Enhavo

1a ĉapitro

2a ĉapitro

3a ĉapitro

4a ĉapitro

5a ĉapitro

6a ĉapitro

7a ĉapitro

8a ĉapitro

9a ĉapitro

10a ĉapitro

Glosaro

La aŭtoro

Kolofono

1a ĉapitro

La virino kun la danĝera komisio

La nokta malhelo estis tiel densa, ke la aŭtuna parko kun ĝiaj vastaj herbejoj kaj grupoj da arboj ŝajnis formi nedisigeblan unuaĵon kun la peĉe nigra nubaro de la ĉielo.

La vento, kiu senforte blovis tra la suproj de la fagoj, faris apenaŭ susureton. Ĝi sonis kiel flustrado de koboldoj, kiuj aŭdacis suriron sur la tersurfacon en la malhelo.

En tiu malhelo, en kiu oni povis vidi eĉ ne la manojn antaŭ la okuloj, eksonis krom la subdiretado de nevideblaj koboldoj el la direkto de la putorando, kies blanka kadro aperis nur kiel pala ovalo en la malhelo, la mistera, nekomprenebla, stertora balbutado de homo, kiu ne tute regas sian parolorganon kaj tamen penas iel komprenigi sin.

Estis maljuna vojulo, kiu sidis sur la rando de fontano inter du same svagaj korpoformoj.

La viro estis aŭtentika vojulo, tute aŭtentika.

Li odoraĉis.

Estis la odoro de nelavita korpo, mucidaj ĉifonoj, pipofumo kaj fuzela brandaĉo.

Ni kaptis la maljunulon antaŭ mallonga tempo, kiam li eliris el la vilao de Saduzzi tra la pompa ĉefpordo, kaj la ferecaj ĉirkaŭprenoj de niaj manoj rapide instruis al li, ke rezistado estus tute senefika.

Harst diris al mi tre mallaŭte en Esperanto, kiun la fripono certe ne komprenis: »Ne havas sencon. Ni venigas lin kun ni. La viro estas muta, sed eble li povas legi kaj skribi.«

Li intence parolis tre raŭke, kaj mi respondis same raŭke: »Kion vi esperas de li?«

»Ni vidos. Metu rubandon sur liajn okulojn.«

Kaj al la maljunulo li diris transkvilige: »Timu nenion. Ni ne estas ŝtataj oficistoj.«

La fripono ridis mallaŭte. Lia rido sonis terure kiel la stertorado de mortanta diablo.

Tamen la maljuna, malbonodora viro ne faris al ni malfacilaĵojn. Ni prudente kondukis lin al malproksima murpordo kaj en la aŭtomobilon atendantan sen lumoj sole sur kampovojo.

Sur la ŝofora sidilo de la peza limuzino, kies blankaj metalpartoj briletis neklare kaj obtuze kiel disĵetitaj vitropecoj pro la timiga malhelo, sidis io, kio demandis per graka voĉo: »Kiun vi alvenigas?«

Tiam poŝlampo eklumis, nia veturigisto rigardis la vojulon, kies ĉapo estis glitinta profunde sur la nukon, kaj la lumfadeno forrampis.

Subite nia veturigisto tusetis helsone, kaj tiu tuseto finiĝis per imitita ĉirpado de grilo. Kio nun sekvis, tio estis la plej hontinda malvenko, kiun ni iam spertis.

Ni estis subtaksintaj la maljunulon, liaj pugnoj estis kiel forĝomarteloj, tiam finiĝis mia flugo maldekstre sur stako de terpomfolioj kaj la kontraŭvola transkapiĝo de Harst en malagrabla rubusarbusto, kion mi poste konstatis.

Fulmrapide okazis la pugnobatoj, fulmrapide ni flugis de la ŝtupobretoj en la peĉe nigran nokton, fulmrapide la veturilo ekveturis, kaj mi kolerege postrigardis la lumon de la lumĵetiloj, kiu malaperis trans la monteto.

Mia kapo zumegis kiel helico, kaj estis nur malforta konsolo, ke ankaŭ Harald poste devis kovri belegan fruntoŝvelaĵon honte per pudro dum pluraj tagoj kiel memoraĵon pri du nekonatoj.

Silente ni sidis dum kelka tempo ĉe la vojrando. Laŭ la situacio ni devis perpiede iri en la plej proksiman vilaĝon.

Harst restis senvorta. Mi komprenis tion, ĉar la konduto de nia mistera klientino kaj de la vojulo estis neelĉerpebla temo por spuremaj pensoj.

En la vilaĝo ni trovis la gastejon ankoraŭ malfermita, kaj la dika, societema mastro tuj kredis nin, ke ni estas unutagaj turistoj el Berlin, ke ni nur vojeraris kaj akcidente puŝis niajn kapojn en la arbaro kontraŭ arboj. Li kondukis nin en komfortan gastoĉambron kun du litoj, alportis refreŝigaĵojn, hejtis la fornon kaj deziris al ni agrablan ripozadon.

En la forno muĝis fajrego de abiopecoj, la fornopordeto estis malfermita, kaj la varmo ĉirkaŭradiis nin afable, kaj la grogo estis tiel eksterordinare bona, ke mi havis pli afablan opinion pri la situacio. Malgraŭ la ŝvelaĵo.

Harst sidis profunde en fotelo, fumis sian cigaredon mute kiel fiŝo kaj manĝis iafoje plenbuŝon de la bongustega kamparana ŝinko.

»Do ŝi konis kaj tuj rekonis lin malgraŭ la poŝtuko, kiun vi metis sur la okulojn«, li diris tiam senpere. »Per kio ŝi rekonis lin? Ĉu vi vidis la cikatron sur la frunto ĉe la komenco de la densa griza hararo, mia kara?«

»Ne, sed mi vidis, ke la fripono havis unuopan neĝblankan harfaskon proksimume sur la linio de la verto.«

Harst kapjesis vigle. »Jam du rekoniloj! Kion vi pensas pri la tuta afero?« Lia indiferenteco estis neniiĝinta.

»Ni resumu! Ĉi-matene iu telefone interparolis kun ni, estis damo. Ŝi promesis al ni mil markojn, por ke ni observu parkon kaj terason de la vilao de Saduzzi en la venonta nokto kaj kaptu la homojn, kiuj eliros el la vilao je la dek-unua horo, ĉar tiuj estas rompŝtelistoj. Profesoro Saduzzi estas forvojaĝinta. Tiom da sciigoj de la klientino, neniom pli. Ni konsentas, renkontiĝas kun ŝi je la naŭa horo en malhela strato. La virino sidas en kaŝvestaĵo kiel ŝoforo ĉe la stirilo, estas tute nerekonebla, donas al ni la honorarion, kaj ni veturas al Potsdam[1] per diabla rapideco. Tiam ŝi informas nin, kie ni trovos la parkpordon, priskribas parkon kaj vilaon. Ni embuskas sur la teraso, ĝis la maljuna fripono eliras el la domo ekzakte je la dek-unua horo. Tiam ni konstatas, ke la viro estas muta, ni kunvenigas lin al la aŭtomobilo, kaj nia klientino forrabas lin kaj mem forfuĝas. Freneza historio«, li finis la rakonton ridetante.

Lian rideton mi konis. »Eĉ pli freneza estas la demando«, mi demandis freŝige bruske, »kial vi entute entreprenis tiun suspektindan aferon.«

Impete li etendis la manon al mi. »Max Schraut, se vi ne demandus tion nun, tiam mi rezignus fari vin detektivo. Do kial mi akceptis tiujn mil markojn? Nu, pro la Kongreso de Gemutuloj!«

Li diris tion per tiel strange serioza voĉo, ke mi surprizite ekatentis. Kongreso de Gemutuloj estas hodiaŭ, se eĉ internaciaj krimuloj aranĝas kunvenojn kaj interŝanĝas spertojn preskaŭ sub la okuloj de la publiko, nenio ekscita. Nur pro la nekutime serioza tono de Harst mi konjektis, ke la Kongreso de Gemutuloj devas havi tute apartajn trajtojn.

Bedaŭrinde nun iu frapetis la pordon. La dika mastro, laŭ la ruĝo de sia nazo li estis sia plej bona gasto, faletis en la ĉambron kaj apogis sin al la pordokadro.

»Miaj … sinjoroj …«, li povis nur stertori, »okazis … terura akcidento … En apuda ĉambro …«, li tremetis pro timo, »kuŝas … fremdulo … morta, mi ne scias … Mi scias nenion … Mi aŭdis klakon de la dompordo, kaj …«

Lia konfuzita babilado sciigis nenion al ni.

Harst gestis al mi. En la apuda ĉambro antaŭ la interliga pordo, kiu ĉi tie estis kovrita per dikaj kurtenoj, al nia ĉambro ni trovis tiun vojulon, kiu antaŭ mallonga tempo donis al ni la bontrafajn pugnobatojn.

Harald klinis sin, prilumis la povran korpon, subite rekuris en nian ĉambron, alportis sian dorsosakon, prenis el ĝi la malgrandan medikamentan ekipaĵon, faris du injektaĵojn al la maljunulo kaj tiam metis kusenon sub lian kapon.

»Enlitiĝu, sinjoro Brandt«, li opiniis ordone. »La vojulo svenis pro malsato kaj elĉerpiĝo. Ni zorgos pri li. Ne estas grave.«

Sinjoro Brandt spiregis senŝarĝiĝinte. »Mi dankas vin, sinjoroj …«, kaj lia dika figuro haste malaperis.

»Fermu la pordon, mia kara!« Harst ne moviĝis, nur migrigis siajn akrajn okulojn kaj mute almontris al la kuntiritaj fenestrokurtenoj.

Ankaŭ ĉi tiu estis unu el la belaj gastoĉambroj de la gastejo Eldorado. Ĝi estis neokupita kaj malvarma, sed purega. En la somero la Eldorado ĉiam havis multajn gastojn, nun en Oktobro la sezono kompreneble estis malfavora.

Mia amiko palpis la pulson de la maljunulo.

»Li restos viva«, li deklaris mallaŭte. »Tio tre malplaĉos al certaj homoj. Se la mastro ne serĉus rompŝteliston ĉi-supre pro brueto de la dompordo, tio estus finfarita venenmurdo.«

Mi estiĝis rigida. »Ĉu venenmurdo, Harald?«

»Kompreneble. Bonvolu rigardi la maldekstran mandorson de nia fremdulo. La gratvundeto estas mallarĝa, sed la koloro sur la rando jam ŝanĝiĝis blue-verde. Tre strange.«

»Kion vi injektis al li?« mi demandis konfuzite.

»La universalan kuracilon kontraŭ korinsuficienco. La viro havas rezisteman naturon. La koro laboras jam pli forte.«

Li nun paŝis al la kurtenoj, kiuj vualis la interligan pordon, prilumis ilin per la poŝlampo kaj plurfoje skuis la kapon.

»Tio aspektas kiel faro de virino«, li flustris. »Pingloj kun vitrokapetoj! Ne estas alia maniero, kiel estiĝis la gratvundeto sur la mandorso. Oni taskis al li nian subaŭskultadon, sed efektive li havis la taskon morti. Kaptante la kurtenojn kaj distirante ilin por pli bone aŭskulti, li gratis la manon. Kia abomeninda murdatenco!«

Mi iris apud lin.

Ne estis facile, kribri el la fulmrapidaj, saltosimilaj konkludoj de Harst la vere gravan informon.

»Tenu la lampon«, li petis.

Tiam li tiris kun granda singardemo ok pinglojn el la orloj de la duoblaj kurtenoj, metis ilin en sian paperujon kaj opiniis: »Ĉu ŝi faris tion? Jam ŝi revenas. Aŭdaca estas ŝi! Ŝi volos forigi la pinglojn.«

2a ĉapitro

La Ligo de Gemutuloj

La vojulo kuŝis sur la sofo, kaj lia malvirta, stoplobarba vizaĝo havis iom da koloro. Liaj kvietaj okuloj inside observis nin, kiuj ni sidis denove antaŭ la forno, varmigis nin kaj rezonis.

Post kelka tempo Harst turnis la kapon kaj mallaŭte demandis la fremdulon: »Ĉu vi povas legi kaj skribi?«

La vagabondo rikanis hontoplene kaj skuis neante la grizan kranion kun la cikatro kaj la blanka harfasko.

»Li mensogas«, diris Harst en Esperanto kaj fiksrigardis en la ardaĵon de la forno.

Ĉiam denove ekzistas situacioj, en kiuj sento de strangeco kaj reveco altrudiĝas eĉ al la plej senpasia racio. Tre stranga humoro ekregis min.

Kaj abrupte tiu humoro estiĝis sobra realeco, kiam Harst, evidente farinte difinitan decidon, impete kaj kun signo de plej glacia energio ĉirkaŭ la buŝo, ekstaris kaj disfaligis en glaso da akvo tablojdon el la medikamenta ekipaĵo.

»Trinku tion! Vi devas dormi, mia amiko!«, li diris al la vojulo tiel ordone, ke la viro obeis, kvankam heziteme. Li levis lian kapon, li tre atentis, ke neniom restis en la glaso, ke la maljunulo vere glutis, kaj nur, kiam li estis konvinkita pri tio, li subdiris al li: »Vi neniel estas vojulo. Ni ekscios, kiu estas vi. Ĉion oni povas ŝanĝi per iom da lerteco, sed ne la inteligentan rigardon.«

Kaj al mi: »Fermu la fornopordojn - ambaŭ!«

Mi faris tion, kaj la ĉambro malheliĝis.

Apud mi, proksime de mia orelo, flustris la voĉo de Harald: »Prenu viajn ilojn, ankaŭ la mantelon. Mallaŭte! En la apuda ĉambro estas malvarme!«

Tiel abrupte alternas meditema revado kaj okazoplena maldormo.

Sensone la pordo malfermiĝis, ni ŝteliris en la koridoron, sensone Harald fermis la pordon, sensone ni eniris la senluman murdoĉambron.

Sur la sojlo Harst haltigis min.

»Atendu kaj aŭskultu!«

Nenio estis aŭdebla.

