lin ekzamenante. Esprimo de anima malĉagreno mallonge lumigis ŝian vizaĝon.

Linker ne preterlasis sciigi tiun incidenton al Trebitz, kiu tuj notis al si la parolon de Arnold Kunath laŭ la rememoro de la asesoro. Li opiniis, ke la rimarko de la junulo La afero ja estas danĝera, tion ni spertis! rilatas al la »sveno« de James Look. Fine Trebitz diris: »Jes, jes, la afero estas ne nur danĝera, sed eĉ tre implika, do ĝusta enigmo, komplika, erariga kaj permesanta ĉiajn klarigojn.«

Tio okazis je la tria el kvar pasintaj tagoj.

Je la kvina Karl Linker trovis tagmeze sur sia skribotablo du leterojn; unu estis de lia fianĉino, la alia de lia patrino.

La skribaĵo de Lotte, la unua ekde lia forvojaĝo el Barten ekster du bildkartoj, surhavis tre malvarmetan alparolon kaj legiĝis:

Kara Karl!

Vere mia patrino volis skribi al vi, sed ŝi opinias, mi kiel via fianĉino havas la taskon atentigi vin pri afero, kiu ĉagrenetis nin. Vi tre detale priskribas en viaj du leteroj vian novan loĝejon, la dommastrinon sinjorino Kunath, vian profesian praktikadon kaj la familion Mendel kaj ties noblan hejmon. Tamen vi silentas ŝajne pro sento de kulpo pri knabino, kiu vivas kun vi sub la sama tegmento, eĉ en la sama loĝejo, kaj kies famo ne estas tro bona. Vi jam scias, kiun mi aludas! Ni ne scius pri ŝi, se kontraŭ via domo sur la alia flanko de la mueleja kanalo ne loĝus mia baptopatrino Mathilde Gründling. Mia patrino demandis ŝin, ĉu vi loĝas en deca domo. La informo de onklino Gründling estis tia, ke patrino ekhavis atakon de migreno, precipe ĉar antaŭ tio okazis disputo kun patro, kiu bedaŭrinde denove … Pri tio mi ne volas raporti detale. Leginte la leteron de onklino, patrino diris al mi: ›Via fianĉo estas neniom pli bona ol ĉiuj aliaj viroj. Li prisilentas al vi la ekziston de tiu maldeculino, kiu postkuras en lakŝuoj kaj delikataj ŝtrumpoj virojn. Do li jam havas malbonan konsciencon.‹ Nu, mi mem fidas vin, sed ne estas bela trajto de vi, ke vi jam havas sekretojn kontraŭ mi, apenaŭ forveturinte el Barten.

Patrino opinias, ke silentado pri malgravaĵoj estas komenco, kaj kokrado estas rezulto. Mi ne scias, kion ŝi opinias per kokrado, sed devas esti io tre malbona. Patrino urĝe petas vin tuj denonci vian ĉambron kaj forloĝiĝi. Onklino Gründling tuj akceptos vin ĉe si kun tri manĝoj. Ŝi estas ĉarma maljunulino kaj iam estis guvernistino ĉe grafo, ĉe tre, tre eminentaj personoj. Tiel la onklino alproprigis al si aristokratan konduton. Patrino opinias, ke vi estos bone prizorgata. Onklino estas preparita de patrino pro via vizito kaj atendas vin ĉiutage inter la unua kaj la dua horoj. Se vi loĝos tie, tiam ni baldaŭ venos al Ixstadt kaj vizitos vin.

En la distriktestrejo[24] eklaboris nova registara asesoro, Freiherr Külz von Wetterstein[25]. Li faris viziton ankaŭ al ni. Patro ja estas estro de la urba deputitaro kaj estrarano de la konservativa asocio. La Freiherr estas vera ĉarmulo kaj rezerva oficiro de la gvardiaj ulanoj. Hieraŭ li volis kunirigi min al tenisludado, sed patrino atentigis lin, ke mi estas fianĉino. Kiam ni parolis pri vi kaj menciis vian nomon, li opiniis, ke li konas vin el Freiburg …«

La plian skribaĵon Linker fluglegis per unu rigardo, konstatis, ke Lotte finis la leteron per »Multajn elkorajn kisojn« anstataŭ la kutimaj »Sennombrajn varmegajn kisojn« kaj tiam disŝiris la leteron en multajn pecetojn, kiujn li elĵetis el la fenestro.

Gaje la blankaj ŝiritaĵoj flirtis kiel birdetoj en la aeroj kaj fine malleviĝis sur la flave brunan akvon de la kanalo, iris kun la fluo kaj malaperis. Ĝis neniama revido!

Linker postrigardis ilin enpense. Tiu letero estis tute laŭ la stilo de Lotte Harrich: »Patrino opinias …, patrino diras …« Kaj tiu spirita riverenco antaŭ Külz von Wetterstein! Jes, li konis lin! Tiu neniam estiĝus asesoro, se lia nomo estus simpla »Müller«. Enuiga, aroga fierulo el malriĉiĝinta gento, tamen malhumila kaj montranta ĉiujn eksterajn signojn de degenerado: gap-okuloj, kava nazo, plata frunto, kalvaĵo … Sed Lotte skribis: ›Vera ĉarmulo‹.

Linker ridetis. Ho jes, li povis rideti, eĉ pensante je la plej ekscitaj vortoj en la letero: la provo de kuratoreca devigo fare de la patrino, kiu urĝe petis, ke li tuj denoncu sian ĉambron kaj transloĝiĝu al onklino Gründling.

Tio estis impertinentaĵo de lia bopatrino! Kion tiu pseŭdoonklino imagis al si! Nu, tiu societo konatiĝos kun li! Li prezentos al sia Lotte leteron, kiu ĝojigos la bopatrinon!

Li prenis la duan leteron, tiun de sia patrino.

Aha. Sinjorino Harrich plej rapide jam transdonis la informon pri la »maldeculino« al la sinjorino Rechnungsrat. La patrino skribis similan tekston kiel Lotte. Pluvis riproĉoj, el kiuj parolis la timo, ke tiu gefianĉiĝo eble nuliĝus.

La asesoro suspiris. Lotte adoris la nobelecon, patrino la oron. Riĉeco ŝajnis ŝia esenco de ĉia feliĉo. La bona, miopa patrino! Ŝi ĉiam volis lian plejbonon.

Iu frapis.

Arnold Kunath eniris. Li estis kutimiĝinta je nova speco de riverenco tre dignoplena, malvasta, kun mandono kun tre angulecaj movoj.

Post la saluto Linker demandis malmultvorte: »Kio estas?«

»Sinjoro Reschke de la supra etaĝo estis ĉi tie kaj petis min, ke mi transdonu al vi la informon, ke li devas tuj paroli kun vi, sinjoro asesoro.«

»Bone, dankon. Mi vizitos lin tuj post la tagmanĝo. Ĉu ĝi estas jam preta?«

»Jes, patrino tuj alportos ĝin. Estos terpomflanoj kaj post tio hepataĵo. Miaj preferataj pladoj.«

»Ĉu? Nu, bonan apetiton. Ĝis revido, sinjoro Kunath.«

La junulo foriris kun iomete konsternita vizaĝo. Li tiom fanfaronis al siaj konatoj pri la amikeco kun la asesoro … kaj nun ĝi ŝajnis finiĝinta. La simpatioj de Arnold por Linker konsiderinde malpliiĝis.

Apenaŭ li estis malaperinta, kiam sinjorino Kunath jam alvenis kun granda, dense plenigita pleto.

Malgraŭ la du leteroj li manĝis kun granda ĝuo. La malgranda, malaŭdaca virino kuiris vere bonege. Kion volas Reschke? Eĉ urĝe … Tio devis havi seriozan kaŭzon.

Antaŭ ol li finis sian manĝon, denove iu frapis. Estis Hildegard.

Pro la varma vetero ŝi sin vestis somere, surhavis malnovan robon simple tajloritan, sed bonege sidantan.

Ŝi petis pardonon, ke ŝi estis pensis, ke ŝi jam povas forpreni la manĝilaron. Kaj volis foriri.

»Bonvolu resti, fraŭlino Hildegard«, li diris afable. »Mi estas finmanĝanta. Sidiĝu! Kial vi estas tiel formala? Ja ni estas samdomanoj!«

Surprizite ŝi rigardis lin. Neniam antaŭe li alparolis ŝin per »fraŭlino Hildegard«, ĝis nun nur per malvarma »fraŭlino«, kiu sonis kiel parolo al servistino, neniam antaŭe estis tia varma tono en lia voĉo. Ŝi ne supozis, ke li volis kompensi al ŝi la du leterojn, en kiuj la esprimo »maldeculino« estis uzata.

Li ne opiniis ŝin tia. Ne, tute ne. Ŝi eble agis facilanime, sed tiun insulton ŝi ne meritis. Ĝuste tiu konvinko fiksiĝis en li en la lastaj tagoj, post kiam li pesis tion, kion li sciis pri ŝi kaj kion li travivis kun ŝi, kontraŭ la supozo, ke ŝi mem suferas pro la propra sinreteno. Speciale tiam, kiam ŝi tuj je la unua vespero post lia ekloĝiĝo pro sia nesincereco kontraŭ sia patrino aliris al li el la malhelo kaj post tio diris kun tremanta voĉo: »Ĉio estas senutila.«

Kaj alia sceno pensigis lin, kiam li dankis pro la floroj, kiujn sinjorino Kunath estis metinta apud la bildon de Lotte. Tiam Hildegard diris mallaŭte »Al fianĉino apartenas floroj.« kun aparta esprimo en la grandaj, alikaze tiom vivaj okuloj.

Ne, ŝi ne estis malmorala. La filistra moralo en Barten juĝis ŝin tro akre. Tion li volis kompensi, estante afabla al ŝi.

Hildegard ne sidiĝis, nur sin apogis kontraŭ la vestoŝranko kaj aŭskultis lian babiladon kun lumado en la okuloj.

»Nun rapide venas printempo. Ja vi jam vestis vin laŭ la hela sunbrilo per via robo! Ĝuste tiel! Helkolore vestitaj junulinoj estas kiel printempaj floroj.« Tiel li plu babilis, familiare, preskaŭ gaje, iam kaj tiam mokete.

Sed nur en ŝiaj okuloj li aperigis afablan rideton. Ŝia buŝo tenis amaran trajton, kaj ŝia tuta sinteno esprimis humilecon, starante ĉe la angulo de la ŝranko, tenante la pleton per la maldekstra mano, dum la dekstra ludis per la longa, arĝenta horloĝĉeno.

Tiam li pensis je Ernst Reschke, aŭdante ties bruajn paŝojn.

»Jen, mi devas iri al John Gabriel Borkmann!«, li diris, tenante la montrofingron alten al la plafono kaj leviĝante. »Li eble havas demandon pro la nova akto-eltiraĵo. Bonvolu, fraŭlino Hildegard, diri al via patrino, ke la manĝo estis tre bongusta al mi.«

»Al kiu vi devas iri, sinjoro asesoro?«, ŝi demandis kun meditema trajto sur la delikata vizaĝo. »Ĉu mi ĝuste aŭdis? Ĉu vi nomas sinjoron Reschke kiel John-on Gabriel Borkmann?«

Li kapjesis. »Ĉar li senlace iradas tien kaj reen. Ĉu vi konas la spektaklon de Ibsen?«

»Jes, de la scenejo kaj ankaŭ per legado«, ŝi respondis malrapide. »Vi ne supozas, sinjoro asesoro, ke vian komparon pravigas ne nur la ofta tien-reen-irado, la konstanta promenado«, ŝi aldonis dolore ridetante. »Vi faras tiun komparon duon-ŝerce. Ĝi estas ĝusta ankaŭ en alia rilato, en tiu amara tragiko, kiu ombre plenigas ĉi tiun malnovan domon.«

Karl Linker ekatentiĝis. Ŝi diris tiujn lastajn vortojn laŭ tute propra maniero, kvazaŭ ŝia animo, torturita animo, akordus kun ĉiu vorto.

»Ĉu vi volas klarigi tion al mi?«, li petis, stariĝante apud ŝi. »Min tre interesas Reschke. Ŝajne li multe suferis en sia vivo.«

Ŝia rigardo preteriris lin, perdiĝis ie en malproksimo.

»Ĉu li suferis?« Amareco estis en ŝia voĉo. »Kiu en ĉi tiu domo ne suferis? Sed estis li, kiu alportis malpacon ĉi tien, sole li. Estas malgaja historio.«

Subite ŝi rigardis al Linker, kvazaŭ ŝi rimarkus nur nun, ke estas li, al kiu ŝi parolas. Ŝiaj lipoj kunpremiĝis, kaj nun ŝi urĝe iris preter li al la granda manĝotablo kaj ekmetis la vazojn sur la pleton.

»Vi estas strangulino, Hildegard«, li diris laŭte kaj prenis teleron el ŝia mano. »La ordigado havas tempon. Rakontu al mi la malgajan historion.«

Ŝi levis la kapon. Malvolon montris ŝiaj trajtoj.

»Ĉu al vi? Tiun historion? Kial mi faru tion? Ĉiu estu kontenta, se oni ne devas porti fremdan aflikton.«

Karl Linker vidis, ke li hodiaŭ atingos nenion ĉe Hildegard, hodiaŭ ankoraŭ ne! La glacio ankoraŭ ne estis degelita. Sed ekstere ridis printempo, ridis varma suno … Eble printempo kaj suno helpas, ke ŝi iam konfidos lin kaj liberiĝos de korpremo, ĉion dirante al li.

Li ne plu parolis al ŝi, silente iris el la ĉambro kaj laŭ la ŝtuparo supren al Ernst Reschke.

10a ĉapitro

La granda pasio

La maljunulo, hodiaŭ vestita per bruna velura jaketo kaj multkolora silka tuko ĉirkaŭ la kolo, salutis lin per firma manpremo.

»Estas bone, ke vi venis, sinjoro asesoro. Mi bezonas homon kiel vin, kies okuloj radiadas honestan karakteron, al kiu oni povas konfesi la pekojn, se estas necese. Tiel mi fartas hodiaŭ. Sidiĝu tute komforte, kaj jen staras cigaredoj. Permesu, ke mi daŭrigas mian promenadon. Estas malkvieto en mi, ofte, tre ofte, kiun mi povas neniigi nur per movado.«

Kun kapo mallevita ĝis la brusto li paŝadis tien kaj reen. Nur hodiaŭ Linker rimarkis, ke la irmaniero de Reschke ne estis tiu de maljunulo kaj ne akordis kun la blankaj haroj. Tiu irmaniero montris certan troon da fortoj, malkaŝis al akra observanto ian junecon. Kun tio harmoniis la hela, klara rigardo kaj la sana vizaĝkoloro.

Reschke denove ekparolis. »Ĉiu pento havas bonan kaŭzon. Estas laŭ kutimo de iuj ŝajnaj piuloj, kiuj konfesas siajn pekojn al la pastro ĉiun duan semajnon. Aliajn tuŝas la konscienco, kaj ili volas perdi pezan ŝarĝon per homa kuraĝigo ĉu de ekleziulo ĉu de amiko, simple de homo, kies komprenon ili esperas. Iuj pentas nur ŝajne. Ili volas aŭskulti sian paroladon, dande paradi per siaj friponaĵoj, akiri admiron kiel Mefistofelo aŭ Don Juan. Pripensante oni povas trovi pliajn specojn. Nu, mi mem apartenas al neniu el tiuj kategorioj. Min hodiaŭ pelas ekstera kaŭzo fari tiun interparolon kun vi, sinjoro asesoro, kaj tio estas vizitanto ĉe mia gastigantino, la dika sinjorino Winkler.

»Je la deka antaŭmatene mi volis peti de sinjorino Winkler kudrilon kaj fadenon. Ekzistas butonoj, kiujn ni sinjoroj devas mem alkudri. Mi aŭdis paroladon en la antaŭĉambro, volis frapi la pordon, jen ekaŭdante mian nomon. Tute klare mi komprenis ĝin. Mi estas malfidemulo, nur tial mi subaŭskultis sur la muro. Estis viro, kun kiu sinjorino Winkler parolis pri mi. Li aspektis kiel maristo, sunbruniĝinte, kaj li havis fidelajn okulojn. Li sidis kontraŭ la ŝlosiltruo. Mi ne komprenis multon el tio, kion ili priparolis. Sed estis sufiĉe. La viro kolektis informojn pri mi, miaj vivo kaj agado, kaj Winkler respondis tre malvole.«

Reschke nun staris antaŭ Linker kaj rigardis lin kun rideto.

»La viro probable estis tiu Paul Trebitz, kiu havas la taskon helpi nin. Ĉu mia supozo estas ĝusta?«

La asesoro tre ruĝiĝis kaj honeste respondis: »Mi ne scias, sed kredas, ke estis li.«

»Do Trebitz ne opinias min tute sendanĝera. Certe ne! Eble li pensas, ke mi sekrete interkonsentas kun Hildegard Kunath kaj la homoj en la boateto.«

Ĉu Linker mensogu al la maljunulo?

Li ne povis. Hodiaŭ la suspekto de Trebitz kontraŭ Ernst Reschke ŝajnis al li senkaŭza. Ĉi tiu viro estis subtila pensanto, kvieta saĝulo, sed nenia trompanto, nenia hipokritulo!

Reschke ankoraŭ staris kun bonkora, supereca rideto antaŭ la asesoro. Ĉar tiu silentadis, li daŭrigis: »Ĉu Trebitz plantis grenon da malfido ankaŭ en vian koron? Jes, tion ili volonte faras, tiuj profesiaj spuristoj, ili batalas per sekretaj kaj tial malsinceraj armiloj. Ilia ĉefa mistifiko estas, ke ili incitas ĉiun kontraŭ ĉiu, konstruas ampleksan reciprokan sistemon de kaŝobservado kaj tiel kolektas informojn de ĉiuj flankoj, el kiuj ili kribras kelkajn valoraĵojn. Jes, sinjoro asesoro, ne kontestu tion. Ankaŭ via tasko estas, ke vi ludu difinitan rolon kontraŭ mi. Vi ŝajnigu, ke mi estas por vi plia sendanĝera strangulo, sed en vero … Jes, vi certe komprenas min.«

Linker etendis la manon al la maljunulo.

»Mi petas pardonon«, li diris, konsciante pri sia kulpo. »Trebitz vere konvinkis min, eĉ pruvis al mi pro la enigmeco de via persono, ke vi tiam venis al mi nur por elesplori min.«

Ernst Reschke forte premis la manon de la asesoro. »Bone, ke vi estas honesta. Mi tute ne koleras al Trebitz, ke mia persono ŝajnis al li iomete dubinda.«

Li denove ekiris tien kaj reen kun manoj sur la dorso. Minutoj pasis. La asesoro pacience atendis. Reschke fumigis multekostan Upmann-on, kaj li estis preninta ĝin el freŝa duonskatolo. Do li devis havi bonan financan staton. Tiu nova skatolo certe ne estis plia donaco de bonfaranto, sed Reschke mem faris al si tiun bonfaron, tiun disponigon de multekosta tabako, per propra mono.

»La enigmeco de mia persono …!«, diris la maljunulo subite kun mallaŭta ekrido. »La homoj postulas, ke ĉiu kvazaŭ staras sur la strato, por ke oni povu kaŝi nenion al la najbaroj! Se iu retiriĝas, ĉar li volas teni sin for de la malkvieta ekstera mondo, tiam la najbaroj parolas malice pri li, faras lin strangulo kaj imputas ion al li. Kiel ridinda kaj malbela estas tio!

»Nu, mi ne ŝanĝos tion. En ĉiu el ni dormas la malbono, en ĉiu, kaj se ĝi ne riveliĝas alimaniere, tiam almenaŭ per senindulga scivolemo, malantaŭ kiu la espero sin kaŝas, ekscii ion malbonan pri tiu aŭ alia. Ĉu vi iam trovis scivolemulojn, kiuj volis malkovri virtojn ĉe aliaj homoj?

»Sufiĉe da tio. Mi diris, ke ekzistas ekstera instigo por mia deziro de interparolo: La vizito de Trebitz ĉe Winkler, kiu pruvis al mi, ke mi devas doni al vi pliajn sciojn pri mi, sinjoro asesoro.

»Mi estis instruisto en la mezlernejo ĉi tie en Ixstadt kaj jam ne juna, havis aĝon en la mezo de la tridekaj jaroj, kiam mi konatiĝis kun knabino, kiu tuj fajrigis mian animon. Mi diras tion tiel, kiel ĝi estis! Estis amo je unua rigardo, amo rapide kreskanta al plej sovaĝa pasio. Ĝis tiam mi evitis la alian sekson. Mia profesio kaj iom da libroverkado tute plenigis mian estadon. Mi estis kontenta, eble vivartisto staranta super la amaso, kiu bezonis neniun por feliĉo.

»Tio ŝanĝiĝis per unu fojo. Malwine[26] Gerting estis graciulino, vere aparta virino – almenaŭ laŭ ekstero. Mi flatis ŝin, kredis, ke ŝi estas bonvola al mi, kiam la alia aperis.

»Mi jam priskribis Ernst-on Kunath al vi. La inoj postkuris lin. Kompare al li mi estis birdotimigulo. Tion mi konfesas. Malwine, kiu ĝis tiam volonte aŭskultis miajn seriozajn paroladojn, kiun mi provis pliklerigi kaj kiun mi igis enrigardi en la riĉajn trezorojn de ĉiuspecaj scioj, per kiuj oni povas anstataŭigi oron kaj honorojn, baldaŭ pli ŝatis la facilaniman babiladon de mia kontraŭulo. Min timigis la esprimo de ŝiaj okuloj, kiam ili algluiĝis al liaj lipoj. Li ne estis inda je Malwine. Sed … ĉu mi povus montri al ŝi liajn internajn mankojn? Ĉu ŝi kredus min, se mi avertus ŝin? Mi silentis, sed uzis la unuan eblecon por deklari al ŝi mian amon. – Ŝi rifuzis min. Estis stranga sceno. Ŝi amare ploris kaj diris, ke ŝi amas Kunath-on, kvankam li kelkfoje mallogas ŝin. Ŝi ĉiam opiniis min nura amiko, ŝiaj sentoj por mia rivalo estis tute diversaj de tiuj, kiujn ŝi opiniis komenco de teneraj inklinoj en interkomunikado kun mi ĝis tiam. – Ni disiĝis en paco, sed mi iris hejmen kvazaŭ malsanegulo. En ŝia ĉeesto mi regis min. Inter miaj kvar muroj mi malbenis la momenton, kiam mi konatiĝis kun ŝi, mi malbenis la sorton, Dion kaj la tutan mondon, kiujn mi respondecigis pri mia korpremo.

»Mi malsaniĝis. La kuracistoj diris, ke estas tifo. La ĉefa kaŭzo de mia korpa kolapso estis disreviĝo, malespero kaj … la timo pro Malwine, kiu ruiniĝos ĉe la flanko de Ernst Kunath.

»Releviĝinte de la malsanula lito, mia hararo estis blankiĝinta kiel neĝo. Tio ofte okazas post grava nervofebro.

»Mi igis, ke mi pensiiĝis, kaj la zorgo pri Malwine, intertempe edziniĝinte de Kunath, pelis min en ŝian proksimecon, en ĉi tiun domon, ĉi tiun ĉambron. Mi volis protekti ŝin kiel gardanta anĝelo, por ke nenio malbona okazu al ŝi. Mi venis ĉi tien kun plej konfuzaj planoj, kredis plenumi sanktan mision. Do koncize, mia menso tiam eble ne estis tute sana. Alikaze mi devus ekkoni, kiel freneza estis la decido dediĉi mian pluan vivon al virino, kiu apartenis al alia viro, kiu vivis en la sama domo, apartigite nur per tavolo de traboj kaj tabuloj.

»Malwine baldaŭ sciis, kiu estas la blankbarbulo en la unua etaĝo. Timeme ŝi evitis renkonti min. Neniam mi provis alparoli ŝin.

»Mi suferis en mia soleco. La amo regis mian koron same kiel tiam, kiam mi opiniis min juna kaj rakontis al la amatino pri la beleco de antikvaj grekaj monumentoj, pri la sorĉo de la poemoj de malnovgermanaj amkantistoj kaj pri aliaj aferoj. Daŭris du jarojn, ĝis tiu koro mortis iom post iom kiel planto, de kiu oni forigas aeron kaj lumon. Tiam ekokazis la strangaĵoj, pri kiuj mi jam raportis al vi. Ankaŭ Ernst Kunath sciis, kiu estis mi: la iama aspiranto por la mano de Malwine, aspiranto forpuŝita de li.

»Li malamis min. Dum ŝtorma disputo li kulpigis min subfosi la feliĉon de lia edzeco per mia restado en la domo. Li provis malplezurigi al mi la domon, molestis kaj turmentis min, kie li povis. Spite al tio mi plu loĝis ĉi tie. Estis senbrua batalo inter ni. Li frue igis, ke liaj infanoj malŝatis min. Rimarkinte, ke mi amis precipe Hildegard-on, ke mi sekrete donis al ŝi donacojn, li konstante influis iliajn junajn animojn kaj atingis, ke la infanoj eĉ ne salutis min.

»Jaroj pasis. Ĉi-supre mi estis en embusko kiel vulpo en ĝia kaverno, atendis la momenton, kiam mi povus malkaŝi la sekreton de la noktaj boatveturadoj kaj anonci la malhonoron de Ernst Kunath. Sed li estis tro prudenta – aŭ mi tro mallerta por tiu afero inda je sprita detektivo. Tiam li mortis, dum mi kuŝis en malsanulejo kun grava inflamo de pulmo.

»Sciiĝinte pri lia morto, mi vidis novan taskon antaŭ mi. Kiel fidela amiko mi volis helpi kaj subteni Malwine-on eduki la infanojn al bonaj homoj.

»Mi jam rakontis al vi, ke Hildegard rifuzis min ĉe la pordo okaze de mia kondolenca vizito. Patrino lasas diri al vi, ke ŝi ne deziras komunikadon kun vin. Ni, mia frato kaj mi, tre bone scias, ke vi ĉefe kulpas pri la malfeliĉa geedzeco de miaj gepatroj. Patro malfermis al ni la okulojn, kaj ni nun deklaris al nia patrino, ke ni tuj forlasos ŝin, se ŝi permesas al vi eniri nian loĝejon. Tion Hildegard diris al mi, kaj mi klare sentis la influon de la mortinto.

»Monato pasis post monato. La cirkonstancoj, sub kiuj Malwine postrestis kiel vidvino, estis malriĉaj. En la najbareco oni rakontis, ke Kunath postlasis grandajn ŝuldojn, kiujn la tri postvivantoj penis repagi.

»Ankaŭ nun ne okazis renkontiĝo kun Malwine. Nur unu fojon ni preterpasante parolis unu kun la alia – antaŭ unu semajno, kiam mi venis al vi je tagmezo. Ŝi malfermis al mi la koridoran pordon. Mi etendis al ŝi la manon. Ŝi retiriĝis, timeme flustris: La infanoj! kaj same mallaŭte aldonis: Se vi volas bonon por mi, Ernst Reschke, tiam vi tuj forloĝiĝas. Intertempe la fantomoj de la mueleja domo estis denove vekiĝintaj. Estis, kvazaŭ la pasinteco, la erao de Ernst Kunath, reviviĝis: Noktaj boatveturoj tien kaj reen sur la kanalo, brueto en la muroj, obtuzaj pum!-pum!-sonoj[27], ekskuiĝoj de la domo, kiel antaŭe! Nur mankas la akrasonaj timvokoj de la povra virino kaj nuna vidvino.

»Mi konatiĝis kun vi, sinjoro asesoro, kaj ni estiĝis aliancanoj, Trebitz aliĝis al ni, kiu tamen komencis sian agadon per grava misfaro, ĉar tio, kion mi ĵus raportis al vi, estas tuta vero. Mi ne havas alian rilaton al familio Kunath ol tiun, kiun mi deklaris.

»Do mia konfeso finiĝis. Nun vi scias, kial mi mem iam komparis min kun malnova cilindroĉapelo nun kuŝanta en stratfosaĵo neatentate kaj malestimate. Iam ĝi estis la reĝo inter la ĉapeloj, ludante apartan rolon, aspirante gravecon …

»Ĉi ĉio estas aplikebla al mi. Konatiĝante kun Malwine, mi sentis duoblan feliĉon – amon kaj famon. Mi estis finiĝinta grandan romanon kaj sendinta ĝin al severa Berlin-a verkisto kaj kritikisto por ekspertizo. Li skribis al mi, ke li povas facile aranĝi ĝian publikigon ĉe konata eldonejo, ĉar ĝi estas bona kaj tuj famigos min. Je posttagmezo de la sama tago, je kiu mi ricevis tiun respondon de li, la sorto montris al mi per mokanta fingro la vojon de la ĵus atingita altaĵo valen en malhelajn abismojn. Por ĉiam mi perdis la amatinon, rifuzis mian edziĝproponon, diris al mi, ke ŝi amas alian viron. La fiera cilindroĉapelo ricevis piedpuŝon kaj ruliĝis en fosaĵon!

»Mi reprenis mian romanon, rifuzis famon. Unu el miaj ŝancoj ĵus fiaskis, la duan mi mem detruis. Kion ĝi povus doni al mi? Sen la virino, kiun mi freneze amis, nenio havis valoron por mi. Tiel mi estiĝis kopiisto, strangulo, kaprica sanktulo. – Homa sorto prezentiĝis antaŭ viaj okuloj kiel ekscita filmo, sinjoro asesoro. Mankas la lasta akto de la dramo. Tiun ni ankoraŭ devas verki, ni tri inkluzive de Trebitz. Jen la akto, kiu fine solvos la enigmon!«

Ernst Reschke paŝis al la fenestro kaj rigardis sur la kanalon, sur kiu malgrandega motorboato trenis plat-remorkon ŝarĝitan per lignotabuloj.

La blankharulo mallaŭte aldonis: »Se la flavbruna kanalo malkaŝus siajn sekretojn, ni povus tuj finverki la akton. Eble estus pli bone, se ĉio restus, kiel estas. Mi amas Hildegard-on kiel mian propran infanon … Se mi ekscius, ke ŝi estas simila al la patro ankaŭ laŭ la karaktero, tiam la vivo ne plu havus valoron por mi.«

Linker leviĝis, metis la manon sur la ŝultron de Reschke. »Kara amiko, mi kredas tutkore, ke vi trovos klarigon por ĉio, kio okazas ĉi tie en la obskureco de la domo. Mi ne pensas, ke Hildegard estas malbona homo. Kiu scias, kio intermiksiĝas por meti ŝin en kontraŭdiran lumon?«

Poste ili konsentis por la sekva posttagmezo komunan interparolon kun Trebitz en la advokata kontoro en Langgasse.

11a ĉapitro

Malespero

Enirante en sian ĉambron, la asesoro rimarkis, ke la letero de lia patrino ankoraŭ kuŝis nefermita sur la skribotablo. Li estis forgesinta formeti ĝin. Lia unua penso estis: ›Se Hildegard legis ĝin …! Jes, se ŝi, ne tuŝante la leteron, legis la unuan paĝon, kie ankaŭ mia patrino malmolanime kaj senkore nomis ŝin maldeculino! Kiel ŝi suferus!‹

Jen … kio estis tio? Makuloj sur la papero, jen kaj jen disfluinta inko … postsignoj de larmoj!

Do jes, ŝi legis ĝin! Kaj larmoj varmege falis sur la severajn riproĉojn, kiujn la patrino faris al la filo, ĉar li loĝis kun »tia« ino sub unu tegmento.

Povra, povra Hildegard! Volonte Linker nun irus al ŝi en la apudan malgrandan ĉambron, prenus ŝiajn manojn kaj petus: »Fidu min, Hilde[28], konfesu al mi! Same kiel la blankharulo, kiu nun estas mia amiko, faris tion. Amantaj manoj nun gardas vin, gardos kaj helpos vin, eĉ se io okazos, kio ŝajnas maljustaĵo.«

Tiel li volonte parolus. Sed ne estus dece, se li irus al ŝi en la porknabinan ĉambron, en kiun li povis ĵeti rigardon nur unu fojon el la koridoro, kiam la pordo estis iomete malfermita. La malriĉecon de la meblaro li dolorige rimarkis. Tio similis pli al monaĥina ĉelo ol al junulinejo. Tute mankis murornamaĵoj. Ĉio estis senornama, ĉiujn galanteriojn kaj bildojn probable altiris al si la ĉambro de Linker.

Tiam subite kaptis lin senparola ĉagreno kontraŭ lia malvarmkora, mense limigita bopatrino. Nur ŝi kulpis, ke Lotte skribis la leteron, kaj ankaŭ lia propra patrino tuj prenis plumon por malhelpi, ke la bone dotita geedzeco rompiĝos.

›Bone dotita geedzeco!‹ Li moke ekridis. ›Bone dotita‹ … Oni taksis, ke la bonvivulo Harrich posedas pli ol unu milionon. Sed li elspezis multon da mono por sia adultado, neniom por sia bofilo. Neniujn vortojn pri geedziĝo! Unue la sinjoro asesoro asociiĝu kun Mendel por komuna praktikado. Ĝis tiam vi nutru vin mem per ducent kvindek markoj monate kaj kun la ŝuldoj el la studado, kiujn li devas repagi. Sed, bonvole, bonvole, kondutu ĉiam dece! Ja vi estas nia bofilo, kaj ni, patrino kaj filino, ĉiam demonstrative surhavas briliantojn kun valoro de tridek mil markoj, kaj vestaĵojn, kiuj tute evidente estas unuarange kostaj kaj ofte sengustaj. Linker pensis: ›Bone dotita geedzeco! Nura moko! Kaj tiu pleba maniero, per kiu li riproĉetis kaj metis la bofilon sub kuratorecon!‹

Linker rigardis al la horloĝo. Estis nur je la tria. La tempo sufiĉas por skribi leteron al la kara bopatrino, antaŭ ol li devis iri en la kontoron. Li nun havis la ĝustan humoron! La fianĉeco povus krevi kiel sapoveziko ekstere spegulanta belajn bildojn, sed ne havanta enhavon. Lotte …? Li povus elekti ĉiun alian virinon! Tiam en la jarfina festo li farus amdeklaron eĉ al vergobalailo.