Tamen li staris senmove kelkajn minutojn, nur tiam fermis la pordon kaj tiris min en la pordoniĉon, kies dikajn kurtenojn iu insida persono iam provizis per pingloj. Mi jam sciis, ke la brueto de fermiĝanta dompordo, kiu avertis la mastron, estis signo de rapida retiriĝo de la atencintino. Mi ne sciis, kiun celis la pingloj. Ĉu la vojulon, kiu do estis falsa vojulo, aŭ nin, kiujn timis ĉiuj, kiuj ne havas puran konsciencon? La porŝajna aserto de Harst, ke la maljuna, fortega viro estas celo de murdatenco, estis ignorenda. Ankaŭ Harst uzis la facilan, blindigan fluon de la vortoj por mistifikoj.

Pasis malpli ol dek minutoj, kiam apenaŭ perceptebla brueto eksonis, kaj subite en tiu sufoka malhelo videbliĝis stranĝaĵo, tiel ke malpli bonaj nervoj kredus, ke tio estus fantomo el la infero.

En la peĉe nigra malhelo du sveltaj homaj manoj kun neklaraj konturoj verdflave lumis kaj movis sin …

Denove klakis plankotabulo.

Denove io susuris kiel pluvmantelo, sur kiu frotas sin la silko de robo.

La malhelo estis ĉie. Ĝi pendis antaŭ ni kiel nigra tuko, sur kiu nur la manoj pale brilis kaj faris malrapidajn, sencelajn movojn.

Unu mano estis duone fermita, kaj el tiu mano blanka lumfasko nun fulme elsaltis, tute blindigante nin, glitiris sur la planko antaŭ la kurteno kaj estingiĝis. Postrestis videbla tie ĉe la fenstro nur la saturitaj per lumkoloro gantoj de fremda persono.

Harst saltis antaŭen. Mallaŭta krio, splitiĝo de vitro, kaj ekstere en la gasteja ĝardeno la obtuza surtrafo de terenfalanta eskalo. Post kelkaj minutoj Harst ordonis tre mallaŭte: »Lumo!«

Li klinis sin el la fenestro. Unu el la fenestrovitroj estis frakasita. Ekstere kuŝis nur la eskalo, kaj la malhelo trans la lumstrio de niaj poŝlampoj estis la plej bona ŝirmo por la fuĝanto.

»Mallumigu!«

Ni streĉe aŭskultis. Minutoj pasis. Tiam de ie la mallaŭta, takta susurado de aŭtomobilo rapide silentiĝanta.

»Denove estis malsukceso, mia kara!«, flustris Harald. »Nu, ni povas enlitiĝi, ĉar …«

Li eksilentis, haltis spiradon.

En proksimeco sonis fajfo, tiam malgranda manraketo flugis en la aeron, elĵetis verdajn steletojn, kaj – kaj ĉio estis kiel antaŭe.

Harst ridis senemocie.

»Fartu bone, vojulo!«

»Ĉu vi opinias?«, mi demandis haste.

»Do venu!«

La sofo estis malplena, unu el la fenestroj nur duonfermita.

Harst fermis ĝin, enlitiĝis kaj diris kun la kvieto de filozofo: »Bonan nokton, Max Schraut. La afero faros al ni multajn penojn.«

Je la sekva tago Harst demandis min post la tagmanĝo en nia malgranda parceldomo, Berlin Okc.[2], Arnoldstrato, ĉu mi jam ricevis klaran imagon pri la okazaĵoj de la pasinta nokto.

Mi honeste neis.

Cetere ni ne plu estis interparolintaj pri la afero. Nur lian materialon pri la Kongreso de Gemutuloj li lasis al mi por trarigardado. Ĝi estis tre maldika, kaj nur du punktoj el la amaso da gazettranĉaĵoj kaj ties sendanĝera enhavo nepre estis rimarkitaj de mi.

1. La kongreso ĉi-foje kunvenis en la vilao de profesoro Saduzzi, fama esploristo pri kancero kaj operaciisto, en la tempo de la 15a ĝis la 28a de Oktobro de la jaro kaj

2. konata usona kaj malpli konata holanda filantropoj donacis al la membroj de la Ligo de Gemutuloj du milionojn, pri kies investado kaj uzado nun la ligo faru definitivajn decidojn sur la kongreso.

Tamen mi ne atribuis ankaŭ al tiuj du punktoj ekstran signifon. Saduzzi estis, kvankam naturalizita eksterlandano, eminentulo de sia fako, kaj same ne estis tre ekscite, ke riĉegaj bonfarantoj donacas milionojn al la Ligo de Gemutuloj.

Post kiam mi devis neante respondi lian demandon, Harst bruligis novan cigaredon kaj nun opiniis kun sia konciza esprim-maniero: »La lumantajn manojn mi opinias plej gravaj. La ŝajna vojulo estis la celo de la atenco, tio signifas, ke la viro vere malleviĝis al vojulo. Li devis morti, kaj la nekonatino, kiu pagis al ni mil markojn por la stranga komisio, estis la kreintino de la penso. Ŝi ĉantaĝis la maljunulon, por ke li subaŭskultu nin kaj tiam mortu per la pingloj.«

Mi ne estis firme konvinkita pri ĉi tiu teorio. »Kaj kion pri la fantomaj manoj?«, mi enĵetis vigle.

Harald ridetis apenaŭ rimarkeble. Li metis la manon en la poŝon kaj kuŝigis antaŭ min paron da ĉifitaj grizaj damgantoj el jam multloke skrapita glacea ledo.

»Bonvolu, tion mi trovis ĉi-frue en la stratfosaĵo de la ŝoseo ĉe la gastejo Eldorado. Vi preferis trinki adiaŭan grogon kun sinjoro Brandt. Mi preferis pririgardi la ĉirkaŭaĵon.«

Mi sentis min hontigita. »Ĉu tiuj estas la lumantaj manoj, Harald?«

»Kio alia povas esti tio? Do jes tio estas la lumantaj manoj, per kiuj la dua virino donis signojn tra la fenestro, kiam ni komence ne riskis rigardi el la fenestro. La raketon kaj la alumetojn la lumantaj manoj metis sur la fenestrosojlon. Tiu dua virino do interkompreniĝis kun nia vojulo per gestolingvo, kiu estas kutima inter surdmutuloj, kaj helpis lin fuĝi. La raketon bruligis la vojulo kiel signon, ke lia fuĝo sukcesis.«

»Antaŭ ol mia dormigilo efikis«, li daŭrigis, »la virino akceptis la fuĝanton en sian aŭtomobilon. – Mi pensas, ke mi ne miskondukis min al malĝustaj konkludoj. Kion vi farus?«

Tiaj demandoj estis malagrablaj al mi. Kutime mi levis la ŝultrojn kaj rolis la grandan silentulon.

Harald almontris al la gantoj. »Rigardu ilin! Plej malkosta, uzita, ŝtopita varo. La lumantaj manoj ne estas riĉaj kaj luprenis la aŭtomobilon aŭ uzis taksion. Mi jam komisiis la detektivejon Schirmer, ke ili ĉie faru pridemandojn. Tiujn malgrandajn aferojn ni ne povas plenumi solaj. Tio estas la unusola maniero, kiel ni eble ekscios la nomon de la lumantaj manoj, ĉar la vilaon de Saduzzi mi ankoraŭ ne volas molesti. Ekstere sur la strato ekde la dek-unua horo kelkaj enuaj starantoj gapas per unu okulo al la hodiaŭ sennuba ĉielo kaj per la alia al nia domo. Tio signifas, ke ni estas akre observitaj. La damo, kiu donacis al ni mil markojn kaj ok venenitajn pinglojn, ordonis siajn grilojn[3] ĉi tien. Elegantulinoj havas siajn kapricojn kaj grilojn, ĉi tiu virino havas virajn grilojn kun du gamboj je sia dispono. Mi timas, ke la brila Ligo de Gemutuloj post nelonge senmaskiĝos, kaj en Moabit[4] liberaj ĉeloj estiĝos malabundaj. La griloj ne plu ĉirpos. – Ni interkonsentas, ke la damo kun la milmarka bileto ĉirpis ne hazarde, ĉu? Tia perfekta imitita sendanĝera signalo diras al mi, ke interne de ĉi tiu Ligo de Gemutuloj, al kiu apartenas neriproĉeblaj sciencistoj kaj artistoj, iu faras sekretaĵojn, kiuj povus doni laboron al la ekzekutisto.«

Tiutempe el la buŝo de Harald unuafoje aperis la esprimo »griloj« por certaj homoj.

Nur poste ni konatiĝis kun la grilarestro.

3a ĉapitro

La muta vojulo profesoro Gerty

Anneliese Gerty staris en la sunlumo de la antaŭĝardeno kaj rigardis feliĉe trans la hodiaŭ sufiĉe homplenan riveron. Post la malafabla nokto la varma oktobra tago logis remistojn kaj jaĥtistojn, kaj ankaŭ la svelta, blonda knabino volonte etendus la brakojn en feliĉa sento kaj kantus iun kanton nur por malfermi sian ĝojplenan koron.

La dometo, kiun ŝi tute sekrete luprenis ĉi tie ĉe Havel-rivero proksime de Potsdam, konvenis al ŝiaj tre, tre modestiĝintaj pretendoj.

Ŝia aminda vizaĝo subite grimaciĝis pro malŝato kaj indigno. Tie staris denove tiu altrudiĝema homo kun sia fiŝkaptilo ĉe la firmigita bordo. Kaj vere, li salutis ĝentile, ridetante tiel senĝene kaj afable, ke Anneliese ne volis esti malbonkonduta kaj deturni sin. Fakte sinjoro Peter van Amsteln ne aspektis malbele kaj ĉiam restis retenema. En lasta tempo Anneliese okupiĝis pri tro multaj aliaj aferoj, kaj tial ĉi tiu hazarda interkonatiĝo estis maloportuna. Tute serioze ŝi devis konkludi, ke ne ekzistas motivo por indigno, tial ŝi dankis lin digne kaj sinreteneme kaj rigardis liajn fiŝkaptantajn najbarojn. Tiuj estis du simplaj laboristoj kun dorsosakoj, eble senlaboruloj, kiuj esperis fruktodonan kaptadon por siaj familioj.

Pri la »fiŝkaptado«, kiun la du barbuloj esperis, estis la jena afero. Ili estis pli kaptemaj pri griloj ol pri fiŝoj, post kiam oni informis ilin hodiaŭ je la unua horo kaj tridek, ke fraŭlino Anneliese Gerty luprenis aŭtomobilon en Berlin kaj estis en la nokto proksime de la vilaĝo Dachsberg kaj tie pro kompato akceptis dormeman vagabondon en la aŭtomobilon kaj veturigis lin al Potsdam, kie ŝi salajris la ŝoforon kaj aldonis krompagon por »silentemo«. Nia krompago superis lian silentemon, kaj la ŝoforo rakontis la malmulton, kion li sciis. Poste ni forlasis nian hejmon je la dua fojo tra la »krizkaza elirejo«, do tra la najbara parcelo. Ĉio alia estis facile eltrovebla, kaj jam mallonge post la kvara horo ni bone konatiĝis kun la afabla juna viro, eksciis, ke li estas pentristo, loĝas en Potsdam kaj nomiĝas Peter van Amsteln. Lia prononcado malkaŝis la eksterlandanon, lia pajlblonda hararo kaj iuj aliaj trajtoj indikis la holandanon.

Mi sentis la mankon de nur unusola, tipa por holandano trajto de Peter van Amsteln: la kvieto, la flegmo. Certe li regis sin, tamen iam kaj iam elrompis lia fajra spirito, kaj kiam Harald tre lerte provis spione pridemandi lin, tiam en la okuloj de Amsteln subite aperis tiel glacia esprimo, ke Harald plej rapide ĉesigis siajn laŭdojn pri la la beleco de la knabino tie en la ĝardeneto kaj indiferente opiniis: »Mi petas pardonon, sinjoro, sed mia filino similis tiun fraŭlinon, kaj ŝi antaŭ nelonge … «, li mallaŭtigis malgaje la voĉon, »… antaŭ nelonge mortis.«

Amsteln pakis sian fishokilaron, adiaŭis, iris en malgrandan motorboaton kaj forveturis.

Intertempe ankaŭ la lumantaj manoj malaperis en la domo, kaj ĉar nun rapide malheliĝis, ankaŭ ni ŝajne malproksimiĝis kaj kaŝis nin malantaŭ surbordigita barĝo.

La ĝis tiam sennuba ĉielo ekaspektis grize, vento ekblovis, kaj ni ĝojis, ke niaj eluzitaj dorsosakoj enhavis ĉion, kio povis plikomfortigi niajn malvarmajn noktohorojn. Ni manĝis, trinkis, surmetis la gummantelojn sur niajn malnoblajn jakojn kaj veŝtojn kaj ŝteliris ĉirkaŭ la sepa horo en drizlo kaj malhelego en la proksiman antaŭdoman ĝardenon kaj antaŭ la lumigitan fenestron. La kurtenoj kaj lignaj fenestrokovriloj estis tre bone baritaj, tial Harst flustris al mi, ke ni provu sukceson ĉe la malantaŭa pordo per hokŝlosilo.

»Mi devas vidi kaj aŭdi profesoron Albert Gerty«, li aldiris decidoplene. »Kiel ĉi tiu konata artisto povis ŝanĝiĝi al vojulo, tio estas tute nekomprenebla al mi, kaj same, kiel li perdis la voĉon.«

Pluvis pli forte. Ni iris trans la domangulon, al kiu apogis sin malgranda stalo.

Bonŝance ni vidis la malhelan figuron ĝustatempe, haltis kaj premis nin al la stalmuro.

La viro tie antaŭ ni surhavis longan mantelon, sportĉapon kaj gamaŝojn kun bukoj. Liaj movoj estis tute sensonaj, similaj al tiuj de katoj, kaj pruvis, ke la fremdulo estis sperta pri tiu manlaboro.

Tamen la pordoseruro ŝajnis peniga por li.

La mallaŭta tintado de liaj hokŝlosiloj sonadis, kaj tiel pasis dek minutoj, kiam Harst subite ĉirkaŭkaptis mian manartikon kaj averte siblis en mian orelon: »Ne moviĝu! Ĉu … ĉu vi aŭdas tion?«

Mi aŭskultis.

La pluvo plaŭdis, la vento muĝis ĉirkaŭ la tegmento, skuis la lastajn foliojn de la maljunaj tilioj kaj la kaŝtanarbojn de la malantaŭa ĝardeno, kaj nur tre bona orelo aŭdis el la malhelo ĉirpadon, kiun iuj respondis de aliaj lokoj.

Tiam, post minutoj, tri homoj glitiris preter ni, sur la malantaŭa pordo eksonis obtuza bato, kaj la tri rapide forportis la kvaran.

Harst klinis sin. »Rapide, ni prenu niajn dorsosakojn. Rampi!«

Antaŭ ol ni foriris al la proksima strato, Harald frapetis la antaŭan fenestrokovrilon kaj malrapide, laŭte sonigis la grilvokon, post kio la lumo en la ĉambro tuj estingiĝis.

»Do, nun patro kaj filino estos singardaj! Al la strato! Mi esperas, ke ni trovos liberan taksion.«

Ni trovis ĝin. La ŝoforo estis malkonfida malgraŭ la donitaj dudek markoj.

»Mi estas Harst«, kraĉospiris Harald incitite. »Ĉi tie estas mia legitimilo.«

»Ho ja, do jes. Ek al Dachsberg.«

»Kaj veturu rapide kiel la diablo! Mi sidigas min apud vin!«

La viro veturis kun rapideco, kvazaŭ la diablo vere persekutus lin.

Harst klinis sin en la aŭtomobilo al mi kaj flustris: »Ili venigos Amsteln-on laŭ nerektaj vojoj al la vilao de Saduzzi, se miaj supozoj montriĝos pravaj!«

La taksio haltis en la arbaro trans la vilaĝo, kaj Harst ordonis al la ŝoforo, ke li atendu.

Ni kuris laŭ la ŝoseo ĝis la parkopordo de la vilao. La grandaj aloj estis malfermitaj. Haste ni ĵetis nin teren, ĉar el la pordo iris du viroj en la lumfaskon de la du lampoj, kiuj estis fiksitaj super la enirejo, kaj rigardis laŭ la malhela, pluve malseka ŝoseo, vigle kaj fervore interparolante per gestolingvo. Tiam lumĵetiloj aperis en malproksimeco, malhela, granda limuzino fulmrapide alveturis, bremsis, kaj el la interno de la aŭtomobilo eksonis tre hela, akra ĉirpado. La du viroj serveme alpaŝis.

Harst nun riskis ĉion. Li ŝovis sin en la nigran ombron de ŝosea arbo apud la surveturejo, ankaŭ min kaŝis la krepusko, kaj klare ni aŭdis parolon en plej akra tono el la malfermita aŭtomobila fenestro:

»Diru al li, ke li eskapis de ni. Ankaŭ la du aliaj danĝeraj uloj ne estas hejme, kvankam ili aplikis la malnovan artifikon endomigi duoblulojn. Mi telefonis al li. Tio ne estis lia voĉo. Do duoblan prudenton! La afero estiĝas malagrabla. Antaŭen, Jell!«

La lasta parolo estis direktita al la ŝoforo.

La limuzino puŝe ekveturis, turniĝis post mallonga distanco kaj reiris direkte al Potsdam.

La du viroj en la servistoĉapoj kaj manteloj fermis la pordon, la pordolampoj estingiĝis, kaj ni rapide malaperis en la arbaron.

»Reen al Potsdam, modera rapideco!«, ordonis Harald. Li sidigis sin apud la ŝoforon.

Ni trapasis eĉ ne duonon de la distanco, kiam antaŭ niaj lampoj aperis lace iranta viro – evidente vojulo. Ni veturis tiel malrapide, ke mi ekkonis malgraŭ la pluvo la solecan vaganton: Estis profesoro Gerthy!

»Haltu!«, vokis Harst kaj salte elaŭtomobiliĝis.

Antaŭ ol li povis alparoli Gerty-on, kiu siaflanke estis ekfuĝonta, sonis kelkaj mallaŭtaj pafoj unu mallonge post la alia, niaj lumĵetiloj dissplitiĝis kaj estingiĝis. La poŝlampo forflugis el la mano de Harst, kaj dua figuro trenis Gerty-on trans la ŝosefosaĵon en la pinaron.

Persekutado estis sensenca.

4a ĉapitro

Kion Anneliese scias, kaj kion ŝi ne scias

Estis mallonge post la dua horo nokte, kiam iu malforte sonorigis ĉe la pordo de la malgranda domo ĉe Havel-rivero.

Tra la fenestrokovriloj ankoraŭ briletis lumo, sed kiam Harst eĉ pli energie premis la butonon de la sonorilo, nenio aŭdiĝis de interne.

»Efektive tio ne estas stranga«, diris Harald mallaŭte. »Libervole ŝi ne permesus al li foriri. Mi povus frapi min mem, ke mi donis la grilo-signalon.«

En la malriĉe meblita, sed tre pura ĉambro brulis elektra lampo kun hela lampŝirmilo, kaj apud la tablo en la sofoangulo kaŭris la firme dormanta Anneliese Gerty. Ŝi spiris profunde kaj regule, la teglaso antaŭ ŝi montris laktecan surfundaĵon.

»Gerty subŝovis al sia infano dormigilon en la teon«, diris Harald kompate kaj klinis sin super la skribaĵon sur leterfolio, kiu kuŝis apud la teglaso.

Mia kara,

estas neeviteble. Mi ne havas la rajton tiri vin en mian malfeliĉon … nek mi revidos vin … neniam! Mi ne meritas vian kortuŝan infanamon. La mondo plu pensu, ke mi vivas en Holando!
Mi petas vian pardonon, mia kara. Estas sensence batali kontraŭ la fato.
En amo kaj dankemo
Via malfeliĉa

Patro

Fidu neniun! Eĉ ne tiun Amsteln. La holandanoj plej malbone traktis min!

La leterfolio montris ankoraŭ freŝajn larmospurojn, kaj la manskribo estis trema kaj mallerta.

Anneliese Gerty, kiun Harald igis gluti pokulere du tasojn da plej forta kafo, sidis pale kun vaste malfermitaj, nemoviĝantaj okuloj en la sofoangulo. Harst tenis ŝiajn manojn kaj insiste parolis al ŝi, sed liaj vortoj ŝajnis ne atingi ŝiajn orelojn.

Tuj post la vekiĝo ŝi estis leginta la mallongan adiaŭan leteron de sia patro kaj dirinta sen eĉ unu larmo: »Mi sciis, ke tio okazos …«

Ŝi estis interne kvazaŭ frostiĝinta, kaj ŝia suferado devis esti senfina kaj superanta ĉian elteneblon.

Ekzistas doloro, kiu ne konas larmojn, kaj ekzistas timo, kiu timas fine nenion, tute nenion kaj estiĝas senfina indiferento – kontraŭ ĉio!

La konfesoj de Anneliese Gerty supozigis nin, kiuspeca estis nia ĉefa kontraŭulo.

Harst ne ĉesigis siajn klopodojn veki la knabinon el ŝia anima rigideco. Eble lia karaktero estas plej granda ĝuste en tiaj horoj, kiam lia inteligenta, serĉanta kaj fantaziplena spirito cedas la simplan, kunsentantan homon.

Koncize, la neeblo okazis, kaj post subite elrompanta torento da larmoj la kapeto de Anneliese ripozis fidoplene sur la brusto de la viro kun la akraj trajtoj kaj la arĝente grizaj tempioj.

Mi nun raportos nur la plej gravajn faktojn, la leganto mem aldonu la fojajn eksplodojn de doloro kaj malespero de Anneliese. Tio ne estos granda peno por li.

Profesoro Albert Gerty, portetisto kaj akvafortisto, ĉiam estis forta fumanto. Antaŭ ĉirkaŭ du jaroj li rimarkis, ke sur lia langopinto estiĝis tumoro. Li konsultis kuraciston, kiu sendis lin al profesoro Saduzzi. Tiu fama esploristo pri kancero konstatis langokanceron, kaj oni operaciis la tre bedaŭrindan, tute konsternitan artiston. Tiel li perdis la parolkapablon, ĉar oni devis forigi la tutan langon, prisilentis sian malfeliĉon antaŭ la mondo, kaŝis sin en solecaj lokoj, estiĝis hom-evitema, liaj enspezoj ĉesis flui, la mizero anoncis sin, kaj iun tagon li malaperis kaj postlasis al sia infano nur kelkajn liniojn, ke li »ekstere« trovis laboron. Venis leteroj de li, kiuj kutime estis enpoŝtigitaj en Emden[5], ankaŭ mono, tiel ke Anneliese neniam suferis pro manko de mono. Ŝi skribis al li poŝtrestante respondojn al Emden.

Pasis jam unu jaro, kaj tiam ĉesis ĉi ĉiuj vivosignoj de Gerty, kiu, tiujn onidirojn Anneliese estis disfamigintaj, vivis en Holando laŭ la opinio de la tuta mondo.

Pasis pliaj monatoj, Gerty ne plu sendis vivosignojn. Ĉar li estis ordoninta al Anneliese ne informi la policon, eĉ se li silentus dum longa tempo, ŝi kondutis kviete malgraŭ siaj timoj.

Subite alvenis letero de li, kiu estis enpoŝtigita en Berlin kaj metita en koverton, kiu havis firmaan surpresaĵon de la modosalono »Holder, Berlin, Kurfürstendamm 342«. La letero ordonis al Anneliese, ke ŝi sekrete luprenu dometon kaj atendu.

Antaŭ kvin tagoj venis nova letero de Gerty kun ordonoj por la nokto de la dek-dua al la dek-tria de Oktobro. Ĝi legiĝis, ke Anneliese luprenu aŭtomobilon, havigu al si gantojn saturitajn per forta lumkoloro kaj malgrandan manraketon kaj atendu lin ĉe la ekstremo de la vilaĝo Dachsberg ĉe Potsdam.

La knabino strikte obeis, sed la sopirito ne aperis.

Anneliese staris malantaŭ ŝosea arbo, la aŭtomobilo sur flankvojo. Tiam fine paŝoj sur la ŝoseo: Vojulo kaj bone vestita sinjoro iris proksime preter ŝi, kaj la akra voĉo de la elegantulo ĵus diris: »Gerty, vi estos libera, post kiam vi faros tiun unu aferon por mi.«

La knabino sekvis ambaŭ virojn al la gastejo Eldorado, kaj ĉi tie unue la elegantulo ŝteliris en la domon, post kvin minutoj ankaŭ Gerty. La elegantulo rapide reiris sub liberan ĉielon, puŝfermis iomete neprudente la dompordon. La profesoro ne plu estis videbla.

Anneliese, eksterordinare firmiĝinta kaj decidinta pro la ekscitoj de la solecaj jaroj, ĉirkaŭiris la domon, vidis supre ĉe ni lumbrilon, alportis eskalon – kaj sekvis tiuj okazaĵoj, pri kiu mi jam raportis.

Post kiam la knabino bonŝance enaŭtomobiligis la patron, ŝi kaj ĝojis pro la reunuiĝo kaj estis terurita pro lia povra aspekto. En la dometo li devis tuj bani sin, surmeti freŝajn tolaĵojn kaj bonajn vestaĵojn, sed, kvankam Anneliese jam delonge scipovis la gestolingvon kaj petis lin estiĝi parolema, li persistis en profunda meditado, kaj la knabino eksciis nenion.

Tiam ŝi aŭdis ĉi-nokte la ĉirpadon de la grilo antaŭ la fenestro, la bone intencita, sed maltrafinta avertosigno. Ankaŭ Gerty aŭdis ĝin.

La profesoro paliĝis, lia freŝe razita vizaĝo ruĝiĝis, grimaciĝis, preskaŭ besta kolorego flamis en liaj okuloj. Poste li trankviliĝis, kaj la fino estis lia fuĝo … en la malnovaj, odoraĉaj ĉifonoj!

La novaj vestaĵoj kuŝis en la banĉambro.

Kaj … Anneliese dormis, devis dormi.

Ni vekis ŝin.

Novaj larmoj fluadis, kaj nur post kiam nia zorgitino denove trankviliĝis, Harald demandis ŝajne nur por alivojigi ŝian meditadon: »Montru al mi ambaŭ leterojn, infano. Mi savis vian patron!«

Anneliese Gerty ne povis observi lian vizaĝon, kiam li diris tiujn vortojn, kies tono enhavis solenan ĵuron.

Mi vidis liajn trajtojn, kaj ili montris seriozan minacon.

5a ĉapitro

La mankanta koverto

Anneliese alportis kaseton, kiu estis kaŝita sub tolaĵoj en ŝranko, prenis komplikan ŝlosilon kaj volis malfermi la seruron.

»Lasu tion, mia infano«, diris Harst viglatone. »Tio estas tre bona kaseto eĉ kun Yale-seruro[6]. Donu al mi la ŝlosilon.«

Espero ŝanĝas homojn dum sekundoj.

Anneliese revigliĝis.

Scivole ŝi observis, kiel Harald zorge ekzamenis la ŝtalan kesteton kaj speciale atentis la nigre lakitan eksteran surfacon de la fundo.

Sur la lako pendis tolfibretoj.

Mi vidis ilin.

Harst priflaris la lakon kaj kapjeses: »Tre saĝe. Ne sufiĉe saĝe. Anneliese, alportu la tolaĵojn, en kiuj la kaseto estis volvita .«

Tiam li etendis la manon kun la kaseto al mi. »Bonvolu, la ferolako ankoraŭ odoras, kaj Anneliese diris, ke ili aĉetis la kaseton antaŭ jaroj.«

La knabino montris al ni litotukon, kaj la litotuko havis nigrajn makulojn. La enrompintoj ne atendis, ĝis la lako estis tute seka. De tio devenis la blankaj fibretoj. Harst faris ĝustajn konkludojn, kaj li faris tion pli ĝuste ol mi.

Li prenis tranĉilon, skrapis la lakon de la randoj de la fundo kaj malkovris mallarĝan fendon, precizan kvarangulon kaj la postsignojn de ŝtalsegilo.