Li sidiĝis ĉe la skribotablo. Kaj tiam la plumo ŝtorme moviĝis sur la papero.

Kara patrino!

La leteron de Lotte mi ricevis hodiaŭ samtempe kun preskaŭ samteksta skribaĵo de mia patrino. Ĉar Lotte mem konfesas, ke ŝia letero estiĝis ne pro propra instigo, mi turnas min per la respondo rekte al vi. La konjekto, ke mi intence silentis en miaj leteroj pri la ekzisto de plenkreska filino de sinjorino Kunath, estas ĝusta. Sed se iu dum horoj serĉas lueblan loĝejon, irante alten kaj malalten sur la ŝtuparoj, kaj fine trovas ian konvenan, tiam oni ne pensas, ke en Barten sidas malfidemuloj, kiuj vidas galantulinon en ĉiu filino de gastigantino. Rilate al la propono pri la transloĝiĝo al fraŭlino Gründling, kiu estas urĝe dezirata de vi, mi opinias tion aktuala maldeca konduto, momenta mistakso de mia memstareco, kaj transiras sen plia meditado al tagordo. Sinjorino Kunath mastrumas min tiel bonege, ke mi facile ne trovus egalan zorgadon.

Fine ĝeneralan saĝaĵon: Iu, kiu sidas en Barten kaj estas sciigata nur de fraŭlino Gründling baze de najbaraj onidiroj, ne faru facilanime malestiman juĝon, kiu troviĝas en la nocio maldeculino kaj eĉ estas ofendo laŭ la punjuro.

Ju pli nobla estas la karaktero, des pli reteniĝema ĝi estas je opiniado. Certe vi, mia patrino, agnoskas tion, ĉar ĉiam via strebado estis samfari kiel la bravuloj kaj nobluloj de la nacio. Mi estas konvinkita, ke vi komprenos la aferojn ĉi tie per aliaj okuloj post trankvila rezonado.

Mi vizitos fraŭlinon Gründling kiel baptopatrinon de Lotte kaj demandos ŝin, de kiu inform-agentejo ŝi ricevis la sciigojn, kies konciza ĉirkaŭskribo estas maldeculino. Samtempe mi avertos ŝin, ke ŝi bridu sian langon – aŭ plumon –, ĉar estos malfacile al ŝi pruvi la verecon de la suspektoj pri la honoro de la knabino.

Al Lotte mi skribos en la sekvaj tagoj, ĉar nun mi estas superŝutita de laboro.

Restas kun saluto

Via bofilo

Karl Linker

Post dek minutoj la letero eniĝis en la leterkeston. Je la sama tago ĉirkaŭ la dek-oka horo.

Estis milda aero, do Karl Linker faris ĉirkaŭiradon, bumlante[29] de la kontoro hejmen.

En Ixstadt ekzistis stranga prefero de la vorto »lang«, kiu signifas longa. Estis Langgasse, Langenmarkt, Langenreihe en la senco de longa strato, longa bazaro, longa vico, antaŭurbo Langfuhr kaj multaj stratetoj, kies nomoj estis iaj kunmetaĵoj de lang. Ankaŭ la norda kajo de la enurba haveno nomiĝis Langbrücke, do longa ponto. Tiu apartenis al la plej kuriozaj vidindaĵoj de la urbo. Ĉi tie oni trovis altajn, mallarĝajn domojn kun strangaj tegmentoj, antikvajn pordegojn kun kantilevraj leviloj, ankaŭ detruiĝintajn de vetero maristajn drinkejojn, preskaŭ ruiniĝintajn butikojn, en kiuj havis lokon hazardludejoj kaj »vinrestoracioj« kun servado fare de virinoj. Ankaŭ la kutima klientaro de Langbrücke estis interesa. Maristoj el ĉiuj landoj, fiŝistoj de la marbordo, galiciaj judoj en kaftano, polaj flosistoj en ŝafofeloj kaj kun plikoj[30], suspektindulinoj kaj rotoj da stratbuboj, ĉi ĉio svarmis ĝueme, duone ebrie, en aferoj aŭ en mallaborema komforteco.

Karl Linker amis la ponton Langbrücke. Ĝi estis por li la karakteriza stratobildo de ĉemara urbo, tiom ĉar apud ĝi etendiĝis la vasta areo de la haveno kun la buntaj scenoj de trafikado de ŝipoj kaj boatoj.

Ankaŭ hodiaŭ li bumlis ĉi tie, jen kaj jen ekstaris kaj akceptis en si unuopajn bildojn per la okuloj de poeto.

Ĉe la Krantor-pordego subite lin puŝis alkoholplena, maljuna maristo, komence volis kvereli kontraŭ li, sed tiam petis fajron por sia pipo.

La raŭka brandovoĉo de la grizbarbulo subite ŝanĝiĝis. Estis la voĉo de Paul Trebitz, kiu rapide flustris al la asesoro: »Tie ĉe la fenestro de la cigarvendejo staras Hildegard Kunath. Ŝi atendas James-on Look. Li estas en la vendejo.«

Tiam la maristo ŝancele iris plu.

Linker trovis kovron malantaŭ aro da bareloj kaj observis la junulinon.

Baldaŭ ankaŭ Look aperis, tenante ĵus bruligitan cigaron en la mano. Ambaŭ kune iris plu, prenis alian direkton tra Krantor kaj migris tra mallarĝa strato, kiu abomene malbonodoris je haringo.

Ili fervore parolis unu kun la alia, sed ne kvazaŭ interŝanĝante tenerajn vortojn. Ne, Linker jes ja sentis, ke ili traktis seriozajn aferojn.

Ili nun iris en la straton Breitgasse, kaj ĉi tie Look malaperis en vendejo de kirurgiaj instrumentoj, kaj baldaŭ revenis kun skatolo. Tuj poste la anglo adiaŭis sin, kaj Hildegard iris kun kartono sub brako laŭ direkto al la Granda muelejo.

Denove la maljuna maristo aperis apud Linker.

»Estu atentema en ĉi tiu nokto«, li flustris. »Mi vetas, ke la boateto aperos. La duo planas ion apartan.«

La asesoro plu sekvis la junulinon. Hildegard kvazaŭ ne timis, ke iu observus ŝin. Eĉ ne unu fojon nek ŝi sin turnis, nek James Look.

Linker kredis, ke li ne vekas suspekton persekuti ŝin jam longe, kaj plirapidiĝis.

»Ho, vere estas vi, fraŭlino Hildegard«, li diris, estante apud ŝi. »Bonan vesperon. Ĉu ankaŭ vi iras hejmen?«

Kamaradece li etendis la manon al ŝi. Nur senforte kaj senpreme ŝi metis siajn fingrojn en liajn.

Ŝi ridetis, dirante: »Jes, irante hejmen al la malnova, kvieta mueleja domo, kie gemuteco kaj bona vespermanĝo atendas min same kiel vin, sinjoro asesoro.«.

›Kia stranga rideto‹, pensis Linker, estante necerta, ĉu ŝiaj vortoj estas seriozaj. Li ne sciis, ĉu estis amara ironio en ŝia voĉo, aŭ ĉu tion ŝajnigis ŝiaj lipoj kvazaŭ moke paŭtantaj.

Ŝi tuj pluparolis, montrante neaŭtentikan gajecon: »Jes, la vespermanĝo, sinjoro asesoro! Patrino preparis terpomflanojn. Mi manĝos por tri homoj. Tiu varmeta aero malsatigas min … je ĉio.« Rukula rideto ornamis tiun »je ĉio«.

Linker sentis malagrablecon. Kia estis la humoro de Hildegard? Li ne rekonis ŝin.

»Ĉu ankaŭ vi estas malsata, sinjoro asesoro? Aŭ ĉu printempo alimaniere efikas al vi? Ja vi estas senparola. Estu gaja! Vi estas enamiĝinta, fianĉiĝinta kaj estonta asociito de advokato Mendel! Do estu gaja, aŭ ĉu vi havas pliajn dezirojn?«

Ŝi kaprice movis la skatolon tra la aero. Linker volis preni ĝin, sed ŝi dankis: »Estas sekretoj en ĝi, grandaj sekretoj, kiujn mi ne donas el la manoj!« Denove tiu stranga rideto.

Linker skuis la kapon. »Hodiaŭ vi kondutas strange kiel …«

»Kiel virino, kiu nur nun akordas al la mondo«, ŝi kompletigis lian frazon. »Jes, miru! Mi dekutimiĝis je skrupuloj. Kial porti kun si dubojn? Stultaĵo! Vivu gaje kaj mortu feliĉe! Ĉio estas mensogo kaj trompo, kial mi estu escepto?«

La lastajn frazojn ŝi kantis mallaŭte, duona verso de kupleo[31] de farso furora sur la germanaj scenejoj.

Linker ekstaris. Ili troviĝis tute solaj sur la placo de la Sankta-Katharina-preĝejo. Akravide li ekzamenis ŝin.

»Ĉi ĉio ne venas el via koro, fraŭlino Hildegard«, li diris mole kaj afable. »Kial vi ŝajnigas, ke vi estas facilanimulino? Vere vi estas pripensema …« Li eksilentis, rememorante la leteron sur sia skribotablo, kaj en tiu ŝi legis la nocion maldeculino. Ĉu ŝiaj vortoj esprimis malgajan humuron, miksaĵon de humuligo, malespero kaj spito? Ĉu la letero montris al ŝi, kiel oni taksas ŝin?

Tute senhelpe li rigardis preter ŝi, konsciante pri sia kulpo. Ja lia patrino estis skribinta tiun leteron …

»Pluparolu«, ŝin diris mokvoĉe. »Kio subite mutigis vin? Ni ekiru. La terpomflanoj de patrino malvarmiĝos … Tiam ili ne estos bongustaj. Mi amas nur varmaĵojn, ĉion, kio travivis fajron.«

Li diris nenion, sciante nenion por diri. Treege li bedaŭris ŝin. Kia estis ŝia animstato? Ŝi estis sfinkso, sed en ŝi devis dormi bona kerno, kiun ŝi kaŝis hodiaŭ pli ol iam antaŭe. Nur antaŭ la malnova mueleja domo li trovis kelkajn vortojn konformajn al la cirkonstancoj.

»Fraŭlino Hildegard, se vi fidus min … Mi volas esti sincera amiko al vi. Mi vidas, ke vi suferas. Min vi ne trompas.«

»Mi ne ŝatas amikecon«, ŝi respondis en subite ŝanĝita tono – bruska kaj malvarma. Tiam ŝi urĝe iris en la domon, lasante la koridoran pordon malfermita, kaj vokis al Linker »Ĝis revido!«.

La asesoro hodiaŭ ne ĝuis la terpomflanojn. Li ne povis ne pensi pri Hildegard. Pli kaj pli firmiĝis la penso, ke la juna virino malsekigis per siaj larmoj folion da papero, kiu estis por ŝi kiel kondamno al morto. Maldeculino! Kiel ŝia animo eble ekkriis, se ŝiaj okuloj fiksiĝis al tiu vorto celita al ŝi, kiel disŝirita nun estas ŝia interno?

Linker sidiĝis ĉe la skribotablo. La laboro helpu lin elpaŝi el la cirklo de siaj pensoj.

La laboro! Estis la apelacia plendo en la kazo Pößnick kaj kamaradoj.

Trebitz plenumis multon da laboro, alportis sufiĉon da pruvoj, ke la granda nekonato, tiu polo aŭ hungaro Marzkiewiak vere estis homa estaĵo el karno kaj sango. Sekve la proceso devos esti denove traktata. Pli bona kaŭzo por apelacio ol la peto, ke oni pridemandu tiun Marzkiewiak, ne povis ekzisti.

Malrapide Linker forgesis Hildegard-on kaj ĉion alian pro sia laboro. Lia plumo kvazaŭ flugis sur la papero. Li intencis pruvi al la sinjoroj juĝistoj, kiel oni povas formi tian peton tiel, ke ĝi estas interesveka nur nur laŭ la faktoj, sed ankaŭ laŭ la strukturo.

12a ĉapitro

Ĉe patrino Gundlach

Tiam li formetis la plumon kaj oscedis. Ĵus la sonoriloj en la turo de la preĝejo de Sankta Katharina anoncis la dek-unuan horon. Ne, nun li ne laciĝu. Trebitz estis flustrinta al li: »La duo planas ion fian.«

En la mezo de la ĉambro estis tablo, sur kiu kruĉeto staris sub varmkapuĉo. Li leviĝis kaj enverŝis tason da teo el la kruĉeto. Pripenseme li kirlis per kulero la grajnetan sukeron ŝutitan en la tason.

Tio estos ekscita nokto! Se li informus Reschke-on! Tiu iradis en sia ĉambro kiel maljuna digna urso en kaĝo.

Starante li eltrinkis duonon da taso, fajrigis novan cigaron kaj sidiĝis. La skribaĵo estos baldaŭ finita. Li tralegis la longan deklaron, estis kontenta.

Denove lin atakis oscedado. Tiun kaŭzis la peza printempa aero. Li estis tre laca. Kun peno li finskribis la lastan paĝon. Do – finfine! La tutlasta plumstreko estis farita, li klinis sin malantaŭen al la dorsapogilo de la skribofotelo kaj elkuleris la sukeran surfundaĵon el la taso…

Plumbeca malforteco faris ĉiun lian movon penego. Remetante la tason sur la subteleron, li ekskuiĝis.

La maldekstra fenestro estis malfermita, tamen la kurteno fermita. De tiu fenestro mallaŭta voĉo flustris al li: »Malheligu la lampon! Estas mi, Trebitz!«

La asesoro rapide komprenis la situacion kaj malheligis la ĉambron.

Sensone la oficisto ankoraŭ kaŝvestita kiel maljuna drinkema maristo eniĝis kaj eksidis en proksima fotelo. »Kovru la pordoseruron per poŝtuko«, li ordonis. »Sed iru sensone.«

Linker obeis.

»Do, nun mi havas demandon«, diris Trebitz. »Ĉu vi jam trinkis teon?«

La asesoro mirigite rigardis en la duonlumon, kie la kapo de la oficisto estis videbla kiel hela makulo. »Jes«, li respondis hezite. »Sed kio …!«

»Ĉu kun aŭ sen sukero?«, interrompis lin Trebitz.

»Kun …!«

»Do mi malfruiĝis«, flustris la oficisto. »Vi estas tre laca, ĉu?«

Linker denove sidis ĉe la skribotablo kaj kapjeses kun mallertaj movoj. »Lacega!«, li oscedis. Liaj palpebroj jam pezis centfunton. Tamen li rekolektis siajn fortojn: »Ĉu vi malfruiĝis? Je kio do?«

»Mi parolis kun arkitekto Gülden, kiu loĝis ĉi tie antaŭ vi. Tial mi nun estas konvinkita, ke oni senkonsciigis kaj Gülden kaj vin per dormigilo. Lin tre ofte, vin nur unufoje kaj krome … hodiaŭ.«

Linker komprenis ĉion, kion Trebitz diris. Sed jam mankis al li energio por miri aŭ esprimi senton.

Trebitz flustris: »Sinjoro asesoro, estas domaĝe, ke post nelonge oni jam ne povos veki vin … Evitu tiun malbenitan grajnetan sukeron! Mi prenos provaĵon kaj igos ekzameni ĝin.«

Linker subdiris: »Bonvolu … preni! Mi estas …« La kapo falis sur la bruston, lia korpo kolapsis. Li dormis.

Trebitz lin ĉirkaŭbrakumis kaj trenis al la lito, tiam duone senvestigis kaj kovris per lankovrilo. Post tio li forigis la poŝtukon de la pordoseruro, estingis la lampon kaj grimpis el la fenestro en malgrandan boaton, en kiu sidis du figuroj, duonkreskintaj junuloj, kiujn la oficisto ofte okupis por horoj, kaj kiuj estis ial strange fidelaj.

La nokto estis malhela, kaj la ĉielo estis kovrita de nuboj ekde kvaronhoro. Ne estis aerfluo, prema varmego regis. Eble okazos fulmotondro.

Sur la kanalo estis plej profunda malheleco. La malgranda boato malaperis en ĝi kiel fiŝeto, kiun glutas faŭko.

Al la kontraŭa bordomuro la veturileto proksimiĝis, kaj unu el la junuloj fiksis ĝin per ŝnuro al la fera balustrado de la muro.

Trebitz estis malbonhumora.

»Hodiaŭ ni povas entrepreni nenion«, li diris al siaj kamaradoj. »La asesoro devas ĉeesti, kiam ni riskos la atakon. Ĉi-nokte ni volas nur observi. Estu sensonaj kiel musoj!«

En malproksimo io ekmuĝis. La fulmotondro proksimiĝis. Ventopuŝo anoncis pluvon, kaj baldaŭ torente krakadis akvofluaĵoj. Fulmoj penetris tra la malheleco.

Sed la malgranda boato restis sur sia aliĝejo. Trebitz promesis al ambaŭ uloj ekstran rekompencon, se ili persistos kun li, kvankam ili malsekiĝis ĝis la haŭto.

La horloĝo de la preĝejo de Sankta Katharina batis noktomezon. Tio estis proksimume la tempo, kiam kutime la fremda boato aperis.