La fendo estis surŝmirita per feromastiko, kaj la freŝa lako kaŝis la spurojn de la perforta malfermo.

Anneliese apogis sin sur la tablo kaj rigardis lin per febraj okuloj.

Nur nun Harald malŝlosis la kaseton, ŝutis la paperojn sur la tabloplaton kaj ironie ridetis.

Malsupre granda koverto sur la rando estis algluita. Se li elprenis ĝin, tiam oni vidis klare la postsignojn de la ferosegilo kaj la feromastikon en la mallarĝa fendo.

»Esploru, infano, ĉu io mankas.«

Anneliese ankoraŭ gapis en la kesteton. »Enrompita!«, ŝi diretis. »Do enrompistoj estis ĉi tie.«

»Jes, tio estis. La griloj supozis, ke via patro skribus, kaj la enhavo de liaj leteroj estis vivnecesa. Pro kiu alia kaŭzo la grilarestrino estis en embusko en la pasinta nokto?«

»Grilarestrino?« Ŝiaj manoj ĉesis disfosi la paperojn. »Kiu estas tiu, sinjoro Harst?«

»Mi ne scias, sed mi scios. Ĉu io mankas?«

Ŝi ordigis la paperojn, mense forestante.

»Tiuj estas ambaŭ lastaj leteroj de mia patro, tiuj, kiujn vi deziris havi, sinjoro Harst. Ne, nenio mankas.«

Harald esploris la leterojn. Unu havis ordinaran griz-bluan koverton, la alia estis sen koverto.

»Unu koverto mankas, Anneliese. Ĉu vi forĵetis ĝin?«

»Eble.« Ŝiaj okuloj gluis sur la meditema vizaĝo de Harst. »Kio estas la griloj?«, ŝi ripetis denove kaj pli emfaze.

»La griloj. Mi poste rakontos al vi pri ili. Ne petu tro multe de mi. Ekzistas aferoj, kiujn oni prokrastas ĝislaste, ĉar ili enhavas teruron.«

Kaj post mallonga paŭzo: »Anneliese, ĉu vi aĉetis en la modosalono Holder en pli fruaj tempoj, kiam vi vivis ankoraŭ en bonaj cirkonstancoj?

Ŝi kapjesis. »Mi povis permesi al mi aĉeti tie, tiam mi ankoraŭ estis vanta. Apartenis al la kutima vivmaniero de niaj rondoj aĉeti vestaĵojn nur ĉe Holder.«

»Mi scias, ĝi estas granda, tre eleganta vendejo«, li flustris distrite. Liaj okuloj estis duone fermitaj, la frunto sulkiĝinta, kaj li aldiris same mallaŭte: »Ĉu via patro iam kaj iam akompanis vin dum la aĉetado?«

»Iam …«

»Bone. Forpaku la paperojn kaj la kaseton, Anneliese. Tiam ni devos … sed ne, donu al mi … Sidiĝu.« Lia figuro estiĝis streĉita, kiam li ŝlosis la kaseton kaj volvis ĝin per la litotuko.

La knabino observis lin atendoplene.

»Ni devas meti vin en sekuran lokon. La griloj nun estiĝos viglaj. La grilarestro scias, ke Schraut kaj mi malaperis el nia domo kaj kiel kutime loĝigis tie anstataŭantojn.« Li turnis la kapon al la fenestro, aŭskultis. »Ankoraŭ pluvas. Paku necesajn tualetaĵojn, Anneliese, kaj manĝaĵojn. Ĉu vi havas primuson kaj brulalkoholon? Enpaku ankaŭ tion. Rapidu. Mi esperas, ke ni povos eliri el la domo sen molestoj. … Jes, rapidu!«

Ŝi staris en la ĉambro, rigide, levinte la delikatan kapon. »Kion vi timas, sinjoro Harst? Mi jam venkis mian unuan timon. Ho, vi ne konas min. Mi ne estas nerve trostreĉita, mi estiĝis malmola, tre malmola kaj rezistema. Mi estos bona partnero, kaj …«

»Rapidu! Mi timas la grilojn, kaj ili estas timendaj, Dio scias tion.«

La knabino haste iris in sian dormoĉambron.

Harald prenis cigaredon. Lia rigardo algluiĝis sur la fenestro.

»Schraut.« Li mallaŭtigis la voĉon al flustrado. »Se tiu Peter van Amsteln apartenas al la kontraŭa partio, tiam …«

La ankoraŭ nebruligita cigaredo glitis sur la plankon.

»Ĉu vi aŭdis? Kio estas tio?«

»La pluvo kaj la vento, Harald.« Ankaŭ mi aŭskultis per streĉitaj sensoj, sentante malcertecon same kiel li.

»Estis mallaŭta klako«, flustris Harald. »Certe – pafo.«

Per du saltoj li atingis la pordon al la koridoro, malfermis ĝin, eklumigis la poŝlampon.

»Esploru la malantaŭan pordon!«

Ni trovis nenion.

Apud la malgranda kuirejo ŝtupareto kondukis al la subtegmentejo kaj al la gablo. Li lumigis la ŝtupojn.

»Seka. Nek postsignoj, nek malsekaĵo.«

Lia nekutima nervozeco transsaltis sur min.

»Harald, je diablo, ĉu vi opinias, ke la griloj estas tiom danĝeraj?«

Li rigardis min, klinis sin antaŭen kaj flustris rekte en mian vizaĝon, kaj lia flustrado estis kiel fajfa siblado:

»Max Schraut, se ĉio estas la vero, kion mi konjektas, tiam neniam ekzistis pli malbonaj friponoj ol tiuj … neniam! Kaj …!«

Li eksilentis. Liaj okuloj flugis al la balustrado de la ŝtupareto.

»Jen … kio estas tio?«

Li pripalpis ĝin.

Iom da malseka koto algluiĝis sur la fingropinto.

»Do jes. Tiuj diabloj, tiuj diabloj. Oni subaŭskultis nin.« Lia voĉo akriĝis. »Kaj ĉi tiu domo troviĝas en solejo. Neniu telefonlineo. Nu jes, la griloj jam distranĉus la draton. Kaj la obtuza pafo. Vi scias, kion mi timas, kiel mi konkludas: Amsteln forrabis profesoron Gerty. Kaj nun Amsteln kuŝas ie en Havel-rivero kun ŝtonoj ŝnurligitaj al la piedoj kaj kun kuglotruo en la kranio. Atendu ĉi tie. Ne perdu Anneliese-on el la vido.«

Mi puŝe malfermis la pordon al la loĝoĉambro, enkuris kaj frapis la alian pordon.

»Fraŭlino Anneliese, ĉu…?«

Ĉio estis silenta.

Absurda timo, kiu plejparte estis kaŭzita de la ĝis nun nekonata troa nervozeco de Harst, kaptis min.

Mi ŝirmalfermis ankaŭ ĉi tiun pordon.

Malplena estis la modesta ĉambro, malplena!

Mi hastis al la pordo de la tria ĉambreto…

Ĝi jam malfermiĝis kvazaŭ memfare.

Anneliese rigardis min konsternite.

»Kio estas pri vi, ja vi estas tiel pala, sinjoro Schraut …«

Mi volonte kredis, ke mi estas pala.

Mi opiniis min tre ridinda pro mia troa timo.

»Ĉu vi kredis, ke iu … forrabis min?« demandis la knabino esplore. »Ho, tiu zorgo estis nenecesa!«

Ŝia sinrega tono surprizis min.

Malrapide ŝi tiris el la malstrikta bluzo malgrandan, liliputan ripetilan pistolon.

»Patro estis fervora ĉasisto kaj jam frue instruis al mi la uzadon de armiloj. Patro havis ankaŭ pistolon … en sia ĉifonita pantalono. – Mia Dio!«

Subite ŝi iris en la loĝoĉambron, traserĉis la malnovan skribotablon.

»Mia Dio, li prenis la pistolon kun si, sinjoro Schraut! Li pafmortigos sin, li …«

»Ne!« Harst staris en la pordo al la koridoro. »Li neniam pafmortigos sin!« Li diris tion kun stranga tono, ke mi nun estis certa: Albert Gerty volis … murdi, kaj en la pasinta nokto kaj en ĉi tiu. Gerty penetris en la vilaon de Saduzzi por mortigi la grilarestron, la profesoron! Kaj hodiaŭ sur la nokta ŝoseo Peter van Amsteln forrabis lin antaŭ ni, ĉar ankaŭ Amsteln sciis, kio kondukis la vojulon Gerty reen al Berlin: Venĝo!

En tiujn miajn sencele vagantajn pensojn gutis la klaraj, afablaj vortoj de Harst kiel medikamento: »Anneliese, al la laboro! Ni devas fuĝi!«

La knabino foriris, kaj Harst alproksimiĝis al mi, eĉ tre alproksimiĝis: »Schraut, ĵus mi vidis tra la malfermita tegmenta fenestro la entombigon de Amsteln. Tri viroj ĵetis lin en la riveron. Povra Amsteln, li neniam estis pentristo, li estis kriminalisto, holanda altranga detektivo, mi vetas pri tio. Schraut, la griloj kaŝe atendas ekstere. Ni atendos ĝis tagiĝo.«

»Je kio vi ekkonis Amstel-on?«

»Je la buko-gamaŝoj kaj la fasono de la mantelo.«

»Kaj kial vi ne pafis alarmajn pafojn tra la fenestro kaj tiel alvenigis la policon, eĉ sen telefono?«

»Ĉar …«, li haltis, pripensis respondon. »Ĉar profesoro Gerty estas krimulo«, li finis malgaje. »Kaj ĉar mi volas kaŝi laŭeble la kulpon de Gerty. Ekzistas krimoj, kiujn oni rajtas kaŝi. Sub la kondiĉo …, do mi unue esploros tiujn demandojn.«

6a ĉapitro

Dua viktimo de la griloj

La mezaĝa eleganta sinjoro, kiu, akompanate de tre ŝika damo, je tagmezo de la sekva tago eniris la modosalonon Holder, estis akceptata de la eĉ pli ŝika gvidanta direktorino kun bonvola diskreta rideto.

Pro longjaraj spertoj fraŭlino Gatting havis trafan rigardon por noblaj eksterlandanoj, kiuj volis aĉeti ĉe Holder novajn vestaĵojn por sia ĉi-sezona edzino.

La elegantulo nazparole demandis en duone angla lingvo, ĉu la posedantino de la vendejo estas surloke. Li aĉetus nur de sinjorino Holder persone.

La direktorino ridetis acidmiene.

Fraŭlino Holderston, fraŭlino Grace Holderston, bedaŭrinde forvojaĝis.

»Ĉu Holderston?« miris la griza pintbarbulo kune kun sia monoklo.

»Jes, lorda moŝto. La posedantino iam estis anglino.«

La akompanantino de la lorda moŝto mienis disreviĝinte, sed ŝia amiko klinis la kapon ŝiadirekten. »Kelkajn aĵojn ni tamen aĉetos, karulino.«

»Kiam revenos fraŭlino Holderston?«, demandis la rigida anglo.

»Postmorgaŭ.«

Tiam karulino ricevis du robojn, ĉapeleton, mantelon, kaj la »lorda moŝto« pagis por la malgranda ĝojo naŭcent kvindek markojn.

Oni portis la pakojn en la ekstere atendantan taksion, kaj lorda moŝto kaj karulino formoviĝis, haltis en flanka strato, kaj la anglo diris al la ŝikulino kun plezura rideto: »Do, karulino, tiel finiĝas nia hazarda interkonatiĝo. Daŭris ekzakte unu horon. Fartu bone!«

Intertempe la lorda moŝto Harst kun mi transiris en alian aŭtomobilon, kaj Harald raportis.

»Grace Holderston forvojaĝis«, li diris koncize. »Kaj ankaŭ profesoro Tonio Saduzzi, kiu havas sian privatan klinikon en la sama domo, forvojaĝis. Lia anstataŭanto konsilis al mi, se la konsultiĝo ne estus prokrastebla, veturi al Harzburg, kie Saduzzi ripozas. Ĉu vi veturus?«

»Jes.«

»Ĉu? Kial do? Estas klare, ke la kreitaĵo, kiun mi nomas grilarestro, nepre estas virino. Povas esti Grace Holderston, tre multe atestas por ŝi, tre multe atestas kontraŭ ŝi. Ĉiukaze Saduzzi ne estas interligita al ŝi, ĉar amiko Schirmer, kiu sidas sur la antaŭa sidilo kiel ŝoforo, klarigis al ni tute precize, ke tiu Holderston vivas kiel virokontraŭulino, kaj neniu iam vidis ŝin kun Saduzzi. Estas alia afero pri la servistaro de Saduzzi en la granda vilao ĉe Dachsberg. Tiuj homoj estas griloj, tion ni scias.«

Mi faris kontraŭdiron. »Mi tamen obĵetas, ĉar via grilarestro en la pasinta nokto parolis al la du pordogardistoj pri li. Kiu estas tiu li?«

»Kompreneble la ĉefa asistanto de la grilarestro.«

»Do servisto de Saduzzi, bone. Ĉe kio li helpas ŝin?«

»Tion vi eble tuj rimarkos mem.« Li klinis sin antaŭen. »Hallo, Schirmer, nun al la vidvino. Vi estas informita.«

En mizeraspekta domo en la orienta parto de Berlin loĝis alstrate en triĉambra loĝejo sinjorino Mieze Menzel. Antaŭ ĉirkaŭ unu jaro kaj duono ŝi akiris iom da famo pro la mistera malapero de sia edzo, diligenta kaj lerta libropresisto, kiu estis sperta pri ĉiuj modernaj maŝinoj. La kazo Menzel okupis la policon dum monatoj, sinjorino Mieze petis ankaŭ nian helpon, kaj Harald ĝustatempe memoris tion.

Sinjorino Menzel persone malfermis al ni, Harald flustre klarigis (sen monoklo kaj sen tono de angla lordo), ke ni venas el … Emden.

Li emfazis: Emden!

La bela juna »vidvino« restis senvorta kaj timoplene gapis al ni.

»Ĉu … de li?« ŝi stertoris.

»Jes.«

Ke Harald ĉi tie ekspluatis la fakton, ke la leteroj por Anneliese, escepte de la du lastaj, estis enpoŝtigitaj en Emden, estis unu el liaj ŝajne simplaj artifikoj. Al tiu artifiko kondukis ĉeno da klaraj konkludoj.

Sinjorino Menzel irigis nin en la »bonan ĉambron«. Nur kiam Harald kun la rimarko, ke nomoj ne gravas, metis kvincent markojn sur la tablon, ŝi trankviliĝis kaj vokis mirigite: »Ja mi ricevis monon jam en la pasinta semajno!« Sed ŝia lasta malfido malaperis.

Harst kapjesis. »Tion ni scias. Ni tamen ne scias, ĉu el Emden aŭ el Holando. La agento de nia firmao estis iom malzorga.«

»El Holando«, rapide klarigis sinjorino Menzel.

»Do el …« Harald tusetis, kaj la senscia virino tuj aldonis:

»Kiel ĉiam el Buitenzoorg ĉe Amsterdam.«

»Sekve la afero estas en ordo«, diris Harst afable.

»Kiel li fartas?« demandis sinjorino Menzel zorgoplene. »Kiam li venos hejmen?«

»Li fartas bone. La vundo devas resaniĝi, kara sinjorino Menzel, malgranda postoperacio estis necesa.«

Ŝi suspiris. »Langokancero estas terura.«

Harald demandis incidente: »Ĉu vi devis pagi multe da mono al profesoro Saduzzi por la operacio?«

»Pro neniu alia kaŭzo Gustav iris al Holando«, diris la bela virino amare. »Ni estis ĵus geedziĝintaj, kaj …«

»Tio estas konata … estas kompreneble konata. Vi baldaŭ revidos lin. Ĉu vi konas la modosalonon Holder, sinjorino Menzel? Foje vi aĉetu tie. Ĉe via figuro kaj ĉe la mono, kiun vi ricevas el Holando, tio estus ĝojo por vi.«

Sed sinjorino Menzel nun malgaje kuntiris la brovojn.

»Ĉu Holder? Eĉ ne dek ĉevaloj povus veturigi min tien. Tiu fraŭlino Holderston volis forlogi de mi Gustav-on, kaj ankoraŭ hodiaŭ mi ne scias, kiel ŝi konatiĝis kun li.«

»Tio estas bedaŭrinda!«, opiniis Harald kaj leviĝis. »Ankoraŭ unu afero, sinjorino Menzel. Bonvolu ne mencii ĉi tiun monon, tute ne!«

»Nu, tion mi ja tute ne rajtas. Transdonu korajn salutojn, sinjoroj.«

»Tion ni faros certe! Tre baldaŭ Gustav estos ĉe vi. Tre baldaŭ.«

Ni eliris el la domo. Mi sentis min kvazaŭ en sonĝo, sed en premsonĝo.

En la aŭtomobilo Harald diris kun kolera tono: »Do la sama ludo kiel kun profesoro Gerty! Jes, ili estas fihomoj, tiuj griloj. Kara Schirmer, nun al Dachsberg al la gastejo de la vojulo.«

Dum la veturado ni ŝanĝis niajn vestaĵojn kaj estiĝis simplaj laboristoj kaptintaj fiŝojn ĉe Havel-rivero, nur nia aspekto havis tonon de vojuleco.

Trans Dachsberg kaj trans la vilao de Saduzzi situis ĉe la ŝoseo apud plurfoja vojkruciĝo la kampara gastejo La Stelo, konata kiel tranoktejo de vojuloj. Ĝi estis tolerita de la polico, kiu tiel povis pli facile kontroli la vagabondojn, kaj ŝatita de someraj ekskursantoj pro la ombra ĝardeno, la vido al la Stelo-lago kaj la bonega manĝaĵo.

Sur la insulo en la Stelo-lago staris iama fiŝkaptista kabano meze de densa arbustaro, kaj grandaj lignaj tabuloj indikis al remistoj kaj velistoj (la Stelo-lago estis interligita kun aliaj lagoj), ke albordiĝo kaj paŭzado en la fragmitejo estas malpermesita.

Tamen en krepusko faldoboato kun du personoj proksimiĝis tre prudente al la malpermesita insulo, surbordiĝis sur la dorsflanko nevidebla de la gastejo, kaj la pasaĝeroj malaperis en la malnovega kabano ĉirkaŭvolvita de lupolaj ĉiroj[7], kie sur ripozejo el folioj, herbo kaj lankovriloj nia zorgitino Anneliese legis libron en lumo de lanterno.

Tio estis nia kaŝejo, kiun ni estis lupreninta de la gastejestro de La Stelo kontraŭ multe da mono. Lia silentemo estis fidinda.

7a ĉapitro

Sinjoro van Amsteln leviĝas el Havel-rivero

»Ĉu io okazis intertempe, Anneliese?« demandis Harst riproĉante. »Vi tenu la pordon fermita, infano! Virinoj estas neglektemaj.«

La junulino sidiĝis rekte, kaj la faldoj de la kovrilo, kiun ŝi estis metinta sur sin, disglitis. En la faldoj kuŝis la liliputa pistolo. »Ne, nenio okazis«, ŝi respondis kaj ludis per la armilo.

Ĉu mi trompis min? Ĉu estis ia embaraso en ŝia konduto? Ĉu la saluta manpremo estis tro malforta, ĉu ŝia rigardo glitis flanken?

Harst kondutis, kvazaŭ li rimarkus nenion, altiris malnovan seĝeton kaj esplore rigardis la disfaleman kuirfornon el kampoŝtonoj, sur kiu staris nia primuso.

»Anneliese, ĉu vi ne manĝis iun varman manĝaĵon?«

»Ne.«

»Facilanimeco!« Li bruligis la primuson, prenis unun el la aluminiaj glasoj, kiujn ni certe lavis post la unua matenmanĝo, kaj montris al mi la kafosurfundaĵon. Ne, estis kakao. La knabino plu legis aŭ almenaŭ turnis la foliojn. Io ne ŝajnis en ordo.

Harst malfermis manĝokonservaĵon, la malfermilo grincante tranĉis la ladon, kaj Anneliese nervoze ekskuiĝis. »Mi ne estas malsata. Sinjoro Harst …«

Io fremda ŝovis sin inter ni kaj nia tiel ŝanĝita zorgitino, io malvarma, io, kio sufokis ĉiun reciprokan fidon.

Nenia interparolo estiĝis, nenio. Anneliese ne demandis, kion ni atingis en Berlin, ŝi sciis nur malmulton pri la veraj okazaĵoj de la pasinteco, sed ŝia konduto estis nenatura kaj tiel kontraŭa al la kora adiaŭo ĉi-matene, ke la surfundaĵo de kakao havis pli gravan signifon.

Ni ne komprenis la konduton de Anneliese. Kiam la manĝo estis preta, ŝi denove malakceptis la inviton. Harald kaj mi solaj sidis ĉe la ŝanceliĝema tablo en la alia angulo kaj same silentis. Ekstere en la fragmitejo blekadis sovaĝaj anasoj, kiuj serĉis sekan ejon por tranoktado. La distanco al la bordo de la lago estis malpli ol dek metroj, kaj ni aŭdis la muĝetadon de fragmitoj kaj arbustoj kaj la plaŭdadon de la akvo tra la juntoj de la trunkodometo ŝtopitaj per musko kaj argilo. La ĉiroj de la lupolo frotis sin al la muroj, kaj tio sonis, kvazaŭ ungetoj gratus la arboŝelon.

Harst ĵetis al mi kelkajn tre longajn, parolantajn rigardojn, kaj kiam ni eliris kaj purigis la vazojn ĉe la akvejo kaj la krepusko ĉirkaŭis nin kaj ĉifonoj da nebulo penetris tra la fragmitejo, li opiniis tre mallaŭte:

»Nun ni havas spioninon en la domo, mia amiko. Tio ne estas tre agrabla!«

»Ĉu Anneliese?« Mi ne komprenis lin.

»Jes, Anneliese.«

»Ĉu vi kredas, ke ŝia patro estis ĉi tie?«

»Eble. Se li havis termoson kun kakao ĉe si, tiam estis li. En niaj provizoj ne troviĝas kakao. Eble estis iu tute alia persono, vera saĝulo, kiu nun estas same proksime al la koro de Anneliese kiel ŝia patro.«

Forta ventoblovo moviĝis super la lago kaj alportis de la malsekaj herbejoj trans la lago dikajn nebulaĵojn.

Harst observis la proksimiĝon de la nebulondo, pli mallaŭtigis sian voĉon kaj donis al mi ordonon, kies kaŭzon mi komplete komprenis. Iu subaŭskultis nin, Anneliese sciis tion, kaj la subaŭskultanto povis ankoraŭ kuŝi ie ĉe la kabanmuro en la arbustaro. Kiam la griza nebulstrio tute ĉirkaŭkovris nin, ni disiĝis, kaj post minutoj mi aperis ĝustatempe por vidi, ke Harst kuŝis sur viro, kiu defendis sin tiel sovaĝe kaj impete, ke mi finis tiun sensonan, sed tre koleran luktadon per certa premo kontraŭ la kola arterio.

Tiam ni portis la malbonodoran friponon ekster la aŭddistancon de la oreloj de nia tro silentema Anneliese kaj lumigis lian kotan vizaĝon kun povraj restaĵoj de algluita barbo. Li malsvenis, ekkonis nin kaj diris moke: »Vi estas vere bonaj fiŝkaptemaj amikoj!« Nun mi estis senparola.

La viro estis Peter van Amsteln kaj devus konvene kuŝi sur la fundo de Havel-rivero … anstataŭ hontigi Harst-on kiel nur mezbonan observanton. Tamen mi preferis la vivan Amsteln-on, kiu aldonis kun amara moko: »Mi ankoraŭ vivas centprocente, kiel vi vidas. Sed se vi kredas, …«

»Haltu«, diris Harst seriozege. »Ĉu Gerty denove forfuĝis de vi, sinjoro van Amsteln? Konjekteble estas tiel, kaj tio ne plaĉas al mi, ĉar Gerty havas pistolon kaj volas ĉasi grilojn, kio estas same punebla kiel la falsado de monbiletoj.«

Amsteln kapjesis kaj masaĝis sian kolon. »Liaj venĝoplanoj estos neniigitaj«, li opiniis trankvile. »Monbiletojn li neniam falsis, tio estus tro ordinara, mi pensas. Iu, kiu tute malhavas fantazion, pensas pri la falsado de monbiletoj. Estas ŝatita temo de romanoj.«

»Dankon, sinjoro van Amsteln«, diris Harald seke. »Kaj se oni ne volas esti molestita, tiam oni faligas sin en la riveron, ĉirpas antaŭe kaj pafas per infanfusilo. Kaj se oni tute ne havas kapablon de detektivo, oni lasas glason kun kakao al la amatino. Nun ni estas kvitaj, vi juna impertinentulo! Kaj vi nun …«

Tio, kion Amsteln faru, Harst ne devis ordoni al li. Amsteln agis proprainiciate, kaj lia konduto ne konvenis al la kutimaj manieroj.

Gerty tiam jam agis fulmrapide, sed Amsteln eĉ pli bone sukcesis forfuĝi. Forflugis niaj poŝlampoj laŭ eleganta arko, kaj la holandano saltis kiel pantero al la bordo, li vadis en la lagon, la nebulo kaŝis lin, kaj ni havis malprosperon.

Harald ne opiniis la incidenton grava – escepte de unu punkto. »Ne estas monfalsistoj, tio estas stranga! Efektive, mi atendis monfalsadon kaj ankoraŭ atendas ĝin. Ni reiru en la kabanon. Anneliese ne ekhavu suspekton.«

Anneliese evidente ne ekhavis suspekton. Ŝi legis, kaj kiam antaŭ la pordo subite eksonis akra ĉirpado, ŝi agoprete estingis la lampon kaj per la alia mano prenis la pistolon.

8a ĉapitro

La konscienco de Anneliese vekiĝas

Ni estis kvietaj. Oni aŭdis nur la rapidajn spirojn de Anneliese kaj la kutiman bruetadon de la ekstera mondo.

»Estas mi«, eksonis mallaŭta voĉo de ekster la domo.

Harst ridis ĉagrenite.

»Schirmer, ĉu vi?! – La ŝerco kun la ĉirpado estis malnepra.«

La posedanto de la detektivejo kaŝiris en la kabanon kaj opiniis, levante la ŝultrojn: »Ĉi tie ĉirpas ankaŭ aliaj griloj, sinjoro Harst. Unuopa plia aŭ malplia grilo ne estas grava.«

»Eraro. Ĉirpas nur unu, kaj ties kantado estas preskaŭ sendanĝera. Kion vi alportas?«

»La respondon el Harzburg.«

Li riverencis antaŭ Anneliese nur alude kaj tiris nin en la alian angulon al la tablo.

»Saduzzi loĝis en Harzburg en la plej bona hotelo kaj faris multajn tuttagajn ekskursojn. Nun li forvojaĝis.«

»Tion mi jam pensis«, diris Harst indiferente. »Kaj fraŭlino Grace Holderston?«

»La raporto enhavas nenion eksterordinaran. Fraŭlino Holderston estas nur malofte en sia modosalono, sed fanatika aŭtomobilistino. Ŝia privata loĝejo troviĝas en flanka alo malantaŭ la negocaj ĉambroj. Ŝi havas purigistinon, kiu nur …«

»Dankon, malgrave, kara Schirmer. Kaj la tria punkto? Flustru eĉ pli mallaŭte.«

»La pentristo Peter van Amsteln loĝas en Potsdam tre elegante, kunvenigis serviston, ŝoforon kaj boatiston por sia jaĥto kaj forvojaĝis ĉi-matene.«

»Sur Havel-riveron, sur Havelon!«, subdiris Harst dusence. »Kaj lia jaĥto?«

»Havas la taskon iri sur la akvo al Hamburg, mi sciiĝis, kaj tiam al Holando.«

»Ĉu do ĝi estas sufiĉe granda ŝipo?«

»Dek-kvar-metra jaĥto, skunrigo[8], forta helpmotoro.« Schirmer havis la agrablan econ, ke li ne diris troajn vortojn.