La pluvo malpliiĝis, kaj la fulmotondro iris sian vojon ĉirkaŭ la urbon kaj haltis ĉe la larĝa rivero. Laŭ malnovaj spertoj tiu estis barilo por la nuboj satiĝintaj per elektro.

La malheleco super la kanalo nun ŝanĝiĝis al krepusko. Oni povis ekkoni la fronton de la transkanalaj domoj, kaj post dek minutoj boateton, en kiu kaŭris du homoj kiel grandaj svagaj makuloj.

Trebitz estis kolera kontraŭ si mem. Kial li malfruiĝis, tiel ke Linker jam trinkis la teon? Se li pli urĝiĝus, venus unu horon pli frue! Ĉio nun estus bona. Tiel li devis senutile pasigi tiun favoran okazon. Aŭ ĉu li iomete kaŝobservu? Tre singarde? Kiu ne riskas, tiu ne gajnas!

Mallaŭte li instrukciis la knabojn. La malgranda boato naĝis sensone trans la kanalon direkte al la alia boato. Trebitz transiris en tiun kaj plengrande etendis sian korpon. Unu el la fenestroaloj super lia kapo estis malfermita. Tre lerte la maskovestita oficisto sin svingis sur la fenestrosojlon.

Trebitz rapide konstatis, ke la ĉambro de Hildegard estis malplena. Lia elektra poŝlampo montris al li, ke la ĉambropordo estis riglita - de interne!

La blanka lumkonuso ekflaminta el la mano de la oficisto glitis sur la lignaj paneloj de la muro, sur tiu senornameco kaj monaĥineja sengarneco de knabina ĉambro.

La lignaj paneloj estis dividitaj en reliefajn, skulptitajn fakojn. Tiuj havis la formon de longecaj ortanguloj, montris damaĝojn kaj tamen povis entuziasmigi amikon de antikvaĵoj.

Tio aktuale ne kaptis la atenton de Paul Trebitz. Li gapis al paneltabuleto inter fenestro kaj forno staranta ĉe la maldekstra muro. Tion li estis serĉinta. La manko de persono en la ĉambro kaj la pordo fermita de interne estis du faktoj, kiuj indikis duan, sekretan elirejon. La elirejo estis tiu fako de la panelaro, kiu estis kaŝita, duone malfermita pordo!

Trebitz aŭskultis en la malhelon malantaŭ la mallarĝa pordo. Neniom da voĉoj aŭ atentigaj sonoj. Nur nun li lumigis la malfermaĵon de la dika muro. Mallarĝa ŝtona ŝtuparo kondukis malsupren en tunelon plenan de kota odoro.

La oficisto fajfis kontentiĝinte tra la dentoj. »Do jes, ion tian mi konjektis«, li flustris.

Nedecideme li staris pripensante, ĉu li malsupreniru la ŝtuparon, kiam iu frapis la pordon. Nun li aŭdis voĉon vokantan: »Hilde, Hilde, malfermu! Mi timas …!«

Tiu estis la malgranda, malaŭdaca sinjorino Kunath. Denove ŝi frapis, ĉi-foje pli forte, kaj vokis: »Hilde! Hilde!«

Ne aŭdinte respondon, ŝi ĝemis. Poste li aŭdis nenion. Konjekteble ŝi reiris en la antaŭan ĉambron.

Ankaŭ Trebitz nun rapide eliris el la malkomforta ĉambro. Li kolektis sufiĉon da rezultoj ĝis nun.

Regrimpante el la fremda en la propran boaton, li aŭdis super si mallaŭtan »Ĉit! Ĉit!«. Ernst Reschke sin klinis el la fenestro kaj demandis: »Ĉu estas vi, sinjoro Trebitz?«

»Jes! Bone, ke vi rimarkis min! Atentu, kiam la homoj forremos. Sed … prudente!«

Tiam la boato impete foriris preter la preĝejo de Sankta Katharina, preter magazenoj kaj lignostokoj, preter liberaj placoj kaj herbejoj, preter pramoj kaj barĝoj alligitaj sur la bordo de la kanalo. La akvostrato enfluis en la larĝan kanalon, kiu debranĉiĝis de la haveno kaj pasis preter la marista knajpo de vidvino Grundlach.

Ĉi tie Trebitz elŝipiĝis, doninte salajron al la du junuloj. »Kaj silentu, ĉu vi komprenas min?« li admonis ilin. »Mi povus rememori viajn friponaĵojn! Bonan vesperon!«

Laŭ granda kurbo li ĉirkaŭiris la areon de familio Gundlach kaj eniris la knajpon tra la antaŭa enirejo, lerte aktorante la ebrian maljunan mariston. Jen li denove estis la persono, kiu je la oka horo vespere puŝetis la asesoron sur Langebrücke.

En la antaŭa vendoĉambro la aero estis plenplena de tabakfumo. En angulo sidis granda nombro da anglaj maristoj de trimasta ŝipo naĝanta en la haveno. Unu el ili ludis malrapidan dancmelodion per akordiono, kaj iuj maatoj kriaĉe akompanis lin.

Trebitz, havante ambaŭ manojn en la poŝoj de blua, eluzita jako, iris per nefirmaj paŝoj al la vendotablo, malantaŭ kiu sidis patrino Gundlach kvazaŭ sur trono. Ŝin subtenis lamanta vireto, kiu estis kelnero, afergvidanto kaj faktoto en unu persono.

Trebitz sin apogis kontraŭ la vendotablo kaj balbutante postulis grogon[32]. Neniu atentis lin. Uloj kiel li estis kutimaj gastoj. Nur la dika gastigantino iomete ekskuiĝis je lia ekvido.

Kiam ŝi nun ŝovis al li la grogon, li donis al ŝi signon per la okuloj. Ŝi komprenis. La polico jam estis demandinta ŝin pri la kazo Pößnick, sed ŝi lerte estis elturninta sin. Kutime ŝi estis tre prudenta kaj saĝa kaj ĉiam lasis al si eblon de retiriĝo.

Post pluraj minutoj ŝi malaperis en malantaŭa ĉambro, kaj Trebitz sekvis ŝin diskrete. Estiĝis la jena interparolo:

»Ĉu via faktoto povis eltrovi ion?«, demandis la oficisto severe. »Vi scias, ke estos por vi avantaĝo, se vi ĉiel helpas min, sinjorino Gundlach. Sed ne provu trompon! Se vi estos helpema, vi povos elsaviĝi per monpuno pro partopreno en la ŝtelado en la kazo Pößnick, ja via kunhelpo estas jam kvazaŭ pruvita. Do rakontu!«

Gundlach unue ŝovis pecon da freŝa maĉtabako en la buŝon – pro la konstanta gastigado de maristoj ŝi jam kondutis kiel tiuj – kaj komencis: »Vi jam scias, ke mia maljuna Murx[33] hieraŭ vespere hazarde ekvidis Marzkiewiak-on kaj sekvis lin. Marzkiewiak iris al Langebrücke en la kantoteatraĵejon de Drews, kie li malaperis kun la maljuna, maldika fripono Drews en ties privatan loĝejon. Hodiaŭ antaŭtagmeze Murx – tute laŭ via ordono – vizitis Drews-on kaj kaj parolis pri iaj onidiroj pri la vaporŝipo Skagen, pri ties altvalora ŝarĝo kaj la ebleco, fari tie senriskan ŝtelon. Drews lasis sin persvadi kaj konfidence diris al mia Murx, ke li eble povos partoprenigi kelkajn ulojn. Hodiaŭ matene je la tria horo li volas renkontiĝi kun Murx en ties ĉambro kaj alvenigi polon, kiu estas sperta pri aferoj kiel tiu de Skagen.«

»Ho, polon! Tiu certe estos Marzkiewiak«, diris Trebitz.

»Tion mi ne kredas. Neniu vidis Marzkiewiak-on de post la historio de Pößnick, kaj li certe ne revenos ĉi tien, ĉar tiu afero pasis tro malbone. Kaj Murx tre bone konas lin.«

»Nu, ni atendu«, diris la riverpolicisto kun delikata rideto. »Mi subaŭskultos, se Drews, Murx kaj la polo interkonsentiĝos pri Skagen. Vi ebligos, ke mi kaŝos min aŭ en la ĉambro de via faktoto aŭ en apuda ĉambro.«

»Certe, sinjoro Trebitz. Ni povas tuj pririgardi la ejon. Mi prenas lanternon.«

Jam estis matena krepusko, kiam la riverpolicisto eliris el la knajpo de patrino Gundlach tra la korta pordo. Horon antaŭ li jam Drews kaj la polo estis reirintaj al la urbo laŭ la sama vojo.

Super la haveno kuŝis densa, flave bruna nebulo. Sirenoj de vaporŝipoj hurlis averte. Trenŝipoj irigis plurajn marŝipojn al la tiel nomita magazena insulo por malŝarĝi ilin. Pezecaj fiŝkaptaj kutroj naĝis de la maro al la fiŝponto por tie transdoni sian kapton al la komercistoj.

Hodiaŭ Paul Trebitz forte sentis, kiom li estis kunkreskinta per tuta koro al tiu vigla moviĝo de havena urbo. La akvo estis lia hejmo, ĉu ĝi nomiĝis maro, ĉu haveno. Ne estos facila afero, ŝanĝi sian nunan oficon kontraŭ tiu de kriminala policisto. Jes, se li ricevus la postenon de la maljuna Hübner, kiu kiel Kriminalwachtmeister[34] de la urba polico estis estro de la havena areo. Tiukaze li ne estus pura sekgrundulo! Hübner jam estis tre maljuna kaj komfortema … Onidire liaj superuloj ne estis kontentaj pri li. La ŝtelado sur la ŝipoj ne finiĝis. Evidente agadis granda, bone gvidata ŝtelista bando.

Kun tiuj kaj aliaj pensoj Trebitz iris direkte al Langebrücke por dormi kelkajn horojn sur la loĝoŝipo de la rivera polico. Kiam li suriris la irtabulon al la iama ŝipo, ĉe la balustrado staris unu el liaj kolegoj, ekzamene rigardis lin kaj elvokis: »Fulmotondro, Paul, ĉu estas vi? Mi ne rekonas vin! La maskovestaĵoj estas bonegaj!«

Trebitz ridis kaj supreniris la ŝtuparon al la ŝipo, malŝlosis sian malgrandan ĉambron kaj malvestis la maskaĵojn. Li estis kontenta pro la sukcesoj de la nokto. La asesoro miros, aŭdante, kiel rapide la aferoj prokimiĝas al findecido.

13a ĉapitro

Piratoj en la haveno

Estis posttagmezo, proksimume dek horoj pasis post la priskribitaj okazaĵoj.

James Look sidis kontraŭ advokato Mendel en ties kontorĉambro kaj kirle turnadis sian monoklon je la silka ŝnuro, elmontrante enuon.

»Mi evidente resaniĝis«, li diris. »Mi dormu pli longe, opiniis la doktoro. Estis la nervoj.«

Mendel ne konis la kaŭzon, kial la anglo vizitis lin. Ĉu Look volis pruntepreni monon? Lia vizito havis celon, kvankam li ŝajnigis, ke ĝi estas hazarda.

Look pinĉe premis la unuvitron en okulon, rigardis siajn lakitajn fingroungojn kaj daŭrigis: »Mi aĉetis diversaj malmultekostaĵoj, sinjoro advokato. Estas kelkaj kestoj. Vi havas placo en la malantaŭa domo en la du ĉambretoj ne uzataj de vi. Mi volas forlui la ĉambretoj kaj ankaŭ la malplena ĉambro apud tiuj, kie miaj aktoj kaj antaŭaj aĉetoj kuŝas. Mi pagos monate tridek markoj. Tiel mi ne opinias la forcedo kiel komplezo.«

Mendel kapjesis distrite, pensante je la estrar-kunsido de la societo pri trafiko, kiu okazos vespere. »Bone, tridek markojn. Interkonsentite«, li diris. Li volis liberiĝi de Look kaj tial aldonis: »Ĉu vi jam prezentis vin al mia edzino kiel resaniĝinton?«

»Ni renkontiĝis je tagmezo. Sinjorino Nora kunirigis min kaj montris min la du novaj stanokruĉoj«, respondis Look neparoleme kiel ĉiam.

Mendel estiĝis vigla. »Do vi jam parolis kun mia edzino …«, li diris pripenseme. Kaj li pensis: ›Strange, ŝi rakontis al mi nenion pri tio.‹

Tre, tre malgranda kaj malagrabla sento estiĝis en la viro. Ne estis malkonfido, ne, nur ekzamenanta taksado, ĉu Nora intence silentis pri la kunveno kun Look.

Estis tuta hazardo, ke la malgranda, ambicia damo ĵus faris kelkajn aĉetojn kaj nun por »paŭzeto« vizitis sian edzon. Vigle ŝi enĉambriĝis.

»Bonan tagon, mia karulo. Ho, Look, ankaŭ vi estas ĉi tie?« Ŝi estis embarasita.

La advokato ege malŝatis, ke lia edzino nomis lin »mia karulo« en ĉeesto de aliaj personoj. Se Nora malkutimiĝus de tio!

La malgranda virino fulmrapide pripensis kaj klarigis kvazaŭ parenteze: »Mi tute forgesis rakonti al vi, ke Look estis ĉe ni je tagmezo. Mi hodiaŭ estas tre distrita. La maljuna Reschke ĉagrenis min. Kelkfoje li arogas al si kritikon pri miaj noveloj, kaj por tio li ne havas rajton. Ĉi tie mi havas la kopiojn de mia lasta verko. Vidu, kiom li forstrekis kaj ŝanĝis en ĝi sen demandi min.«

Pro ĝentileco Mendel trafoliumis la paĝojn. »Li faris multajn ŝanĝojn, vere. Sed lia juĝo kutime estas ĝusta. Mi ne kredas, ke la novelo perdis pro lia kunlaboro.«

Ŝi ruĝiĝis. »Ĉu kunlaboro? Mi petas vin, vi ŝajnigas, ke …«

Li kvietigis ŝin per manmovo. Ŝi sin gardis kontraŭ finparolo de la frazo kaj vidis, ke Look esploreme direktis sian briletantan monoklon al ŝi.

La anglo sin adiaŭis.

»Atendu, mi akompanos vin«, diris sinjorino Nora, levante la ŝultrojn, kaj tuj ŝanĝis sian decidon. »Ne, prefere ne. Mi hodiaŭ ne havas humoron por babilado – ĝis revido!«

Post kiam Look fermis la pordon malantaŭ si, sinjorino Nora diris, levante la ŝultrojn: »Tiun Look oni povas elteni nur je malgrandaj porcioj. Enuiganto li estas.«

Mendel jam havis akton en la mano. »Mi havas malmulte da tempo. Vespere mi ne venos por vespermanĝo. Jes, iru! Ekstere atendas amaso da homoj.«

Sinjorino Nora volis pririgardi la ĉambron de Linker kaj samtempe inviti lin por dimanĉo al tagmanĝo.

Ŝi frapis kaj tuj eniris sen ĝisatendi »Eniru«-vokon de la asesoro, dirante antaŭpreparintan »Ja vi delonge ne vizitis nin!«.

Sed Linker ne estis sola. La edzino de la advokato do staris ĉe la pordo kaj ekzamenis la ĉambreton, kapsalutinte la asesoron kaj esplore rigardinte la maljunan Ernst Reschke.

»Tre gemuta, via regno, vere. Nur tapiŝo mankas. Mi havigos al vi …«

Elirante sur la straton, ŝi sin demandis: »Kial Reschke estas ĉe la asesoro? Ĉu pro proceso? Mi devos …«

»Mi salutas vin, sinjorino Nora«, diris Look tute proksime apud ŝi, tiel ke ŝi surprizite turnis la kapon.

»Ĉu vi?«

»Jes, mi! Kiel vi vidas. Mi sopiras al vi, kara sinjorino Nora.«

Ŝi rapide eniris flankan straton.

»Mi diris al vi jam antaŭtagmeze, ke vi ne faru tian familiaran alparolon«, ŝi komencis, nur ŝajne ĉagrenite. »Vi ne povas kredigi min, ke vi kuŝas ĉe miaj piedoj kiel sklavo, kiel vi esprimis tion hodiaŭ. De kie vi aŭdis tiun frazaĵon? Ĉu de tiu fraŭlino Kunath, al kiu onidire vi havas tre intimajn rilatojn?«

»Ho, ĉu vi estas ĵaluza?« Li alrigardis ŝin, estante certa pri venko.

»Vi estas … impertinenta«, ŝi elsputis.

»Mi amas nur vi. Kaj tiu Kunath? Mi donas mia honora promeso, ke ŝi estas por mi nur … ni diru … negoco!« Li sin klinis al ŝi …

»Sinjorino Nora, vi ne povas kredigi min, ke vi estas feliĉa. Via edzo estas nur aktoj – aktoj kaj estraraj kunsidoj.«

»Silentu!« La indigno estis nur modera.

»Bone, mi silentos. Do alia temo. Ĉu vi parolis kun Mendel pri la krimkazo Pößnick? Nia konsulejo havas intereso nur ĉar oni ŝtelis io de angla vaporŝipo en la sendogana zono kaj ni volas fari esploroj laŭ propra … propra …«

»Respondeco«, ŝi kompletigis la frazon.