»Nomo?«

»Vilhelminje.«

Harald pripensis. »Atentu, Schirmer. Vi persone entreprenu nenion, tute nenion. Tenu viajn detektivojn en proksimo, kiel interkonsentite. Mi dankas vin. Atendu minuton, mi akompanos vin al la kuŝejo de via boato. Ekzistas kvara punkto, kiu … pri tiu mi parolos ekstere. Schraut restu ĉe nia zorgitino.«

Je adiaŭo Schirmer senvorte riverencis antaŭ Anneliese, kiu perokule ekzamenis kaj preskaŭ trapenetris lin, kvazaŭ ŝi volus enmemorigi al si por ĉiam la grandkorpan figuron kaj la maldelikate energiajn trajtojn.

»Kiu estis tiu, sinjoro Schraut?«, ŝi demandis, post kiam la foriranto fermis la pordon post si.

Mi estis singarda. »Konato, iama helpanto.«

»Li certe alportis gravajn novaĵojn, kaj vi konfidis al li ĉion«, ŝi insistis je pliaj informoj.

»Harst konfidas nenion al iu, kaj la novaĵoj bedaŭrinde estis sensignifaj«, mi evitis klaran respondon.

Anneliese rimarkis, ke ŝi ne povis elesplori min. Ŝi leviĝis kaj sidiĝis ĉe la tablo, observante, kiel mi bruligis fajron en la forno por forigi la vesperan malvarmon. La sekaj branĉetoj kaj rezinaj pinbranĉoj laŭte krakis, kaj la fumo kirle blovis tra la malfermaĵo de la kameno, kiu estis plivastigita en la kabano malsupren per funelforma rustiĝinta ladaĵo. Ĉar ekstere nombro da alnoj kaj fagoj etendis siajn branĉojn super la kabanon, ne estis danĝero, ke la fumo vekus atenton.

Anneliese Gerty silente meditadis, kaj ŝia vizaĝesprimo pruvis la seriozecon de la meditado. Ĉu profesoro Gerty konfesis al sia infano, kiu estas lia kulpo, kiu markis lin kiel krimulon? Mi konjektis ion, sed nenion definitan, ĉar la okazaĵoj estis tro kontraŭdiraj.

Ne deturnante la okulojn, la knabino rigardis en la flagrantan ardaĵon, kiu nun manĝis ankaŭ la pli dikajn lignopecojn. Ŝia delikata vizaĝo havis rozkoloron, kaj ŝia beleco en ĉi tiu aventura ĉirkaŭaĵo estis kortuŝa kaj vekis kompaton malgraŭ la sekretoj, kiujn ŝi kaŝis antaŭ ni.

Harst revenis, kaj post rigardo sur lian brakhorloĝon li deklaris, ke ni du devas ripozi ankoraŭ kelkajn horojn. Anneliese veku nin je la deka horo.

»Tute certe, mi vekos vin! Do je la deka«, ŝi diris iom tro fervore. Ŝi prenis sian libron, sidiĝis ĉe la tablo, alĝustigis la lanternon kaj turnis al ni la dorson.

Kvankam post la penoj de la tago mi devus esti lacega, mi restis maldorma, kaj nur la profunda, regula spirado de Harst tuj apud mi kreis tiun staton de duona maldormo kaj okaza transiĝo en la regnon de sonĝoj, en kiu la sensoj restas streĉitaj kaj eĉ malforta brueto sufiĉas por malkonfida plenvekiĝo. Mi sciis, ke io okazos. Anneliese atendis la revenon de la viro, kiu hodiaŭ jam estis ĉe ŝi.

La knabino sidis senbrue. Komence ŝi foliumis la paĝojn de la libro, nun ŝi streĉe aŭskultis nian spiradon. Ŝia kapo estis iom turnita, kaj ŝia mieno perfidis, ke ŝi nepre volis konvinki sin, ĉu ni vere profunde dormas.

Mi dormetis dum sekundoj – dum sekundoj miaj pensoj perdiĝis en la labirinto de nekontroleblaj sonĝoj. Tiam mi ekskuiĝis kaj palpebrumis al Anneliese. Ŝi estis leviĝinta kaj observis nin. La lumo de la flamoj luddancis ĉirkaŭ ni, Harst turnmoviĝis tien kaj reen kiel dormanto, kaj ŝi malaplombe atendis, ĉu ŝi rajtas riski, kion ŝi neniam farus laŭ propra volo.

Ŝia buŝo estis kunpremita, ŝia juna vizaĝeto montris ŝanceliĝeman mienon. Ŝia konscienco, ŝia dankemo kontraŭstaris al la tento trompi nin, sed pli forta potenco venkis, kaj ŝi ŝteliris al la pordo, malriglis ĝin, kaj la peza trabopordo malfermiĝis.

Ŝi rerigardis nin, kaj denove ŝi hezitis.

La fragmitejo susuris, malvarmega aero penetris en la kabanon. Tre delikata ĉirpado ie eksonis, la pordo estis preme fermita kaj la ekstera ligna riglilo, klapfermilo laŭ la konstrumaniero de la kamparanoj, movis la ledan ŝnuron internen etendiĝantan.

Harst ronkis ankoraŭ pli laŭte, tiam siblo trafis mian orelon. »Schirmer ankoraŭ estas ekstere. Ni havas tempon.«

Li plu spiris profunde kaj gargarante, kaj nur post kelkaj minutoj li rapide ekstaris kaj prenis ĉapon kaj mantelon kaj la malnovan, ĉifitan lanŝalon, kiu apartenis al lia kaŝvestaĵo.

Mi ekskuiĝis, kiam la ekstera riglilo mallaŭte knaris. La pordo malfermiĝis je fingrolarĝo, kaj Schirmer vokis mallaŭte: »Orienta flanko de la insulo … jaĥto!«

Ni estingis la fornofajron, malhelo kovris la kabanon, nur mallarĝa lumstrio de la lanterno vagis sur la planko. Kiam ni staris ekster la domo, tiam Harst tute fermis la lampŝirmilon, kaj niaj okuloj rapide kutimiĝis al la nebula malhelo. Matene ni estis tramigrinta la insuleton laŭ larĝo kaj longo kaj enmemoriginta la plej facile ireblajn vojojn.

Sub la longe antaŭetendiĝintaj branĉoj de alnoj ni malkovris boateton, en kiu sidis nur du personoj kaj kiu estis ŝovita mallaŭte tra la fragmitoj. Tiam lumo ekbrilis, vage iris sur la boato. Mi ekkonis Anneliese-on kaj maljunan viron, kiu ne povis esti profesoro Gerty, kaj pecon de la jaĥtomuro. Akra, mallaŭta alvoko, la malprudente senŝirma ŝiplanterno malaperis, kaj dika nebulstrio vaganta super la lago vualis la fantomecan, malklaran bildon.

Dum kelka tempo Harst daŭrigis la streĉan subaŭskultadon, ni aŭdis plaŭdadon kaj krakadon kaj malproksimajn voĉojn de fantomoj. Tiam neniiĝis ĉiu brueto, kiu ne konvenis al la ĉirkaŭaĵo.

Harst tuŝis mian brakon. »Sekvu min! Rapide … al nia remboato.«

Ni trovis la kaŝejon, la boato kun ni forpafiĝis, la akvo ŝaŭmis, orienten ni veturis en la mallarĝan kolon de la Stern-lago, kiu estis la ekstremo de la parko de profesoro Saduzzi. La jaĥton ni maltrafis pro la nebulo, sed tio ne ĝenis Harald-on. Ni surbordiĝis, kaŝis la malpezan boaton kaj trafis malproksime de la bordo maljunan, dikan betulon, kies blanka ŝelo briletis eĉ en la mallumo kiel hela larĝa strio. Harst ĉirpis tre mallaŭte, figuro deiĝis de la betulo, kaj unu el la detektivoj de Schirmer fiere sciigis:

»La tri hundoj dormas. La freŝa viando estis bona logaĵo.«

»Kaj kio okazas en la vilao?«

»Kunsido de la estraro, sinjoro Harst. La ŝnureskalo pendas laŭ la ordono.«

»Dankon!«

9a ĉapitro

Kaseto kun milionoj de la Kongreso de Gemutuloj

La granda manĝosalono de la pompa vilao havis ĉirkaŭiran galerion, kaj la tuta salono estis feste lumigita. Kvar lustroj kaj ok murkandelabroj donis blindigan helon, kiu vidigis ĉiujn avantaĝojn de la longa ĉambrego, kies muroj estis tegitaj per lignotabuloj. Plej modernajn lignospecojn oni uzis ĉi tie, ĉia kiĉo mankis, kaj tamen la entuta impreso estis iel tro afekta kaj akordita al ŝajna simpleco.

Escepte de klube meblitaj anguloj kun ledofoteloj kaj de grandega malhela bufeda tablo, sur kies eltiraĵoj ekbrilis kristalaĵoj, pelvoj, boteloj kaj glasoj, staris en la mezo sur malhelruĝa tapiŝo nur peza, granda, nekovrita tablo, ĉirkaŭ kiu sidis dek du viroj, iuj el tiuj en tre simplaj vestaĵoj, aliaj en tre bone fasonitaj vestoj aŭ smokingoj. En la riĉe skulpita prezidantoseĝo sidis palvizaĝa, senbarba viro de nedifinita aĝo kun malhelaj okulvitroj faritaj el korno, maldensa kaphararo, kiu nur sur la tempioj kreskis abunde kaj falis super la delikatajn orelojn, lia malabunda liphararo estis nur mallarĝa streko, kaj lia plej distinga trajto estis liaj longaj, mallarĝaj manoj, kiuj ĵus raportis ion al la dek unu kunsidantoj per la rapideco kaj aplombo de la gestolingvo de surdmutuloj.

Harst kaj mi kaŭris supre sur la galerio malantaŭ du apogseĝoj klinitaj al la balustrado. Profesoro Saduzzi, granda amiko de muziko, okazigis en ĉi tiu salono ofte koncertojn por sia amikaro.

Mi tre baldaŭ rimarkis, ke la atento de Harst estis direktita malpli al okazadoj en la salono ol al la galerio ĉi-supre, kies unu ekstremo kondukis kontraŭe de ni al larĝa balkono. Kvar vitropordoj interligis galerion kaj balkonon, kaj tra unu el tiuj ni estis enirintaj.

Ju pli da tempo pasis, des pli nervoza estiĝis Harst.

Li antaŭtimis ion. Mi ne sciis detalojn, nek komprenis la sencon de la afero, sed la silenta bildo malsupre en la salono ne permesis kvietan rezonadon. La sensona interparolado de la estraro de la Ligo de Gemutuloj devis emocii ĉiun observanton, kiu ankoraŭ havis vivan voĉon. Sur la tablo kuŝis aktujoj, paperoj, dokumentoj, kaj antaŭ Sarduzzi staris granda ŝtalkaseto, kiu ŝajne estis tute nova.

La okuloj de Harst rigardis vage tien kaj reen.

Sur ĉiu mallarĝa flanko ŝtuparo kondukis en la salonon, kaj sur unu nun aperis kvazaŭ per magia faro figuro de viro en biciklista mantelo, artista ĉapelo kaj blanka kolumŝirmilo. Estis la ŝtuparo, kiu troviĝis rekte kontraŭ la loko de Saduzzi.

Malrapide kaj aplombe profesoro Albert Gerty paŝis malsupren laŭ la ŝtupoj. La societo ĉirkaŭ la tablo rimarkis lin nur, kiam li jam atingis la salonon. Ankaŭ Saduzzi vidis lin nun, kaj lia senzorga korpo streĉiĝis per tia subita puŝo, kvazaŭ li sentus elektran baton; lia vizaĝo estiĝis pala kiel ellavita tuko, kaj la manoj kroĉis sin en la apogilojn de la fotelo, dum la senmovaj okuloj ŝajnis premiĝi el la kapo.

Gerty, kies brakoj kaj manoj estis kovritaj de la malstrikte pendolantaj faldoj de la pelerino de la mantelo, ekstaris ĉe la malsupra ekstremo de la tablo kaj rigardis senpaŭze al Saduzzi. Lia dekstra brako iomete kurbiĝis. Tiam akra knabina voĉo kriis en la preman silenton trolaŭte kaj kun tonoj de timego:

»Patro, ne mortigu lin!«

Tiuj vortoj almenaŭ dronis, kiam obtuza pafo subite eksonis de tie, kie Gerty priserĉis kun reĵetita kapo kaj mallarĝigitaj okuloj la parton de la galerio kontraŭa al li. La fama operaciisto ŝanceliĝante etendis la manojn antaŭen, falis reen kaj flanken sur la tapiŝon.

En la raŭkajn, nekompreneblajn timovokojn de la dek unu mutaj kunsidantoj miksiĝis same nekompreneble la akra ordono de malmola voĉo, seĝoj renversiĝis trans ni sur la galerio, haste aperis kapo de knabino, tiam tintis la antaŭe uzita de ni vitropordo al la balkono, kaj kiam mi volis plirektiĝi, Harst ŝiris min planken kaj flustris strange raŭke kaj konsternite:

»Tion mi ne atendis! Tion vere ne. Pri ĉio alia mi estis preta. Rapide … ili portas Saduzzi-on el la salono … Al la flanka ŝtuparo! Mi devas ĉeesti!«

Profesoro Gerty kaj unu el la kunsidantoj levis la senmovan korpon de Saduzzi.

Gerty troviĝis en nepriskribebla ekscito, spirita stato, kiu estis simila al la lasta horo de homo, kiun oni kondamnis al ekzekutiĝo. Ĉiu superhoma energio, kiun li estigis por estingi senlacan voĉon en sia interno, ĉiuj malfacilaj animaj bataloj, kiuj igis lin rezigni jam faritan decidon, estis vanaj.

Tiu timego de profesoro Gerty pruviĝis prava, ĉar hazarde nun aperis viro en la salo, kiu kun praa lumigilo en la mano konjekteble venis el iu supra etaĝo.

Harst retenis min.

»Dippert! Ĉu ankaŭ la polico esploras ĉi tie?«

Li klinis sin super la balustradon.

Malsupre en la salono diris malvarma voĉo:

»Metu Saduzzi-on tie sur la angulsofon, sinjoro profesoro Gerty! Kredeble vi ankoraŭ konas min: kriminalkonsilisto[9] Dippert. Mi kredas, ke tio estas tre bona kapto, post kiam via filino estis tre prudenta, kiam ŝi luprenis la dometon ĉe Havel-rivero. La pasinta nokto montris al mi tre strangajn aferojn, same kiel ĉi tiu vespero!«

En la tono de Dippert oni aŭdis tre akran ironion. Tio estis malfortaĵo de lia karaktero, ke li senigis de necesa seriozeco ĉion, eĉ murdon, per la sarkasma ironio de lia sendube supera spirito. Li estis aparteninta al la rondo da intimaj amikoj de Saduzzi, tion ni bone sciis.

»Jes, malgranda murdo, post kiam oni ĉantaĝis Saduzzi-on dum jaroj«, li aldonis minactone. »Sinjoro Gerty, bonvolu montri al mi vian pistolon! Montru ĝin! Ni jam ne povas helpi Saduzzi-on, tion mi vidas. Bonvolu doni al mi vian armilon!«

Saduzzi kuŝis sur la angulsofo, Gerty staris apud la tableto … Dippert proksime antaŭ li. Kaj ni ambaŭ, ni sur loĝiaj lokoj en la teatro, apogis nin sur la balustradon de la galerio kaj pretervidis nenion, tute nenion. Dippert neniam estis nia subtenanto sed ĝentile malakceptema, li do ne ŝatis nin.

»Privatuloj ne okupiĝu pri tiuj aferoj«, tio estis lia nedetruebla juĝo pri ni. Tamen aŭ ĝuste tial li atingis elstarajn rezultojn en sia fako kaj rapide promociiĝis.

Gerty etendis al li kun malĝoja rigardo pistolon kun surmetita dampilo.

»Tute moderna«, kapjesis Dippert, elsvingis la kartoĉujon kaj priflaris la buŝon.

Li subite kaj rimarkeble ekatentis.

De la galerio diris tre klara, sinrega voĉo: »Ĉi tie estas du atestantoj, kiuj precize scias, sinjoro konsilisto, ke profesoro Gerty ne pafis. La pafo eksplodis malantaŭ Gerty apud la ŝtuparo. Pafinto restis nevidebla.«

Dippert rigardis al ni. »Tiun voĉon mi konas. Ĉu sinjoro Harst?«

»Jes, bonŝance. Ankaŭ Schraut kaj mi havas intereson pri ĉi tiu vilao, kvankam ni …«

En tiu momento ĉiuj lumoj estingiĝis. La tuta elektra lamparo malfunkciis, kaj la kandelstumpoj brulantaj en la praa kandelingo de Dippert heligis ĉirkaŭon de apenaŭ unu metro. Krom tio ni aŭdis tute klare la malproksiman ĉirpadon de grilo, kaj la averta voko de Harst »Gardu la kaseton, Dippert!« okazis eĉ ne sekundon tro frue.

Dippert, kiun oni nomis »la ŝarko« en la Berlina policestrejo pro lia rapida ekkaptemo, eble sciis, kion enhavis la kaseto, ĵetis la kadelingon teren, eltiris sian poŝlampon kaj saltis antaŭen.

Kiam la lumkonuso tuŝis la longan kverkotablon kaj samtempe eklumis ankaŭ niaj lampoj, ventrapida persono kuris al la plej proksima pordo … tiu pordo klake fermiĝis, kaj la peza kaseto, kiun la ŝtelinto faligis, bruege falis sur la plankon. Kredeble ĝi estis tro malhelpa ŝarĝo dum la fuĝo.

Tuj poste ni devis fermi la okulojn pro superŝuto per denova eklumo de sennombraj lampoj, palpebrumis pro la blindigo kaj rapide iris en la salonon, kie profesoro Gerty sidis senforte en fotelo.

Harst staris antaŭ Dippert, salute klinis sin kaj diris aferece, almontrante al la angulsofo: »Mi bedaŭras, ke mi devas atentigi vin, ke forfuĝis la plej granda fripono, kiun Tero hontinde iam surhavis.«

La angulsofo estis malplena.

La »mortinta« Saduzzi preferis porĉiaman malaperon, kvankam ne nur la kriminala polico, sed ankaŭ detektivoj de Schirmer gardis la parkon.

La malagrabla teruro de Dippert pro ĉi tiu ŝanĝo de la situacio videble speguliĝis en lia kutime sinrega kaj energia mieno. Kiam post unu horo neniiĝis ĉiu espero, ke oni povus aresti Saduzzi-on, ni iris kun Gerty kaj du respektitaj sinjoroj de la estraro en la porsinjoran ĉambron de Saduzzi. Dippert portis la kaseton, kiu enhavis la milionojn de la du donacoj en formo de merkatpretaj valorpaperoj, kaj Harald apogis la iomete laciĝintan profesoron Gerty, kiu aspektis strange senemocie kaj elĉerpite.

Ni eksidis.

»Kion vi riproĉas al Saduzzi, kara Harst?« komencis Dippert hontigite.

»Korpodifektigon kaj multajn aliajn farojn. Sufiĉan aron da krimoj«, opiniis Harald iom ironie. »Ĉu vi iam aŭdis pri griloj?«, li aldonis samspire.

»Jes. Tio estas babilaĉoj de vagabondoj«, diris Dippert malestime.

Gerty subite reviviĝis, sidis pli rekte, kapjesis energie kaj provis indiki per gestoj, ke tiuj griloj ekzistas.

Harst, kiu nun havis profundajn sulkojn ĉirkaŭ la buŝo, diris aplombe: »La griloj ekzistas, ili estas krimula organizaĵo de gemutuloj, kaj nur la grilarestro, ilia ĉefo, ne estas muta. Estas profesoro Tonio Saduzzi, la plej granda monstro de ĉiuj tempoj. Kiu konvinkas homojn, ke ili havas langokanceron, kaj forigas al ili la langon kaj faras la anime rompitajn homojn nuraj iloj, tiu estas pli malbona ol murdinto. Saduzzi tutcerte faris tion en du kazoj, pro kiuj mi sciiĝis.«

Dippert ne moviĝis. Li estis tre pala. Li konis Harst-on tro bone kaj sciis, ke tiu neniam eldirus gravajn kulpigojn sen sufiĉaj pruvoj.

Cetere Harald ne lasis al li tempon por fari iujn demandojn.

»Bonvolu preni la kaseton de la skribotablo kaj turnu ĝin! Mi flaras nigran ferolakon, kaj mi timas, ke Saduzzi … jes, jen …«

Antaŭ ol Dippert povis interveni, li prenis pezan paperpremilon de la skribotablo kaj faris fortan baton kontraŭ la ŝtalfundo. Ĝi falis internen, kaj oni povis elpreni ĝin, kaj …

… kaj en la kaseto transportita sub specialaj sekurecaj disponoj nur ĉi-vespere de banko al la vilao de Saduzzi oni trovis nenion krom malnovaj gazetoj.

Dippert gapis en la kaseton. »Harst, tion mi ne komprenas: Kial oni ĵus provis ŝteli la kaseton?«

Preskaŭ nerimarkebla rideto moviĝis ĉirkaŭ la lipoj de Harald. »Ĉi ĉion ordonis la grilarestro. Estu tiel, do estas tiel. La lumo estingiĝis laŭ preciza antaŭa interkonsento, tiam la ŝtelisto aperu en malhelo, forpuŝu Saduzzi-on kaj fuĝi kun la kaseto. Kiu tiam kulpigus Saduzzi-on? Sed la plano ne sukcesis. Iu volis pafmortigi Saduzzi-on, la griloj obeis siajn ordonojn, kaj tiel estiĝis tragika komedio, kiu tamen kostis milionojn al la Ligo de Gemutuloj.«

Dippert akre pripensis la situacion. Tiam li mallonge kapjesis, forte skuis la manon de Harst kaj diris laŭde: »Bonege, ke vi konkludis tiel rapide pro la odoro de la lako, ke la fundo estas elsegita kaj fiksita nur per mastiko.«

Harst duonfermis la okulojn. »Ne flatu min! Mi volas aldoni, ke la kaseto havas tri diversajn serurojn kaj ĉiu el la tri estraranoj nur unu el la ŝlosiloj. Do Saduzzi devis elsegi la fundon. Eble li estis tre lerta pri tiu metio, tion mi ne povas nei.«

Mi pensis je la kaseto de Anneliese, kaj prudente silentis.

10a ĉapitro

La ĉefo de la griloj

La antaŭdiro de Harst, ke ni renkontos Anneliese-on kaj la holandanon en la dometo ĉe Havel-rivero, montriĝis ĝusta. Kiam la policaŭtomobilo haltis tie kaj Dippert, Gerty kaj ni eliĝis, la dompordo malfermiĝis, kaj larĝa lumstrio verŝiĝis en la ĝardenon. En la pordo staris Anneliese kaj la simpatia Amsteln brak-en-brake, kaj Gerty, kiun Harald intertempe anime fortikigis, ĝoje rapidis al sia infano kaj firme ĉirkaŭbrakis ĝin. Larmoj rulis sur liajn sulkoriĉajn vangojn.

En la sama ĉambro, en kiu ni pasintnokte pene vekis la dormantan Anneliese, hodiaŭ sidis gaja rondo da kunludantoj en la grilo-kazo kaj atente aŭskultis la koncizajn klarigojn de Amsteln.

La holandano vere estis kriminalpolicisto kaj fakestro pri falsado. Antaŭ ol li povis raporti detalojn, Harst ĝentile interrompis lin kaj diris, ke oni povas fini la aferon per malmultaj frazoj. »En Holando la falsado de artaĵoj estas same severe punita kiel la falsado de monbiletoj. Komence mi pensis je la lasta, sed unu fakto kontraŭdiris tion. Mi aŭdis nenion pri la apero de grandaj amasoj da falsaj biletoj de guldenoj. Male mi sciis, ke antaŭ du jaroj el muzeo en Amsterdam tre valoraj akvafortoj amase estis ŝtelitaj, kiuj onidire poste aperis ĉe usonaj milionuloj. Mi ne povas riproĉi profesoron Gerty, ke la griloj devigis lin, en Buitenzoorg ĉe Amsterdam falsi platinojn laŭ la originaloj, kiujn lerta presisto, uzante malnovajn paperspecojn, uzis por fari perfektajn falsaĵojn, por kiuj ŝatantoj certe pagis grandajn sumojn. Tiu falsejo ne plu ekzistas, ĉar post la fuĝo de Gerty el Buitenzoorg la grilarestro fermis ĉi tiun negocan branĉon kaj ĉaspelis ĉiujn siajn grilojn laŭ la spuro de Gerty, kies venĝon ĝi timis. Profesoro Gerty volis pafmortigi Saduzzi-on, kaj mi ne povas riproĉi lin pro tio.«

Harst nun parolis rekte al Dippert. »Sciante la tutan veron, ankaŭ vi opinios, ke tiu faro de venĝo estas senkulpigebla. Amsteln, por nun paroli pri li, serĉis Gerty, la faman akvafortiston, kiu onidire estis ie en Holando, ĉi tie en Berlin, konatiĝis al Anneliese kaj nun faris ĉion eblan por reteni lin de nepripensita venĝo. Kaj la grilarestro mem, nun, mi devas nuligi mian originan aserton. Tonio Saduzzi ne estas la grilarestro.«

Tiun surprizan ĝustigon sekvis ĝenerala nekredema silento. Tiam diversaj demandoj kaj elvokoj ŝutiĝis sur la neŝanceleblan Harst.

»Kaj se vi arestus min, Dippert«, li defendis sin malvarmete, »do estus la plej granda stultaĵo, se vi ĝenus la veran grilestron en ĝia trompa sekureco. Ne forgesu, Dippert: La virino havas la du milionojn, la trezoron de la Ligo, kaj certe kaŝis ĝin tiel bone, ke neniu trovos ĝin.«

Gerty ekscitite gestis per la manoj kaj tiam rapide skribis sur folion de papero:

»Se la grilarestro ne estas Saduzzi, tiam ĝi estas fraŭlino Grace Holderston, la posedantino de la modosalono Holder, ĉar en Buitenzoorg en nia metiejo, kie laboris nur gemutuloj, mi plurfoje trovis neuzitajn kovertojn kun la firmaa surpreso de la modosalono. Unun el tiuj mi metis en mian poŝon antaŭ mia fuĝo, kiun mi daŭrigis kiel vojulo, kaj uzis ĝin por la unua letero al Anneliese post mia alveno ĉi tie en Berlin. Mi denove asertas, ke mi neniam suferis pro langokancero, la grilarestro kaj Saduzzi volis fari min cedema.«

Harst alude kapneis. »Kara profesoro, vi eraras, ankaŭ fraŭlino Holderston ne estas la grilarestro. Mi konfesas, ke ĝi estas virino, eĉ tre saĝa kaj lerta virino, ne tute juna, eble tamen sufiĉe alloga por iu.«

»Por Saduzzi!«, diris Amsteln kun tono de pleja konvinko.

»Ankaŭ tio estas eraro«, deklaris Harald kun diskreta oscedo. »Saduzzi tute ne ŝatas virinojn, li amas nur sian kuracistan profesion.«

Dippert subdiris malbonhumore: »Tion neniu povas kompreni! Harst, kiam mi rajtos enkatenigi la grilarestron?«

Harald oscedis malpli diskrete.

»Post kiam mi eldormis kaj trovis la kaŝejon de la du milionoj kaj la ceteran predon de la kaj saĝa kaj malsaĝa damo.« Tion li diris, kaj ni veturis hejmen … liten.

La povra Dippert ne povis dormi, li devis aranĝi ĉion, por ke la homoj estu ĝustatempe arestitaj, kiuj alvenis al Kongreso de Gemutuloj kaj apartenis al la grilo-organizo. Harald donis al li afablan konsilon, per kiu li povis elekti la ĝustajn personojn: »Kiu ne reagas al la ĉirpado, tiu estas sendanĝera. Estu brava!«

Loĝanto de la ĝardendomo de la salono Holder observis je la frua mateno ĉe plena malhelo du dubindajn figurojn, kiuj moviĝis sur fajroeskalo neproksime de la dormoĉambra fenestro de fraŭlino Holderston laŭ tre suspektinda maniero.