»Ĝuste, laŭ propra respondeco.«

La malgranda sinjorino rakontis. Estis nur malmultaj novaĵoj, pri kiuj ŝi estis paroliginta sian edzon.

Look disreviĝis. Do la asesoro komisiis detektivon aŭ similan personon pri investigacioj[35]. La vantulinon apud si li povos bone eluzi pro ŝia limigita menso.

Li akompanis ŝin hejmen. En la malgranda virina salono li provis kisi ŝin. Sed ŝi lerte eskapis el lia provo de ĉirkaŭbrakumo.

Nun ŝi estis vere kolera. Ŝi ne havis grandan temperamenton, nur serĉis distriĝon, estis tro ludema kaj tro timema, ne volis seriozan amindumadon.

»Look, se vi eĉ nur unu plian fojon …«

Li ne lasis ŝin elparoli. »Mi jam estas tre ĝentila, ne forsendu min«, li petis. Kaj pensis: ›Mi bone konas vin. Tiu atako flatas vin, estante nur kvazaŭatako.‹

Ŝi rapide pardonis lin, petis lin al vespermanĝo … kaj elreviĝis, ĉar li tiel rapide obeis.

La renkontiĝo de Reschke kaj Trebitz en la laborĉambro pasis sub certa embarasiteco, kiam la oficisto multvorte petis pardonon, ĉar li erare suspektis Reschke-n. Tiu interrompis lin per bonhumora rideto kaj rimarkis: »Estas bone. Ni jam paciĝis en la pasinta nokto, kiam mi telefonis vin de mia fenestro kaj vi komisiis min por konstati, kiam la boateto forveturos. Via fido tre honoris min. Kaj – la boateto malaperis kvaronhoron post via boato.«

Post tio Trebitz faris raporton pri siaj ĝistiamaj sukcesoj.

»Espereble vi havas tempon, sinjoro asesoro«, li opiniis komence. »Mia raporto estos multflanka kaj tre ampleksa.«

Kiam Linker deklaris, ke unu horo certe sufiĉos, Trebitz kapjesis kaj rakontis la jenan:

»Miaj investigacioj pri la kazo Pößnick kaj kamaradoj havis la ĉefan celon trovi tiun Marzkiewiak. Pri ties persono mi supozis, ke li estas la ĉefo de bando de haven-piratoj, kaj la nomo ›Marzkiewiak‹ nura masko. Diversaj informoj, kiujn mi eligis el sinjorino Gundlach pri tiu homo, estigis en mi tiun penson. Krom miaj kutimaj helpantoj mi prenis la maljunan faktoton de Gundlach, August Murx, por subteno kaj petis, ke li trovu ie Marzkiewiak-on. Kvankam Murx estas ruzulo kaj havas ĉiajn rilatojn, hazardo devis helpi lin.

»En la strato Werftgasse li hieraŭ ekvidis viron, en kiu li rekonis Marzkiewiak-on, kvankam tiu nun surhavis maskveston de ruĝbarba havenlaboristo. Murx konstatis, ke Marzkiewiak estas intima amiko de Drews, fifama posedanto de kantoteatraĵejo. Li sukcesis logi ilin en sian loĝejon al interparolo pri rabirado kontraŭ la dana vaporŝipo Skagen, tiel ke mi havis eblecon detale pririgardi tiun ›polon‹. Sed malkonciza rakontado malŝparus nian tempon, sinjoro asesoro. En mia kaŝejo, el kiu mi subaŭkultis la interparolon de la tri personoj kaj superrigardis la tutan ĉambron, mi travivis neniam supozitan surprizon. La rompita germana lingvaĵo de la laŭdira polo aŭ hungaro perfidis al mia orelo, ke mi havis antaŭ mi … anglon, kaj la kutimo de tiu nobla brito, kiu iomete premfermis la dekstran okulon, forte memorigis min je sinjoro … James Look, la unua sekretario de la angla ĉefkonsulo. Ja li ne estas fremdulo al mi. Krom tio tiu ›polo‹, ludanta havenlaboriston kaj portanta ruĝan barbon kaj vulpokoloran perukon, sin montris klerulo per sia esprimado kaj pro tio, ke li tro artefarite malpurigis siajn manojn. Fine mi estis tute certa pri la afero. Tiu laŭdira Stinski aŭ Marzkiewiak, kiel li sin nomis nun, estis tiu James Look kutime portanta monoklon.«

»Neeble«, vokis Linker kapneante. »Vi eraras. Konsideru, Look …«

»Mi petas, Look estas konata en Ixstadt kiel ludisto kaj ŝuldanto. Li posedas malgrandan veljakton, per kiu li vagadas en la haveno, sur la rivero kaj la maro. Per la jakto li konatiĝas al kapitanoj de vaporŝipoj, kiujn li invitas al ekskursoj kaj drinkfestoj. Tio ekzemple okazis sur la vaporŝipo Ella, kie li kaŝe enmanigis ankaŭ al la maristoj plurajn botelojn da brando, kiu enhavis dormigilon, je ĉi tiu vespero, kiam li drinkadis kun la ŝipoficiroj en kajuto de la kapitano. Atentu, sinjoro asesoro, dormigilo same estis en la sukero en la pelveto, kiun fraŭlino Hildegard alportas al vi kun la teo.«

Linker eligis laŭtan »Fulmotondro«. Li pensis pri la antaŭa vespero, pri sia nevenkebla laceco, pri la apero de Trebitz kaj ties vortoj, kiujn li apenaŭ komprenis.

»Estas feliĉa koincido«, plu raportis la oficisto, »ke la ŝipo Ella, venanta el Sankt-Peterburg, antaŭhieraŭ denove eniris en nian havenon. Tial mi povis pridemandi la kapitanon kaj la aliajn ŝipanojn en posttagmezo, kaj la obskura afero fine heliĝis. Look tiutempe neniigis la gardemon de la tuta ŝipanaro je tre ruza maniero per alkoholaĵo kaj dormigiloj kaj poste tre verŝajne kune kun Drews surferdekigis la sakojn, kiujn deprenis Pößnick kaj liaj kamaradoj. La pruvoj kontraŭ li jam nun estas tiel pezaj, ke mi povus aresti lin. Ekzemple li kiel havenlaboristo Stinski konsentis kun Murx precizan planon de la prirabado de la ŝipo Skagen, do, supozante nenion, eniris en tiun bone preparitan kaptilon. En la postmorgaŭa nokto oni prirabos Skagen, kaj Stinski volonte prenis la taskon sendanĝerigi la gardantojn. Kiel li faros tion – pri tio li ne parolis. Mi devas plej sincere laŭdi Murx-on. Lian rolon li ludis tre lerte, kaj Look kaj Drews esperas, ke ili forprenos de Skagen kelkajn pakojn da altvaloraj feloj.

»Mi esperas, ke mi povos nuligi la tutan bandon da havenpiratoj per unu sola bato, ĉar malantaŭ Drews kaj la anglo certe staras multaj kunhelpantoj, kiujn ĉiujn Look komandas kiel sekreta estro en la fono.

»Do mi povus aresti lin, se mi volus. Sed li restu libera ĝis la postmorgaŭa nokto. Ĝis tiam ni klarigos ankaŭ la enigmojn de la malnova mueleja domo. Tiel ni venas al la dua parto de nia tasko, al kiu oni povas prave doni la titolon Hildegard Kunath.«

»Bedaŭrinde«, opiniis Ernst Reschke suspirante. »Hildegard kaj tiu krimulo – tion mi tute ne komprenas.«

Ankaŭ la asesoro aspektis afliktita. Ĉu lia opinio pri Hildegard vere estis tro bona? Ekde la pasinta nokto li denove havis seriozajn dubojn. Ŝi estis miksinta dormigilon en lian sukeron. Kiu uzas tiajn rimedojn por blindigi kaj mutigi maloportunan observanton, tiu povas havi tute fiajn celojn! Tiu ekkono dolorigis lin, dum la tuta tago hodiaŭ li ne povis forigi tiun penson. Volonte li vidus, ke Hildegard pure kaj grandece leviĝus el ĉi tiuj enigmoj, ke nur la ŝajno kulpigis tiun knabinon, kiu sin premis de tago al tago pli profunden en lian pensadon, kaj kiun li ne komprenis, ne povis kompreni, kiu estis aperanta en lia vivo kiel enigmo konfuzanta lian animon.

14a ĉapitro

La malnova kroniko

Paul Trebitz prenis sian notlibron el la poŝo, malfermis paĝon kaj diris al la silente sidantaj viroj, kiuj ambaŭ zorgis pri Hildegard:

»Nun pri la sekretoj de la malnova mueleja domo, miaj sinjoroj. Ankaŭ ĉi-rilate ni multe progresis. Unue ni ĵetu rigardon reen en la pasintecon, rememoru je Ernst Kunath, je la tiel nomita fantomo en la malnova konstruaĵo, je la skuiĝo de la muroj, je la strangaj sonoj kaj frapoj, fine je la homoj, kiuj nokte eniris de sur la kanalo en la loĝejon de Kunath tra la fenestro, je la timokrioj de sinjorino Kunath kaj ĉi ĉiuj strangaĵoj, kiuj entute formas la sekreton de la mueleja domo.

»Ĉiu sekreto havas radikon, el kiu kreskas la enigmaj kaj neklarigeblaj fenomenoj. Tiujn branĉojn vidas la nescianto, sed ne la radikon. Li vidas la eksterordinarecon de tiu planto, kies naturon li volonte esplorus. Tiucele li devas eniĝi en la malhelan profundon de la tero, elfosi ĝuste la radikon.

»Ankaŭ la enigmo, pri kiu ni okupiĝas, elkreskas el la profundo – el la keloj de la malnova konstruaĵo, kio hodiaŭ klariĝis al mi. Mi konjektis tion jam antaŭe, ne estis malfacile divenebla afero. Nur la kerno de la tuto restis en malhelo.

»Kiel dirite, hodiaŭ mi ricevis la certecon, ke Hildegard kaj la uloj en la boateto fifaras aferojn en la keloj de la mueleja domo, sufiĉe danĝerajn aferojn.

»Jes – hodiaŭ! Je mateno aŭ pli ĝuste je kvarono post noktomezo mi estis en la ĉambro de Hildegard. Mi malkovris en la murpanelaro sekretan pordon, malantaŭ kiu ŝtuparo pasis malsupren en la dika muro – do en la keloĉambrojn! Tio estis frumatene. Kaj antaŭ du horoj mi ŝtelire sekvis James-on Look, kiu malaperis en la sama vendejo por kirurgiaj instrumentoj, el kiu li hieraŭ, kion vi rememoras, sinjoro asesoro, deprenis skatolon. Denove li elvenis kun skatolo. Post kvin minutoj mi sciis, kio estis la enhavo de ambaŭ skatoloj. Estis fumomaskoj, do aparatoj ebligantaj spiradon en ĉambroj plenaj de gaso aŭ fumo.«

Trebitz faris paŭzon. Li vidis la streĉon en la okuloj de liaj aŭskultantoj, sed same nekomprenon.

»Do fumomaskoj«, li daŭrigis. »Kvaron da ili Look aĉetis hieraŭ kaj hodiaŭ. Hieraŭ nur unu, kiun li elprovis en la pasinta nokto. Ĝi pruviĝis taŭga, kaj tial li aĉetis tri pliajn. Intence mi ĵus emfazis, ke oni povas eniri ankaŭ en gasoplenajn ĉambrojn kun tiuj aparatoj daŭre uzataj de la fajrobrigado. Hildegard kaj la aliaj tri personoj planas ion sur loko, kiu estis fermata al ili sen la maskoj. Fumo ne povas esti la obstaklo. Mi konsideras nur gason, nome marĉogason[36], pro la proksimeco de la kanalo kaj de la mueleja akvofluejo. Pri tiu gaso la sama kemiisto, kiu tagmeze ekzamenis la sukeron el la pelveto, sciigis min, ke ĝi estas tre danĝera kaj post longa enspirado kaŭzas svenon kaj eĉ morton. Pensante je la stranga malsaniĝo de Ernst Kunath kaj la sveno de Look, ni vidas tre klare.«

Trebitz trafoliumis sian notlibron. »Mi faris koncizajn rimarkojn pri tio, kio estas grava por ni. Mi volas rakonti al vi ĉion kaj neniion forgesi. Kiel rezulto de la ĝisnunaj pritraktoj ni povas konkludi la jenan: Hildegard, Look kaj kiel tria kaj kvara supozeble Drews kaj Arnold Kunath faradas ion en la subteraj ĉambroj. Kio koncernas Arnold-on Kunath, mi memorigas vin pri liaj rimarkoj en la koridoro, kie li parolis pri la danĝereco de iu afero kaj pri la morto de sia patro. Ili certe volas havigi al si avantaĝojn, alikaze ili sin ne elmetus al danĝero de veneniĝo per marĉogaso. Avantaĝojn, do profiton, monon, oron. Jen plia konkludo! Koncize – ili estas trezorfosistoj, serĉantaj trezorojn kaŝitajn en la kelo aŭ en eĉ pli profundaj ejoj.«

Nun estis la blankhara Reschke, kiu interrompis Trebitz-on. Ekscitite li fulmrapide leviĝis de sia seĝo kaj vokis: »La kroniko, la kroniko de Ixstadt! Ke mi nur nun rememoras! Kompreneble, la trezoron ili serĉas, jam Ernst Kunath serĉis ĝin. Nun mi komprenas ĉion – ĉion!«

Trebitz repremis Reschke-on sur lian seĝon. »Trankviliĝu – kaj rakontu! Kio estas tiu kroniko?«

La maljunulo skuis denove sian kapon, kvazaŭ li mirus pri sia propra fermitkapeco.

»Nu, kial mi ne ekpensis pri tio pli frue? Do aŭskultu, sinjoroj, la historio estos rapide rakontita.

»Post kiam mi ekloĝis en la mueleja domo, niaj Ixstadt-aj gazetoj raportis pri valora trovaĵo, kiun la urba arkivisto faris en malnovega kesto en la urbodomo. Estis manskribaj notoj de urbestro Stengerlein el la 1693-a jaro. Tiam Ixstadt estis sieĝata kaj de la tera kaj de la mara flankoj. Tiun sieĝadon la tiama urbestro Stengerlein raportas tre detale, kaj ankaŭ, ke la malnova preĝejo de Sankta Barbara pafiĝis de la malamiko al ruinoj. Mallonge antaŭ tio la magistrato lasis enmasonigi la plej valorajn oraĵojn kaj juvelojn de la riĉaj komercistoj, por ke ili ne falu en la manojn de la malamikoj. La urbo ne estis plu defendebla, ĉar teruraj epidemioj furiozis en ĝi kaj preskaŭ ekstermis la loĝantaron. – La notoj de la urbestro enhavis mallongan rimarkon je la fino, ke li mem estas malsana kaj tial ne povas daŭrigi sian skribadon. Tio legiĝas en la kroniko.

»El la historio de Ixstadt ni scias, ke en 1693 tri kvaronoj de la loĝantaro pereis pro la menciitaj epidemioj kaj la Barbara-preĝejo ne rekonstruiĝis. La trezoro kaŝitaj en la kriptoj konjekteble neniam troviĝis, ĉar tiuj, kiuj konis la kaŝejon, subite mortis, kaj la sekreto entombiĝis kun ili. Niaj gazetoj menciis, ke la Barabara-preĝejo troviĝis proksimume sur la loko, kie nun staras la tiel nomita mueleja domo, apartenanta al la Granda muelejo, kaj ties najbaraj konstruaĵoj. Tamen oni ne povis ekzakte konstati tion.

»Do, miaj sinjoroj, juĝu mem! Mi povus jam klarigi al mi la skuiĝon de la malnova domo, la frapadon, la sonojn, se mi pensus je la kroniko! Ernst Kunath, saĝa kapo, tiam certe avide studis la gazetan noton kaj provis enpenetri de la kelo de la malnova mueleja domo en iamajn kriptojn sub la preĝejo. Kaj li havis sukceson. Mi volas aldoni, ke la loĝantoj neniam uzis la kelon, ĉar ĝi estas tro malseka. Ernst Kunath ne eldonis ŝlosilon de la kelopordo.«

Trebitz reŝovis sian notlibron en la poŝon.

»Tiel la sekreto de la malnova domo estas malkaŝita«, li diris preskaŭ solene. »Tamen postrestas iom da mistero. Kial la laŭtaj timokrioj de sinjorino Kunath, kial la homoj irantaj kaj venantaj tra la fenestro kaj ĉiam veturantaj per boato, kial tiu alianco inter Hildegard kaj la anglo? Estas pliaj tiaj punktoj, kiujn vi, miaj sinjoroj, mem ekkaptos. Nia tasko estas la eltrovo de plena vero. Pri la maniero ni interkonsentos.«

Interesoplene Karl Linker aŭskultis la historion de la malnova kroniko, tamen lin regis la pensoj pri la agado de Hildegard kontraŭ li, pri la insida donado de dormigilo kaj forpelis ĉiujn aliajn sentojn. Li ne povis forgesi, ke ŝi – egale, ĉu Look instigis ŝin aŭ ne – plenumis agon, kiun ĉiu devis kondamni, kaj kiun la leĝo rigardis malpermesita interveno en la funkciojn de la homa korpo kaj minacis per puno sub la vasta nocio de korpolezo. La sekreto de la malnova mueleja domo, en kies centro por li staris Hildegard, perdis ĉian signifon por li, de post li devis kompreni, ke tiu virino ne montriĝos libera de kulpo kaj misago. Tiu anima deprimiteco ne cedis de li, kaj tial li apenaŭ partoprenis la diskutadon de la demandoj faritaj alterne de Trebitz kaj Reschke.

Tiu ekzemple klarigis, ke li konas la nomon Drews. Ernst Kunath vizitadis iun Drews, kiu tiam posedis vendejon de maristaj ekipaĵoj sur Langebrücke, tiom ofte, ke la konjekto de la riverpolicisto, ke Drews ankaŭ nun kunlaboras kun Look kaj Hildegard, ne estis facile obĵetebla.

Al tio Trebitz aldonis la rimarkon, ke, se Drews jam estis kunlaboranto de Ernst Kunath ĉe la trezorfosado, oni povas klarigi, kiel Look eniĝis en la aferon, do ĝuste pro la konateco kun la nuna posedanto de la fifama kantoteatraĵejo.

Fine Trebitz diris, ke li opinias verŝajna, ke la trezorserĉantoj laboros en la subteraj ĉambroj ankaŭ en la sekvanta nokto, post kiam oni aĉetis hodiaŭ fumomaskojn por ili, kaj ke oni provu subaŭskulti ilin. Tiel ricevitaj gravaj pruvoj devigus Hildegard-on fari kompletan konfeson.

La asesoro konsentis ĉion. Trebitz kaj Reschke planis, ke ili je la dek-unua horo nokte alligos la boaton al la dorsa flanko de la mueleja domo post lumsignalo donita de Linker kaj grimpos en la ĉambron de la asesoro, de kie oni facile povos eniri la ĉambron de Hildegard.

Tuj poste Reschke kaj Trebitz sin adiaŭis kaj komune eliris el la domo en Langgasse kaj migris tra senbruaj flankstratoj, fervore diskutante. Ili havis tre diversan intereson je la granda enigmo de la mueleja domo, tiu de Reschke estis la kora inklino al sinjorino Kunath kaj ties infanoj, tiu de la oficisto nur profesia ambicio kaj la ĝojo je ĉia spurado. Ili ankaŭ rimarkis la indiferentecon de Linker dum la ĵus finita interparolo.

»La asesoron mi tute ne komprenis«, opiniis Trebitz incitite. »Mi volus demandi lin, kial li sidas kun mieno de malfeliĉulo.«

Ernst Reschke estis bona konanto de la homa animo malgraŭ sia ermita vivo, ridetis apenaŭ videble kaj respondis:

»Linker estas juna. Kio pelas junan koron, tio ofte ne estas videbla de aliaj homoj, se oni ne rimarkas malgrandajn, sed eksterordinarajn signojn. Ĉi-tagmeze li parolis al mi pri sia vivo. Li havas fianĉinon, sed tiu gefianĉeco ne estas en plena harmonio. Jes, kara sinjoro Trebitz, en la mueleja domo vere loĝas homoj portantaj pezajn pakojn.«

Estis la oka horo vespere.

Hildegard ĵus venis hejmen kaj sidiĝis ĉe la aranĝita vespermanĝa tablo.

En la antaŭa ĉambro ĉe familio Kunath regis varmega humoro. Jam matene sinjorino Kunath iradis kun malafabla mieno. La fulmotondra humoro daŭris. Hildegard kaj Arnold supozis, ke la patrino ial afliktiĝis. Senvorte ili manĝis, ne estiĝis interparolo. Hildegard kviete atendis tion, kio estos post la manĝo. Alimaniere ŝia frato. Tiu havis pro diversaj kialoj malbonan konsciencon.

Sinjorino Kunath forŝovis la teleron. Ŝia kutime malaŭdaca vizaĝo estis kvazaŭ ŝtoniĝinta, la voĉo raŭka pro interna incito.

»Mi ĉiam estis bona patrino por vi«, ŝi komencis, alterne rigardante Hildegard-on kaj Arnold-on. »Kial vi trompas min, kial vi havas sekretojn kontraŭ mi? Ekde semajnoj mi rimarkas, ke malbona spirito denove ekloĝis en ĉi tiuj ĉambroj, spirito, kiu alportis malkvieton, zorgojn kaj suspekton. Trifoje en la lastaj dek kvar tagoj mi konstatis, ke vi ne estis en via ĉambro, Hildegard. Kaj ĉiam mi vane surfrapis la pordon de via mansardo, Arnold. Tiel en la hieraŭa nokto. Viaj ĉambroj estis fermitaj, kaj miajn demandojn respondis nur mia propra menso. Mi konjektas, kion vi faras nokte. Post la morto de patro mi petegis vin ne ripeti lian eraron kaj ĉasi trompan esperon. Vi ne obeis min. Hildegard malkovris la sekreton de la kaŝita pordo en la murpanelaro. Ĉi-antaŭtagmeze mi trovis ne tute sekiĝintan koton de piedoj sur la ŝtuparo en la muro. Do hieraŭ vi estis en la kriptoj – hieraŭ – kiel jam ofte. Hildegard, ĉu mi pravas?«

La juna knabino kapjesis. Sinjorino Kunath subite ekploris mallaŭte per vea, seka singultado, kiu profunde entranĉis la koron de Hildegard.

Jen Arnold respondis: »La tuta historio estas stultaĵo. Ni neniam trovos la trezoron. Mi ne partoprenus, se Hildegard ne estus doninta al mi monon, ŝi kaj ankaŭ tiu anglo, Look. Tiel vi neniam estiĝos riĉulino nek edziniĝos de studinta sinjoro – neniam! Jen alia sensencaĵo – celi riĉigan geedzecon. Vi restos, kio vi estas.«

Ĉi ĉio sonis tiel krude kaj senkore, preskaŭ malamikece, ke sinjorino Kunath terurite gapis al sia filo.

Hildegard estis pala. Malrapide ŝi levis la brakon kaj almontris la pordon.

»Iru, Arnold, lasu nin solaj!«, ŝi diris malvarme. »Dum mi provizis vin per mono, por ke vi povu vin fordoni al dandaj vestaĵoj … kaj aliaj fiaj kutimoj, vi plej fervore iris en la kriptojn. Nun, kiam ankaŭ mia ŝparmono estas en via poŝo … Sed kial? Iru tuj. Tuj!«

Levante la ŝultrojn, li stariĝis kaj subdiris: »Afabla fratino … Konata en la tuta urbo kiel plurkolora hundo … amtrompistino!« Li ekridis.

Post kiam li fermis la pordon post si, sinjorino Kunath jam demandis: »Hildegard, mia Dio. Kiu estas tiu Look? Kion plian Arnold volis esprimi?«

La juna knabino senkaŝe alrigardis la patrinon. En ŝiaj okuloj estis tuta mondo da elreviĝoj, anima doloro, turmentita konscio de tuta senkulpeco. »Patrino, ĉu mi diru al Arnold, kial mi sopiras al mono, oro, riĉeco kiel soifanto al gluto da akvo? Ĉu mi …? Ĉu ne sufiĉas, ke ni, ni ambaŭ portas tiun ŝarĝon? Tial mi inventis la fabelon pri mia … edziniĝemo.«

Akra rido eliĝis el ŝia gorĝo.

La malgranda, malaŭdaca virineto rapide leviĝis, iris al sia filino, surgenuiĝis apud ŝi, ĉirkaubrakumis kaj premis ŝin al si. La larmoj de la du virinoj kunfluis.

Kaj se tiuj larmoj falus sur destinitan tombon, ili tramordus teron kaj lignon ĝis en la koro de mortinto por bruladi en ĝi kiel arda turmento de maldorma konscienco.

15a ĉapitro

En la kriptoj de Sankta Barbara

La malheleco malleviĝis, la nokto venis, la aero estis malvarmeta kaj printempe peza, sur la ĉielo estis unuopaj nuboj.

Hildegard sidis en sia ĉambreto kaj legis la libron Hedda Gabler de Ibsen. Ŝi amis tiujn senemociajn figurojn, sub kies surfaco de la animo pasioj manĝegis kaj boris. Al kelkaj virinoj de la granda norvega dramisto ŝi sin sentis parenca. Ŝi kredis tion, sed vere ŝi estis tute alia, plena de sopiro al ĉion pleniganta amo, sopiro al trankvilo kaj paco … En ŝi estis nenio malsana. Kion ŝi faris, tion ŝi povis pravigi, kio ŝajnis kaduka kaj malbona en ŝi, tio estis nura ŝajno. Kun fiere rekta kapo ŝi iris laŭ sia dorna vojo, konsciante sian propran purecon, sed nesciante, ke ŝia tuta aperaĵo allogis la virojn kiel odoranta florkaliko abelojn. Ĝis hieraŭ, kiam ŝi legis la leteron, ne entute, nur hazarde la libere legebla supra flanko … »maldeculino«!

Por ŝi estis nur unu klarigo, ke la parencoj de Karl Linker prijuĝas ŝin tiel – tiel! Li raportis pri ŝi en maniero, ke tiuj havis rajton esprimi sin malfavore.

Maldeculino!

Kaj – ĉu ŝi ne igis lin pensi tiel pri ŝi?[37] Ĉu li ne kaptis ŝin, kiam ŝi diris malverojn, ĉu li ne devis opinii ŝin plena de enigmoj kaj kun kaprica karaktero, kia ŝi sin montris post la interparoloj okazintaj inter ili, kaj dum kiuj ŝi ofte ŝancelis inter knabineca moleco kaj acerba fiero?

Hedda Gabler estis forgesita. Hildegard pensis nur je sia propra sorto, gapis en la ruĝe lumantan kloŝon de la kerosenlampo kaj tie vidis viran kapon, kiu aperis kvazaŭ el vesperaj nebuloj kolorigitaj de la sunsubiro, kaj kiu havis molajn, agrablajn trajtojn kaj bonvolajn okulojn. Jes, okuloj, kiuj povis elradii tiom da varmo kiel la malnova bildo de la Madono en la flanka navo de Sankta Katharina.

Ambaŭ aloj de la fenestro estis malfermitaj. Antaŭ ili pendis la dika kurteno, baris ĉiun lumradion eksteren.

Subite Hildegard aŭdis brueton sur la kanalo. Ŝi alvidis la horloĝon. Nur je la dek-unua horo. Ne, ankoraŭ ne estis la atenditoj.

Jen – tio sonis kiel la knarado de remiloj. Ŝi streĉe aŭskultis … Denove … Estis nur je la dek-unua, kion signifis tio?

Malrapide ŝi leviĝis, malheligis la lampon, iris al la fenestro, tiris la kurtenon flanken kaj rigardis …

Malgranda boato rapide foriris kontraŭ la kanalo.

Kaj tiam voĉo dekstre de ŝi, la voĉo de la asesoro. Li kuŝis en la fenestro, ĝojis pri la varmeta vespero.

»Ĉu ankaŭ vi ankoraŭ estas vigla, fraŭlino Hildegard?«

Ŝi pensis, ke li forpelis la boaton pro sia ĉeesto.

»Min logis sonoj de remado al la fenestro. De kie venis tiu boato?«

»Ĝi iris kontraŭ la fluo, fraŭlino Hildegard.«

Do ne estis Look.

»Bonan nokton«, ŝi diris simple. »La vesperaj nebuloj ne estas sanaj, estu prudenta.«

Reirinte en la ĉambron, ŝi time ekskuiĝis.

»Estas mi«, moke diris Arnold Kunath. Senbrue kiel ĉiam li estis enirinta.

Hildegard heligis la lampon kaj sidiĝis.

»Parolu mallaŭte«, ŝi adminis lin, »la asesoro malfermis sian fenestron.«

Li ironie ekridis. »Li faru. Baldaŭ li ne pli estos danĝera por ni.«

Ŝi rigardis lin demandante, maltrankvile.

»Kion signifas tio, Arnold – ke li ne plu estos danĝera?«

»Nu, mi gapis tra la ŝlosiltruo. Tiam li trinkis sian vesperan teon kaj estingis sian lampon.«

»Vesperan teon …!« Pripenseme ŝi elparolis la vorton. Subite ŝi skuiĝis.

»Ĉu vi – vi – faris tion, kion Look proponis al mi, kaj kion mi kompreneble rifuzis?« Ŝia voĉo estis kaj minaca kaj timoplena.

»Kaj se jes?« Li levis siajn ŝultrojn. »Look volas esti en sekura situacio. Ni ne bezonas incidentajn atestantojn.«

Ŝi eksaltis. »Vi estas … estas …« Sed ŝia ekscito rapide forpasis. Kun laca, egalanima manmovo al Arnold, kiu diris: »Ne havas sencon juĝi pri vi«, ŝi residiĝis.

Ankaŭ li sidiĝis sur seĝo kontraŭ ŝi. Silentado. Tiam diris Hildegard: »Hodiaŭ ni lastfoje malsupreniros en la kriptojn. Mi devis firme promesi tion al patrino. Alikaze ŝi skribos al la magistrato, ke jam patro konis aliron en la subterajn ĉambrojn de la preĝejo de Sankta Barbara.«

»Tio konvenas al mi. La trezorserĉado estas stultaĵo.«

»Jes, de kiam vi ne plu povas ĉantaĝi monon de mi«, ŝi opiniis akre kaj malestime. »Mi neniam partoprenigus vin … sed mi ne volis esti sola – kun Look kaj Drews.«

Li rikanis dikhaŭte.

»Tamen kun Linker vi volonte grimpus tie malsupre, ĉu?«, li flustris al ŝi kun aparta akcento.

Ŝi sidis rigidiĝinte. Flama ruĝo tegis ŝian vizaĝon.

Malbela mano subite disŝiris la vualon, kiu kaŝis ŝiajn verajn sentojn.

Linker! Kaj la aludo de Arnold! Tio senvole montris al ŝi, kiaj estis ŝiaj internaj sentoj.

Profunden ŝia kapo falis sur la bruston.

»Vi pravas, fratineto«, krude diris la junulo. »Riĉulo devis esti, kaj nun estas asesoro, malriĉa kiel muso en preĝejo, kaj eĉ … fianĉiĝinta.«

Ŝi restis senmova, apenaŭ aŭdis, kion ŝia frato diris.

En ŝia animo furiozis tumulto. Kiel fajrokolono la ekkono tremigis ŝin: »Mi amas lin …!«

En la apuda ĉambro ĉe Linker tri viroj sidis en profunda malhelo. Nur la cigaroj de tempo al tempo ekardis, kiam ili havis ilin inter la lipoj, kaj la fumo nevideble leviĝis alten.

Malofte iu prudente flustris vorton.

»Espereble Hildegard ne eksuspektis ion«, opiniis Paul Trebitz.

»Kredeble ne«, respondis Linker distrite.

Revenante el la kontoro, li estis trovanta depeŝon de Harrich.

»Venos morgaŭ tagmezo. Akceptu nin.«

Lotte estis kvazaŭ viŝita el lia memoro. La depeŝo reaperigis ŝin kiel fantomon el la forgeso. Kiel fantomon …

La asesoro sciis, kio atendis lin. La kara bopatrino furiozus kiel kveranta meleagro kontraŭ li. La letero certe efikis kiel ruĝa tuko.

Sed – li restos trankvila. Ŝi ne venkos lin – neniam! Eĉ se la gefianĉiĝo ruiniĝus …

Jen – Trebitz senbrue leviĝis, ŝteliris al la fenestro, raportis: »Ili venas.«

Lotte estis forgesita, malaperis ien, disŝiriĝis kiel nebulfantomo.

Linker rimarkis, ke stranga tiklado iris tra liaj vejnoj, ke lia koro batis pli rapide.

Kaj ekstere nun la horloĝo de Sankta Katharina anoncis noktomezon, la horon de la fantomoj, dek du bruaj batoj …

Trebitz surgenuiĝis kaj malfermis la kurtenon tiom, ke li povis aŭskulti eksteren tra nur fende malfermita fenestroalo.

La minutoj pasis malrapide. La asesoro peze spiris. La ekscitiĝo trostreĉis liajn nervojn. Ĉu Reschke fartis same? Li sin apogis al la blankharulo kaj flustre demandis: »Ĉu vi bonfartas, pensante pri nia intenco?«

»Jes, kompreneble! Pro Hildegard!«

»Mi ne komprenas vin?!«

»Poste – vi komprenos!«

La voĉo de Trebitz sonis de la fenestro: »Mi kontrolos, ĉu la apuda ĉambro jam estas malplena.«

Li sin svingis el la fenestro. Por atingi la boateton, li devis riski mallongan salton. Ĝi sukcesis. Nun li grimpis trans la remsidilojn, rektiĝis kaj subaŭskultis. Unu el la fenstroaloj estis vaste malfermita.

En la ĉambro de Hildegard estis silento.

Post nemultaj minutoj la tri staris en la malriĉe meblita knabina ĉambro. Trebitz kunportis por ĉiu elektran poŝlampon kaj fumomaskon.

La tri lumkonusoj sufiĉis, ke Linker povis ekkoni ĉion.

La mebloj estis ne nur simplaj, sed vere povraj. Ĉi tie loĝaĉis Hildegard, ĉi tie inter tinkturitaj picemebloj, senornamaj muroj …

Reschke sekrete observis la asesoron. Kiel ekzakte li rigardis ĉion, la malmulton, kio eble havis apartan signifon por Linker, ĉar ĝi havis rilaton al Hildegard.

La maljunulo ridetis tute delikate, tiel, kiel nur konanto de homoj povas rideti.

Trebitz malfermis la sekretan pordon. »Antaŭen, mi iras la unua!«

La mallarĝa ŝtuparo kondukis tridek ŝtupojn malsupren. Tiam sekvis longa, senfenestra keloĉambro, en kiu oni klare ekkonis la lokon en la muro, kie iu estis ferminta la iaman pordotruon per masonaĵo. Dua, same mallarĝa ŝtuparo pasis el angulo eĉ pli krute ol la unua en volbita tunelo plu malsupren. Ĉi tie dikaj tavoloj de blankaj ŝimoj alteniĝis sur la muroj, kaj la aero estis tiel malvarma, malseka kaj mucida, ke Linker, vestita nur per maldikaj someraj jako kaj pantalono, tremetis.

Mallaŭte, paŝon post paŝo, Paul Trebitz gvidante penetris en tiujn subterajn ejojn, kiu devis situi jam sub la keloj de la mueleja domo.

Post dek ok ŝtupoj la ŝtuparo turniĝis maldekstren direkte al la mueleja kanalo. Tiam la mallarĝa tunelo subite vastiĝis al kvadrata ejo, kaj ĉi tie la lastaj ŝtupoj estis tute ruiniĝintaj, tiel ke la tri viroj devis tre atenteme iri per balanciĝemaj paŝoj sur la postrestaĵoj.

La lampokonuso de Trebitz trafis malnovan, duone kunfalintan lignan ĉerkon. Mallaŭte li diris: »Ni jam troviĝas en la kriptoj de Sankta Barbara.«

Ĉi tie la aero estis kiel en glacikelo. Trebitz bruligis alumeton. Ĝi brulis per alta, pinta flamo.

»Marĉogasoj«, diris la oficisto. »Ni ankoraŭ povas spiri. Sed por sekureco ni almetu la fumomaskojn.«

Ili iris plu. Mallonga irejo kun arkoj kondukis en la kripton.

Trebitz haltis. Laŭ lia signo la aliaj malŝaltis la lampojn.

En la malalta kripto, kies plafono estis portata de du ŝtonkolonaroj, eĉ ne lumbrileto estis videbla. Do la trezorserĉistoj troviĝis en alia ejo.

La lampoj ekfulmis, kaj Trebitz denove gvidis la grupon inter malnovaj ŝtonaj ĉerkoj kovritaj de ŝimo, en kiuj kuŝis la lastaj anoj de la patriciaj gentoj de Ixstadt.

La ŝtonaj plankoplatoj estis kelkloke disŝiritaj. Kota akvo ekbrilis de inter la truoj.

Trebitz fingromontris al malsekaj piedospuroj plurloke videblaj.

La tri viroj povis komununikiĝi nur per mansignoj. La maskoj kun la elastaj gumrandoj, firme kuŝantaj sur buŝo kaj vangoostoj, tralasis nur laŭtajn vokoj je tre mallongaj distancoj.

Ĉe la alia ekstremo de la kripto la oficisto rimarkis pecon de eskalo elstarantan super la grundo. Tre singarde li iris al la kvarangula malfermaĵo, al kies rando la eskalo apogiĝis. Malsupre estis nigra mallumeco.

Trebitz kroĉis la poŝlampon per hoko en la plej supra butontruo de sia jako, malŝaltis ĝin kaj mansvinge indikis al la kamaradoj, ke unue li volas sole grimpi malsupren.

La rungoj estis malsekaj kaj glitigaj de ŝimo. Tio naŭzis lin, kaj li apenaŭ volis tuŝi ilin. Tenante la kapon sub la malfermaĵo, li tuj rimarkis je ioma distanco helan lumbrilon kaj vidis homojn moviĝantajn tien kaj reen.

Ĉi tiu malsupra kripto ŝajnis pli mallarĝa kaj pli malalta ol la supra. Paŝon post paŝo, palpante per antaŭenmetita piedo la lokon, kien li volis iri, la oficisto proksimiĝis al la figuroj. Lian lampon li ne rajtis ŝalti, ĝi malkaŝus lin.

Subite li haltis. Kio estis tio? Jen du homoj haste kuris al li … La antaŭa tenis per la mano lanternon, kiu elradiis blankan lumon. Tiu blindigis Trebitz-on, tiel ke li ne povis ekkoni, kiuj estis la figuroj.

Tiam li aŭdis – kaj lia sango kvazaŭ ĉesis flui en la vejnoj! – en malproksimo krion – akran, laŭtegan.

»Helpu … helpu …!«

Li tuj komprenis, ke ĉi tie okazis friponaĵo.

Manmovo al la brusto, kaj lia lampo eklumis. La dekstran manon li puŝis en la poŝon de la jako, kaj liaj manoj palpis la malvarman metalon de la revolvero.

Du homoj haltis pro la eklumo de la lampo. Trebitz vidis, ke Look kaj Drews staris antaŭ li. Ankaŭ ili surhavis fumomaskojn.

Ili staris ŝajne senhelpe. Tiam la mano de unu el la viroj prokismiĝis al la poŝo de la pantolono …

Trebitz konjektis, kion tiu planis. Vokado ne estis ebla pro la masko antaŭ la vizaĝo. Fulmrapide li komprenis tion. Nun li devis senindulge zorgi por la propra sekureco, levis la dekstran brakon …

Jen denove laŭtega krio. Ĝi ne venis el la gorĝo de virino, ne, tio povis esti nur Arnold Kunath.

La atento de la oficisto estis forturnata dum momento. La alia viro nun same levis la brakon, fajroradio ekfulmis, kaj la krako de pafo plenigis tondre la malaltan volbaĵon.

Trebitz sentis brulan doloron sur la kolo … sed samtempe kurbigis sian montrofingron ĉirkaŭ la ĉano de la armilo.

Dua pafo, mallonga ekkrio, kaj la viro pafinta la unua ŝancele iris malantaŭen kaj falis teren.

Apud Trebitz, kiun tuŝis la kuglo nur iomete, aperis Linker kaj Reschke.

La asesoro, alte tenante en la dekstra mano longecan pecon de ŝtona plato kiel klabon, saltis kun la poŝlampo en la maldekstra mano senhezite al la dua viro. Tiu cedis flanken, levis ambaŭ manojn kiel signon, ke li ne kontraŭbatalas.

Linker lasis lin al siaj kamaradoj, hastis antaŭen, rekten, en la malhelon, tien, de kie venis la helpokrioj de Arnold. Jen estis amaso da putriĝintaj ĉerkoj, kaj apud ili du homoj, du vizaĝoj sen ŝirmantaj maskoj. Iu estis liginta iliajn manojn sur la dorso per bluaj tukostrioj deŝiritaj de la blua jupo de Hildegard.

La okuloj de Hildegard estis fermitaj, ŝi estis sveninta. Ŝia frato sin apogis per la kubutoj sur iuj naŭzigaj, malpuraj ĉerkotabuloj. Liaj okuloj estis vaste malfermitaj pro nedirebla teruro, gapis al Linker kiel al fantomo. Liaj lipoj volis formi vortojn … sed ankaŭ lia kapo malleviĝis flanken.

La asesoro sin klinis, levis Hildegard-on kaj kurante forportis ŝin. Li vidis nenion ĉirkaŭ si, poste li ne sciis, kiel li atingis la povran ĉambreton feliĉe kun la juna virino en la brakoj.

Ĉi tie kuŝiginte Hildegard-on sur la ruĝan litkovrilon, li ŝiris la maskon de sur la vizaĝo, lumigis la kerosenlampon, vaste malfermis la fenestron kaj reiris al la svenintino.

Tute mekanike, kvazaŭ en sonĝo, li agis. Nun li staris apud ŝi. La pala vizaĝo tre akre reliefiĝis per siaj konturoj kontraŭ la ruĝa kovrilo. Kiel mortintino Hildegard aspektis. Kaj nur tiam timego kaptis Karl-on Linker.

Ne, ŝi ne mortu, ne mortu!

Li prenis ŝian manon, palpis la pulson, fine rimarkis la tre malfortan cirkuladon de la sango. Sed – tio ja estis signo de vivo. Hildegard vivis … vivis!

Lia rigardo serĉante migris tra la ĉambro. Jen sur breto … boteleto da Kolonja akvo!

Per tio li frotis al ŝi la tempiojn, malsekigis la nazotruojn. Kaj subite tremeto vidiĝis sur ŝia vizaĝo, denove, denove … tiam ŝi forte ternis kaj malfermis la okulojn.

Li staris kliniĝinte super la liton. Ŝia rigardo ripozis sur lia vizaĝo. Komence sen kompreno, ĝi fine retrovis la vojon en la realecon, estiĝis esprimplena, elradiis senvortan feliĉon.

Kaj subite Hildegard puŝis ambaŭ brakojn alten, prenis la ŝultrojn de Linker per senfortaj manoj. Kaj mallaŭte, kiel bloveto, ŝiaj lipoj eligis sopirante, reve, kiel infano balbutante en dormo: »Vi – vi!«

Karl Linker sentis la malfortan premon sur la ŝultro, cedis ĝin, kaj tiel du lipoparoj proksimiĝis …

Tra la sekreta pordo Ernst Reschke eniris, rigardis al la lito en la angulo, ekatentis – ridetis, ridetis kontente.

Tiam li intence tusis. Malantaŭ li venis Drews, kiu portis la vunditon. Drews ne vidu, kion la nokto ĵus unuigis.

Linker rektiĝis, plu tenante la manojn de Hildegard en siaj.

»Portu ŝin en vian ĉambron«, mallaŭte diris la maljunulo.

Sed ŝia ĉambro estis fermita de interne. Tial Linker devis eniĝi tra la fenestro kaj forŝovi la riglilon. Tiel okazis, ke Hildegard vidis, ke Drews metis la senkonscian anglon sur la plankon.

Poste oni kuŝigis ŝin sur la sofo en la ĉambro de Linker, de tiu, kiun ŝi amis. Denove ili estis solaj por kelkaj minutoj, denove liaj manoj tenis ŝiajn …

Kaj ŝia mieno lumadis kiel la rebrilo de ĉiela feliĉo.

16a ĉapitro

La nimbo

La malnova mueleja domo neniam antaŭe travivis tian malkvietan nokton kiel post ĉi tiu malvarmeta majotago.

Kuracistoj kaj policistoj venis kaj foriris. Ambulanco alveturis. La korŝira plorado de sinjorino Kunath miksiĝis inter la serioza flustrado de la viroj. Ĉiuj loĝantoj estis maldormaj kaj kolektiĝis en bizaraj vestaĵoj en la vestiblo, volis ekscii novaĵojn, sed eksciis – nenion, ĝis kriminalkomisaro krude repelis la scivolan gregon en iliajn loĝejojn.

Post horoj la situacio en la mueleja domo kvietiĝis. Jam estis matena krepusko.

Hildegard kuŝis en sia ĉambreto sur la lito kaj dormis.

»Post kelkaj tagoj da ripozado ŝi estos freŝa kaj vigla«, la kuracisto estis dirinta. Arnold-on Kunath li sendis en malsanulejon. Pro siaj helpovokoj li estis tro forte pleniginta sian pulmon per la venenaj gasoj. Eble li resaniĝos, deklaris la doktoro, eble.

Apud la lito de Hildegard Karl Linker sidis sur seĝo, kaj en proksimeco ĉe la tablo sinjorino Kunath.

Hildegard ĉirkaŭprenis per la fingroj de sia dekstra mano tiun de la asesoro, kvazaŭ ŝi volus neniam malpreni lin.

Tre malrapide li nun eltiris sian manon. Ŝi ne vekiĝis, nur estiĝis malkvieta dum momento.

Tiam ambaŭ, la virineto kaj la asesoro, iris en lian ĉambron, haltis en la mezo sub la brulanta gaslampo kaj rigardis unu la alian. En la okuloj de sinjorino Kunath denove brilis larmoj, ŝiaj lipoj tremetis.

Ŝi diris sentone: »Kio nun estos? Mia Dio, kio estos? Hildegard amas vin, kaj se ŝi morgaŭ vekiĝos, se ŝi komprenos, ke … ke…« Ŝi ne povis plu paroli.

Jen Linker prenis la fendoplenan manon de la virineto en sian, mole premetis ĝin kaj respondis varme kaj elkore: »Kara sinjorino Kunath, se Hilde vekiĝos, tiam mi montros al ŝi nur ĉi tiun lokon sur mia ringofingro. Jes, rigardu! Mian ringon de fianĉeco mi metis tie en tirkeston. Mi neniam denove portos ĝin. Nun – ekde du horoj – mi scias, al kiu apartenas mia koro … Hilde vekiĝos … kaj estos feliĉa …«

Poste Linker iris supren al Ernst Reschke, kies bruaj paŝoj estis akompanintaj la parolon de sinjorino Kunath al la viro amanta Hildegard-on.

Reschke akceptis la asesoron, demandante: »Fine … Kia estas la situacio malsupre?«

»Bone. Ŝi dormas.«

La maljunulo intertempe infuzis kafon. »Sidiĝu. La bruna trinkaĵo bonfartigos nin«, li opiniis.

Li plenigis la tasojn.

Linker mediteme gapis en la aeron.

Tiam li diris: »Mi konfidos al vi diversajn aferojn, kiujn nur vi sciu. Tion deziris sinjorino Kunath.

»Do mi komencas per la klarigo de la akraj krioj, kiujn vi aŭdis antaŭ jaroj; estis krioj de malespera virino vane petanta la edzon, ke li rezignu la kriman kromnegocon, kiun li faris – Ernst Kunath estis kontrabandisto, eĉ la estro de bando, kiu kaŝe forportis valorajn varojn el la sendogana zono kaj havis stokejon por la ŝtelaĵoj en la kriptoj de Barbara-preĝejo! Ankaŭ Drews apartenis al la bando. Tiam Kunath legis en gazeto artikolon pri la malnova kroniko kaj ekserĉis la trezoron, kune kun Drews truigis la murojn, renversis la ŝtonajn kahelojn, eksplodigis per pulvo rezistemajn granitaĵojn. Tiuj estis la fortaj skuiĝoj, je kiuj suferis eĉ la malnova mueleja domo. Nur mallonge antaŭ sia morto li malkovris la alirejon al la malsupra kripto. Sed la gasoj ĉiam repelis lin supren. Fumomaskon li ne uzis.

»Intertempe la polico spuris la kontrabandistojn. Ĉiuj aliaj ĝustatempe forfuĝis, nur Kunath kaj Drews volis fari lastan provon por havigi al si la trezoron. Kunath tre baldaŭ sinkis teren en la venenoplena malsupra kripto, Drews pene portis lin en la malgrandan ĉambron kaj tiam sin forsavis. La polico trovis mortonton, kiun ili jam ne povis aresti.

»Je la sekva tago sinjorino Kunath donis al la instancoj la malmultajn kontrabandaĵojn, kiuj troviĝis en la kaŝejo, kaj kiujn ŝi estis portinta kun helpo de Hildegard en la loĝejon. Pri la sekreta pordo kaj kriptoj ŝi silentis. Alikaze ŝi devus konfesi, ke ŝia edzo estis la bandestro de la kontrabandistoj. Tion ŝi volis neniel! Ŝi sin devigis pagi al la dogana ofico sumon, kiu estis proksimume konforma al la monpuno, al kiu Ernst Kunath eble estus kondamnita. Tial pri la tuta afero ĉiuj silentis, kaj la postfamo de la mortonto ne havis damaĝon. Patrino kaj filino ekde nun havis nur la celon plej baldaŭ tutpagi tiun sumon, por ke lia krimo estu rebonigita.

»Estis Hildegard, kiu ekhavis pro nematureco kaj nesperteco la ideon, ke ŝi per geedziĝo al riĉulo havigu al si la rimedojn por tuj pagi la sumon kaj tiel liberigi la patrinon de pena, ĉiama laboro. Tiel ŝi estiĝis la amtrompistino. Tro malfrue ŝi ekkonis la sensencecon de sia plano, ŝia famo jam estis damaĝita. Kaj jen … Drews, reaperinta en Ixstadt, kunigis ŝin kun la senkonscienca James Look, ĉar Drews sola ne aŭdacis konvinki Hildegard-on rekomenci la serĉadon je la trezoro. Look sukcesis, kaj la fantomoj denove ludis ĉi tie en la malnova mueleja domo.

»Por tuj mencii tion: Ne estis Hildegard, kiu miksis al mi kaj geometro Gülden dormigilon en sukeron. Hilde konfesis al mi, ke Arnold Kunath faris tion.

»Kaj nun hodiaŭ la fino de la enigmoj – tragika fino! Mi pensas je sinjorino Nora Mendel, kiun vi ja konas, kara Reschke. Sinjorino Nora, asertinte, ke ŝi scipovas aŭguri el la mano, profetis al Look, ke li pagos sian aspiron al senpena profito per la vivo. Ŝi prave profetis. La pulmopafo de la anglo estis mortiga! Mi ne kompatas tiun homon nek Drews-on, kiu certe pasigos multajn jarojn en malliberejo pro murdoprovo. Kian bestecon oni devas havi, ligante du homojn kaj forŝiri de ili la ŝirmantajn maskojn – pro portempe malaperinta fera kestego, kiun la kvar trezorserĉantoj ĵus estis trovintaj, kaj en kiu Look kaj Drews kompreneble supozis riĉaĵojn, kiujn ili volis reteni por si mem per helpo de fripona duobla murdo, kies kompletigon malhelpis nur nia alveno! Kaj kia ironio de la sorto, ke la kestego enhavas nur senvalorajn preĝejajn ilojn!«

Linker silentis.

La blankhara maljunulo aldonis: »Kia turno de la sorto, ke tiu, kiun mi amas kiel propran infanon, nun staras antaŭ ni kiel silenta heroino. Malfeliĉa, kara Hilde, kiel ni mistaksis vin!«

Ernst Rechke etendis la manon al la asesoro trans la tablon.

»Prenu, Karl Linker«, li diris kore, »tio estas la mano de amiko. Kaj nun respondu al la amiko demandon. Kio estos via estonteco, la estonteco de Hilde kaj de la viro, kiu estas same kara al mi?«

»Gefianĉoj!«, respondis Linke solene. »Kaj aldone al mia respondo mi havas peton. Hodiaŭ tagmeze alvenos miaj … iamaj bogepatroj. Ĉu vi akceptas la taskon informi ilin, ke mi nuligas la gefianĉecon kaj defendos mian konduton al Lotte en longa letero?«

»Tre volonte. Cetere, kara Linker, Hilde, nu jes, vi sciu, ŝi estas tre bona partio, mi opiniis, do laŭ financa vidpunkto.«

Li denove ridetis, kaj en tiu rideto estis ĝojo kaj fiero. »Jes, vi rigardas min mirigite, vere, la knabino ricevos konsiderindan doton, ĉirkaŭ ducent mil markojn – de mi, kara asesoro, de mi! Ho, vi rigidiĝas pro miro. Ne estas miraklo. Hodiaŭ estas la tago de riveloj.«

Li leviĝis, iris la libroŝranko, elprenis staplon da elegante binditaj romanoj kaj metis ilin antaŭ Linker sur la tablon.

»Jen, vidu, tiuj estas la verkoj de Semper Nemo. Ĉu vi foje legis libron de li? Ĉu jes? Nu do! Eble vi scias, ke Semper nemo en nia lingvo estas Ĉiam neniu, do ›iu, kiu volas ĉiam esti nekonata‹, kaj plumnomo de verkisto, kiu ĝis nun bone kaŝis sian veran nomon. Eĉ iuj supozas, ke tiu Semper Nemo estas reganta princo. Tamen li estas nur eksa instruisto de mezgrada lernejo kaj … staras antaŭ vi!«

»Vi … vi estas …«

»Mi estas tiu! Kaj mi donos al mia karulino Hilde la ŝparitajn honorariojn, vera riĉaĵo, okaze de la geedziĝo. Estas mi, la kopiisto, la strangulo, mi, kiu helpis ĉi tie en Ixstadt iajn ambiciajn damojn al modesta famo, kiu forstrekas stultaĵojn el noveloj kaj pretigas ilin por presado. Ekzemple sinjorino Mendel tre abunde pagas min, ĉar ŝi scias, ke sen Ernst Reschke la infanoj de ŝia muzo restus misnaskitaĵoj.«

Linker salte leviĝis. »Kara Reschke, espereble vi nun rivelos al la mondo, kiu estas vi! Vi devas! Ne plu estu modesta!«

»Kviete, amiko, kviete!«, ridante interrompis lin la blankharulo. »Jes, la mondo eksciu, ke Semper Nemo vivas en Ixstadt en la malnova mueleja domo! Jes, ĉar nun mia ekzistado havos novan enhavon, mi juniĝos, vidante mian Hilde-on kiel sanktulinon antaŭ mi – Hilde-on, la infanon de la unusola virino, kiun mi iam amis, grande, pure amis!«

Linker ŝerce minacis per fingro. »Ne estiĝu tro juna, alikaze – kiu povas scii? Se sinjorino Kunath nun, liberigite de ĉiaj zorgoj, resaniĝas, refloros, tiam … tiam …«

Subite Reschke havis revan brilon en la okuloj. »Ŝi refloros«, li diris mallaŭte, »kion la junuleco rifuzis, tion donu la matura aĝo.«

Ernst Reschke ne devis iri al la stacidomo por akcepti la familion Harrich. Ironte en la kontoron mallonge antaŭ la oka horo, li ricevis du ekspresajn leterojn, ambaŭ el Barten.

Numero unu de Lotte. Ŝi rezignis la gefianĉecon kun konsento de siaj gepatroj, ĉar onklino Gründling renkontis je vespero Karl-on familiare interparolantan kun la maldeculino – kaj tiel plu.

Numero du de la sinjorino Rechnungsrat. Tiuj ›farun-komercistoj‹ evidente volis kapti la registaran asesoron por Lotte. Oni nun tute malpaciĝis, kaj Karl farus bone puni tiujn parvenuojn per malestimo – kaj tiel plu.

Ambaŭ leterojn la asesoro donis kun rapide havigita bukedo da ruĝaj rozoj al sinjorino Kunath.

»Kiam Hilde vekiĝos, ŝi ĝojos pro tiuj tri objektoj, mia kara nova bopatrino«, li diris al ŝi, ĉirkaŭbrakumis kaj kisis ŝin, ke ŝi tute perdis la spiron.

Enirante je ĉirkaŭ la oka horo kaj tridek sian laborĉambron ĉe Mendel, li surprizite vidis sinjorinon Nora, kiu ŝajnis fervore studi la aktojn de la kazo Pößnick.

»Mi atendas mian edzon«, senhonte mensogis la malgranda virino. »Pro enuo mi trafoliumis tiun interesan dosieron.«

»Kaj vi faris notojn«, aldonis Linker, rimarkinte, ke ŝi malkaŝis folion da papero en la mano sur la dorso. Li ankaŭ tuj komprenis la interrilatojn kaj daŭrigis: »Sinjorina moŝto, se Look komisiis vin spioni ĉi tie, mi povas sciigi, ke tio nun estas senutila. Look estas mortinta. Antaŭ almenaŭ tri minutoj la oficisto Trebitz rakontis tion al mi.«

Li koncize raportis al ŝi, kiun rolon la anglo kiel krimulo ludis en Ixstadt.

Ŝi paliĝis. »Ho, li nur manovris kun mi, la fripono«, ŝi opiniis indigne.

»Tutcerte!«

Sinjorino Nora insiste petis Linker-on, ke li ne rakontu al ŝia edzo pri la tralego de la akto. Li promesis kaj nun eksciis de ŝi, ke Look instalis stokejon en la malantaŭa konstruaĵo en la neuzitaj ĉambroj de la oficejo. »Kompreneble stokoj da ŝtelaĵoj«, diris la malgranda virino, kaj denove: »Ne, kia terura fripono.«

Ŝi ne menciis, ke ŝi lasis sin kisi de la ›terura fripono‹ je la hieraŭa vespero.

Rapide irante je tagmezo al Hilde en la malnova mueleja domo, Linker renkontis Paul-on Trebitz, kiu alvenis de la Katharina-preĝejo kun noble aspektanta sinjoro.

Trebitz prezentis sian akompananton kiel sinjoron Regierungsrat[38] Kloppe, la estron de la kriminala polico de Ixstadt, kaj tuj informis:

»Mi ricevis la postenon de Kriminalwachtmeister[39] Hübner, do restos en mia amata haveno, miaj amikoj!«

Linker gratulis, kaj baldaŭ sin adiaŭis kaj hastis plu.

Estis por li surprizo, ke Hilde jam sidis en la antaŭa ĉambro en la apogseĝo de sinjorino Kunath ĉe la fenestro.

Je lia ekvido kortuŝa eklumo aperis sur ŝia pala vizaĝo. Ŝi etendis siajn manojn al li kaj diris mallaŭte, sed kun profunda tenereco:

»Vi … vi …!«

Kaj la tagmeza suno formis nimbon sur ŝia kapo.

Glosaro

1. Ixstadt – prononcu Iksŝtat ↩

2. asesoro – En Germanio tio estas titolo, kiun juristoj havas post la trapaso de ekzamenoj de la studado. En ĉi tiu libro la vorto estas uzata nur en tiu senco. ↩

3. taĝetoj – floroj el la familio de asteracoj ↩

4. magistrato – gvidantaro de urbo ↩

5. Look – prononcu Luk ↩

6. mensuro – akademia skermado, kiu estas nek duelo nek sporto, sed parto de elformigo de karaktero. ↩

7. En la originala teksto sinjoro Look parolas en iomete kripligita germana lingvo. Liajn parolojn mi tial tradukas per strikta subjekto-predikato-objekto-sinsekvo kaj manko de akuzativo. ↩

8. skato – germana kartludo por tri personoj ↩

9. Spree – rivero fluanta tra Berlin ↩

10. Rechnungsrat – konsilisto, konsiliano (pri fakturoj), tradicia titolo ↩

11. lornjeto – unu aŭ du okulvitroj sen kadro, kiujn oni tenas je stango. ↩

12. duobla fenestro – Tiam estis duoblaj (ekstera kaj interna) fenestroj kun kvar aloj. La aero inter la interna kaj la ekstera fenestroj izolis kontraŭ malvarmo. La interspaco ankaŭ estis ia malgranda malvarmujo, kie oni povis teni nutraĵojn. En la ĉambro de Linker oni jam forigis la internan fenestron. ↩

13. pruo – antaŭo de ŝipo ↩

14. pobo – malantaŭo de ŝipo ↩

15. bosado – martelreliefigado; bosi – estigi reliefojn sur la surfaco de metalo aŭ ledo per cizelo aŭ martelo ↩

16. lignovermo – komunuza nomo de anobio ↩

17. Pößnick – prononcu proksimume kiel Pesnik, Posnik ↩

18. Gundlach – prononcu Gundlaĥ ↩

19. knajpo – malgranda, simpla, tamen gemuta restoracio, en kiu oni trinkas ĉefe alkoholaĵojn. La vorto ne estas en PIV aŭ vortaro.net, sed ekzistas jam kelkajn jardekojn. ↩

20. Reschke – prononcu Reŝke ↩

21. Laŭ mi oni fumigas cigaredojn kaj cigarojn. Tio estas tute ordinara Esperanta verbo: fumi (netransitiva), fumigi (transitiva). La cigaredo kaj la kamentubo fumas. La viro fumigas cigaredon. Li estas fumiganto (de la cigaredo) aŭ fumanto (ĉar li mem eligas fumon). (MLe) ↩

22. enakviĝi – germana esprimo por fiaski ↩

23. Rekomendu min al via edzino! – Tiutempa kutima afablaĵo. ↩

24. distriktestrejo – Landratsamt ↩

25. Freiherr – En Germanio titolo de nobeleco super kavaliro kaj sub grafo ↩

26. Malwine – prononcu Malvine ↩

27. pum! – imitanta la surdan bruon de falo, bato kaj simila (jam uzita de Zamenhof) ↩

28. Hilde – mallongigo de »Hildegard« ↩

29. bumli – tre malnova »neologismo« el 1923: vage iri tra la stratoj pro amuziĝo, sen aparta celo, sen okupiĝo ↩

30. pliko – implikaĵo de haroj, harplektaĵo ↩

31. kupleo – sprita kaj satira kanto kun aparta, facile memorebla refreno ↩

32. grogo – trinkaĵo, en Germanio kutime farita el varmega akvo, rumo, sukero kaj spicoj (cinamo, kariofiloj) ↩

33. Murx – prononcu Murks ↩

34. Kriminalwachtmeister – rango de germana polico, simila al ĉefserĝento ↩

35. investigacio – laŭcela, neakcesora, neincidenta serĉado, esplorado kaj spurado ekzemple de polico pri krima faro, akcidento aŭ alia neordinara okazaĵo (germane: Ermittlung, Nachforschung, polizeiliche Untersuchung; angle: investigation; ruse: выясне́ние). Investigaciisto: iu, kiu profesie investigacias, ekzemple privata detektivo, ano de kriminala polico. ↩

36. marĉogaso – miksaĵo de bruleblaj gasoj estiĝantaj dum putrado ↩

37. Por eviti diskutojn: Ĉu ŝi ne igis lin pensi tiel pri ŝi? estas mallongigita (elipsa) formo de la frazo Ĉu ŝi ne igis, ke li pensas tiel pri ŝi? Do: pri ŝi, ne pri si. ↩

38. Regierungsrat – alta rango de oficisto de Germanio, registara konsilisto ↩

39. Kriminalwachtmeister – suboficira rango de kriminala polico de Germanio ↩

Pri la aŭtoro

La vivo de Walther Kabel

Walther August Gottfried Kabel (* 8. Aŭgusto 1878 en Danzig; † 6. Majo 1935 en Kleinmachnow ĉe Berlin) estis germana verkisto de distraj rakontoj kaj romanoj. Oni opinias lin unu el la plej ofte legitaj germanaj popol-verkistoj de la 1920aj jaroj, kiu publikigis dum pli ol dek kvin jaroj ĉiusemajne novan rakonton. Li verkis sub ĉirkaŭ dudek plumnomoj, inter aliaj Max Schraut, Olaf Karl Abelsen, W. Belka …

La patro de Walter Kabel estis profesia soldato. Post la abiturienta ekzameno Kabel studis juron kaj estiĝis referendario.

Supozeble en sia tempo kiel rekruto ekde 1906 Kabel ekhavis kontakton al la eldonisto Max Lehmann, kiu tiam gvidis firmaon por presado kaj eldonado en Berlin (»Berliner Druck- und Verlagsgesellschaft«). En 1909 Lehmann alinomis sian firmaon al »Verlag moderner Lektüre« (Eldonejo de modernaj legaĵoj) kaj estigis ĝin unu el la plej gravaj eldonejoj de populara literaturo.

Kabel partoprenis la unuan mondmiliton kiel oficiro.

Post la »Nacia Revolucio« de la nazioj en Germanio en 1933 oni deklaris lin aŭtoro de filiteraturo, kvankam li estis membro de NSDAP, la nazia partio. Li eksiĝis el la partio kaj mortis en Majo 1935 pro pafovundo, kiu konjekteble estis sinmortigo.

La literatura kreado de Walther Kabel

Por la kajeraro »Männe kaj Max« (Männe und Max) de »Verlag moderner Lektüre« Kabel skribis sub la plumnomo Walther Neuschub pli ol kvindek titolojn. Dum la unua mondmilito li verkis kiel W. Belka dek unu rakontojn por la serio »Das Eiserne Kreuz« (La Fera Kruco). Erotikajn literaturaĵojn li publikigis por la serio »Intime Geschichten« (intimaj historioj) de la eldonejo. Por tiuj li elektis la plumnomon M. E. Schugge (germanlingve por »frenezeta«).

Lia unua longa krimromano »Das Haus am Mühlengraben« (1920, en Esperanto La domo ĉe la mueleja kanalo, kiun vi ĵus tenas en la manoj) estis tia sukceso, ke la eldonisto Lehmann proponis, ke li verku kiel ĉefa aŭtoro serion de ĉiusemajnaj roman-kajeroj. La nomo de la serio estis »Der Detektiv« (la detektivo). En 1921 oni ŝanĝis la titolon de la serio al »Harald Harst – Aus meinem Leben« (Harald Harst – El mia vivo). Kabel uzis la plumnomon Max Schraut, kiu same estis la mi-rakontanto de la kajeroj. Ĝis 1933 aperis tricent naŭdek ses kajeroj de ĉi tiu serio. La kajero »Der Kongreß der Stummen« (aperinta en Esperanto-traduko: La kongreso de la gemutuloj) laŭ mia ĝisnuna scio estas la unusola, en kiu la verkisto paroligas sian ĉefrolanton en Esperanto.

Li mencias Esperanton ankaŭ en la romano »Der Goldschatz der Azoren« (La ortrezoro de la Acoroj, Berlin: Verlag moderner Lektüre 1924).

Ampleksa serio da kajeroj estis »Olaf K. Abelsens Abenteuer abseits vom Alltagsweg« (La aventuroj de Olaf K. Abelsen flanke de kutimaj vojoj). Tiuj aventuroj de senkulpa persekutito ĉirkaŭ la terglobo aperis en kvindek poŝlibroj kun cent sesdek ĝis cent naŭdek paĝoj.

Hodiaŭ multaj el liaj verkoj reaperas en elektronika formo.

La retejo http://www.walther-kabel.de kolektas multajn informojn pri liaj vivo kaj verkado.

Kolofono

Titolo

La domo ĉe la mueleja kanalo

Originalo

Das Haus am Mühlengraben

Eldonejo: Verlag moderner Lektüre G. m. b. H., Berlin (1920)

Aŭtoro de la germana originalo

© Walther Kabel (naskiĝis 1878 en Danzig; mortis 1935 en Kleinmachnow ĉe Berlin)

Grafikisto

© Paul Wendling (naskiĝis 1864 en Königsberg; mortis 1933 en Berlin)

Traduko, aranĝo kaj elektronika publikigo

© 2017-2018 Michael Lennartz

Titolbildo

© 2017 Timo Paddel laŭ la originala kovrilpaĝo de Paul Wendling