La ekscitita viro alarmis la polican atakpikedon kaj tiam kuregis malsupren sur la ŝtuparo, por kuraĝe bari per peza fera ŝovelilo la vojon al la strato.

Vidante pistolon, kiun unu el la friponoj senparole etendis al lia nazo, li rezignis uzon de sia propra armilo kaj konfesis tremante pro timo, ke li vokis la atakpikedon.

»Vi estas freneza«, siblis la viro kun la pistolo al li. »Venu kun ni kaj poste fermu vian buŝo, alikaze vi eble havos pli malbonan sorton ol ni!«

La vojulo bonŝance haltigis la policaŭtomobilon en sufiĉa distanco de la salono Holder, kaj la kuraĝa sinjoro kun la manŝovelilo miregis, ĉar la policistoj tre ĝentile lasis iri la »ŝtelrompistojn«, post kiam ili diskrete montris siajn legitimilojn.

La vojuloj post tio dormis en komforta domo en puraj litoj kaj estis tre kontentaj pro sia laboro.

Je la sekva tagmezo ĉirkaŭ la dek-tria horo fraŭlino Holderston servis persone al favorita klientino kaj apogis sin pompe, elegante kaj noble kiel ĉiam al unu el la ŝrankegoj, kiuj enhavis poeziajn objektojn el silko, tulo, punto kaj aliaj ŝtofoj. Ŝia longeca vizaĝo estis kiel ĉiam senmakule ŝminkita kaj pudrita kaj laŭŝajne plijunigis ŝin je dek kvin jaroj. La belega cindroblonda peruko estis unuaranga artaĵo, kaj ŝia svelta, granda kaj tamen plenaspekta figuro paligis ĉiun manekenon pro envio. Kalkulante la artifikan simplecon de ŝia kostumo kaj la klasike belajn mallarĝajn manojn, oni vidis senmakulan virinon. Ĝenis la bildon eble nur la superpudritaj fortaj brovoj, la eĉ pli forte superpudrita ombro de liphararo kaj la strangaj malhelaj okuloj, en kiuj brilis malfacile klarigebla tremado kaj maltrankvilo de la akra rigardo kontraŭa al cetera nobla kvieto de la movoj.

Tra la turnopordo ĉe la enirejo ĵus eniris du sinjoroj kaj juna knabino. Fraŭlino Holderston ne rimarkis ilin, pluraj altaj speguloj kaj vestitaj manekenpupoj – plej novaj Parizaj modeloj – baris al ŝi la vidon.

Post tiuj tri personoj aperis pliaj tri sinjoroj.

La leganto jam konjektas, kiuj estas tiuj, Gerty kun filino kaj Amsteln, tiam Dippert kaj ni ambaŭ.

Kiu akre esplorus niajn vizaĝojn, malkovrus en ili esprimon de malbone kaŝita ekstrema volo vuali altgradan eksciton.

La favorita klientino adiaŭis, kaj Harst paŝis al fraŭlino Holderston.

»Vi konas min, ĉu?«

»Mi bedaŭras.« Tio sonis senfine indiferenta.

»Ĉu ni povas paroli solaj kun vi? Tie certe estas via privata kontoro. Mi petas …«

Dippert jam malfermis la pordon kaj kaŝe flustris: »Kriminalpolico! Obeu!«

Grace Holderston esplore rigardis nin aroge kaj mirigite kaj obeis, sidiĝis ĉe sia skribotablo kaj ludis per siaj okulvitroj. Ŝiaj strange briletantaj okuloj fiksiĝis sur la tro seriozaj, tro malĝojaj trajtoj de Harst. Ni febris interne.

»Vi scias, kial ni venis, fraŭlino Holderston«, komencis Harald iom haste, kvazaŭ li volus rapide fini la malbelaĵon. »Jes, vi scias … En la pasinta nokto vi sentis vin tre sekura. Mi ne enlitiĝis, sed Schraut kaj mi staris sur eskalo kaj envidis en fenestron, kiu kutime estas zorge kurtenita.«

»Kaj?« La voĉo de la fraŭlino sonis raŭkete.

»Ni ne vidis multon, ne. Certe oni povas konkludi ion ajn el tio. Antaŭ ol mi parolos pri tio, mi volas honore rememori junan anglan kuracistinon, kiu antaŭ dek kvin jaroj fuĝis el angla frenezulejo, kie ŝi devis pasigi la reston de sia vivo. Por povi operacii, ŝi proponis al siaj klientoj kaj gekonatoj cigaredojn, kiuj estis kemie preparitaj de ŝi kaj elvokis sur la langopinto ruĝiĝon kaj tumoron. Tiu kuracistino nomiĝis Holderston, ŝi sendube estis kaj estas mensmalsana. Post sia fuĝo ŝi ŝajnigis sinmortigon per dronado, iris al Italio, vivis kiel viro kaj estiĝis fama, iris al Berlin kiel profesoro Saduzzi kaj havis ruzan duoblan vivon.«

Grace Holderston ridetis kaj kapjesis. »Kaj la pruvoj, sinjoro Harst?«

Harst rigardis malsupren. »Ĉu pruvoj? Tie staras pruvo. Fraŭlino grilarestro: profesoro Gerty, unu el viaj viktimoj. Bedaŭrinde. La pliaj pruvoj estas jenaj: Schraut kaj mi observis vin ĉi-matene, kiam estis ankoraŭ krepusko, kaj vi fervore okupiĝis pri nigra tuko, tondilo kaj gluo en via dormoĉambro. Ofte oni riproĉis al mi, ke miaj konkludoj estas nuraj bonŝancoj. Tamen mi havas tre seriozan menson kaj ĉi-matene diris al mi, ke por modistino ne ekzistas pli bona kaŝejo por valoraĵoj ol …«

Li silentis … li vokis, kaj ni viroj eksaltis ĝustatempe, antaŭ ol fraŭlino Holderston povis gluti la venentablojdon. Mankatenoj klakis.

Fraŭlino doktoro ridis akrasone.

»Ol nigra manekenpupo, vi volis diri, sinjoro Harst! Oni distranĉas la dorson, enmetas la valoraĵojn, gluas nerimarkeblan kovraĵon sur la tranĉon, kaj … bonvolu distranĉi miajn manekenpupojn!«

»Ne ĉiujn, nur unun, kiu staras tie en la vendejo kaj malgraŭ la parfumo de la modelrobo odoras je freŝa gluo.«

»Ekstraordinare!« diris la mensmalsanulino tute serioze. »Se vi estus inter miaj samideanoj, la grilarestro neniam estus malkovrita. Kaj … kiel vi malkaŝis la sekreton de mia personeco, sinjoro Harst?«

Eble nenio emociis nin tiel kiel la prudenta trankvilo de ĉi tiu frenezulino kaj ŝia nepra laŭdo por la sukcesa agado de Harst. Ŝia mensmalsano, tion la fakkuracistoj poste konstatis, estis limigita ĉefe al vera operaciemo, al senlima vantemo kaj bonvivemo, en kiuj ŝi, kiom temas pri ŝia malŝparemo, havis treege kulturitan guston.

Harald rigardis la iel tre bedaŭrindan virinon kun kvieta, mensforesta rigardo.

»Vian sekreton?!«, li diris hezitante, kvazaŭ li malvolonte daŭrigus tiun malagrablan interparolon. »Vian sekreton mi malkaŝis en la momento, kiam mi konstatis, ke vi aranĝis ŝtelrompon ĉe Anneliese Gerty kaj la ŝtelon de tiu unu koverto kun via firmaa surpreso. Konjekteble vi mem estis la ŝtelrompinto. Ke oni prenis ĝuste tiun koverton el la kaseto, tio igis min telegrafi helpe de konato demandon al la polico en London, ĉu oni konas tie Grace Holderston, supozebla kuracistino. Vian duoblan vivon kiel Saduzzi kaj Holderston mi eltrovis preskaŭ samtempe kun la responda telegramo el London. Mi vidis viajn manojn, kiam vi gvidis la kunsidon en la salono de via vilao, kaj tiuj estis la manoj de virino. Ke vi lasis kuŝi neatentite en via filio en Buitenzoorg neuzitajn kovertojn de via ĉi-tiea modosalono, kiujn prenis sinjoro profesoro Gerty, estis unu el tiuj gravaj fiaskoj de la troa inteligenteco, kiujn kuracistoj observas ĉiam denove ĉe viaspecaj malsanuloj. Fartu bone, fraŭlino doktoro Holderston!«

»Same, fartu bone, sinjoro Harst.« Ŝi klinis la kapon same ĝentile, kiel li riverence klinis sin antaŭ ŝi.

Li mansvinge salutis nin kaj lasis al Dippert la forkondukon de la frenezulino kaj la konfiskon de la valorpaperoj kaj de la kontanta mono de tiu neordinara krimulino.

Post unu horo ni ambaŭ sonoris ĉe la koridora pordo de sinjorino Mieze Menzel. Nur post mallonga hezito la bela virineto permesis al ni eniron.

»Alvenigu vian edzon, kara sinjorino Menzel«, opiniis Harald tre kore kaj tre freŝe. Ĉi tiu vizito ĝojigis lin. »Ni scias, ke li revenis hejmen tute neatendite. Ĉu li dormas? Do ni ne ĝenu lin. Diru al li tre korajn salutojn kaj ke certe silentos la du unusolaj homoj, kiuj precize vidis la pafanton, kiu pasintnokte pafis al profesoro Saduzzi kaj trafis nur ties oran horloĝon, kio kaŭzis lian svenon. Timu nenion, kara sinjorino Menzel. Saduzzi estas virino kaj mensmalsana kaj danĝero por la publiko kaj pasigos la reston de sia vivo en frenezulejo.«

Ĵus edziniĝinta, pro feliĉo singultanta virineto ĉiam denove premis niajn manojn.

Ĉi tiu speco de griloj finis sian ĉirpadon por ĉiam.

F I N O

Glosaro

1 Potsdam – germana urbo ĉe Berlin, iama rezidejo de la reĝoj de Prusujo kun unikaj parkoj kaj kasteloj

2 Berlin Okc. – originale: Berlin W. En tiu tempo tio indikis la okcidentan poŝtkodan regionon de la urbo.

3 grilo – ia grilo zumas al li en la cerbo = li estas frenezeta, havas strangajn ideojn; [fonto: PIV 1977, pĝ. 357; vortaro.net]

4 Berlin-Moabit – kvartalo, en kiu troviĝas la esplora arestejo de la urbo

5 Emden – nordgermana havenurbo, orienta Frislando

6 Yale-seruro – Linus Yale (1821-1868) inventis la cilindroseruron

7 ĉiro – maldika, senfolia, spirale volva organo

8 skunrigo – rigo laŭ skuno (tipo de velŝipo kun du aŭ tri mastoj). La antaŭa masto estas pli malgranda ol aŭ same granda kiel la malantaŭa.

9 kriminalkonsilisto – rango en la germana kriminala polico super kriminalkomisaro kaj sub kriminaldirektoro

La aŭtoro

Ĉi tiun rakonton verkis Walther Kabel sub la plumnomo Max Schraut.

Walther August Gottfried Kabel (8. Aŭgusto 1878 en Danzig; † 6. Majo 1935 en Kleinmachnow ĉe Berlin) estis germana verkisto de distraj rakontoj kaj romanoj. Oni opinias lin unu el la plej ofte legitaj germanaj popol-verkistoj de la 1920aj jaroj, kiu publikigis dum pli ol dek kvin jaroj ĉiusemajne novan rakonton. Li verkis sub ĉirkaŭ dudek plumnomoj, inter aliaj Walter Kabel, Max Schraut, Olaf Karl Abelsen, W. Belka …

La patro de Walter Kabel estis profesia soldato. Post la abiturienta ekzameno Kabel studis juron kaj estiĝis referendario.

Supozeble en sia tempo kiel rekruto ekde 1906 Kabel ekhavis kontakton al la eldonisto Max Lehmann, kiu tiam gvidis firmaon de presado kaj eldonado en Berlin (Berliner Druck- und Verlagsgesellschaft). En 1909 Lehmann alinomis sian firmaon al »Eldonejo de modernaj legaĵoj« (Verlag moderner Lektüre) kaj estigis ĝin unu el la plej gravaj eldonejoj de populara literaturo.

Kabel partoprenis la unuan mondmiliton kiel oficiro.

Post la »Nacia Revolucio« de la nazioj en Germanio en 1933 oni deklaris lin aŭtoro de filiteraturo, kvankam li estis membro de NSDAP, la nazia partio. Li eksiĝis el la partio kaj mortis en Majo 1935 pro pafovundo, kiu konjekteble estis sinmortigo.

Por la etforma kajeraro »Männe kaj Max« (Männe kaj Max) de Verlag moderner Lektüre Kabel skribis sub la plumnomo Walther Neuschub pli ol kvindek titolojn. Dum la unua mondmilito li verkis kiel W. Belka dek unu rakontojn por la serio »Das Eiserne Kreuz« (La Fera Kruco). Erotikajn literaturaĵojn li publikigis por la serio »Intime Geschichten« (intimaj historioj) de la eldonejo. Por tiuj li elektis la plumnomon M. E. Schugge (germanlingve por »frenezeta«).

Lia unua krimromano »Das Haus am Mühlengraben« (La domo ĉe la muelila fosaĵo) estis tia sukceso, ke la eldonisto Lehmann proponis, ke li verku kiel ĉefa aŭtoro serion de posemajnaj romankajeroj. La nomo de la serio estis »Der Detektiv« (la detektivo). En 1921 oni ŝanĝis la titolon de la serio al »Harald Harst - Aus meinem Leben« (Harald Harst - El mia vivo). Kabel uzis kiel plumnomon la nomon Max Schraut, kiu same estis la mi-rakontanto de la kajeroj. Ĝis 1933 aperis tricent naŭdek ses kajeroj de ĉi tiu serio. La kajero »Der Kongreß der Stummen« laŭ mia ĝisnuna scio estas la unusola, en kiu la verkisto paroligas sian ĉefrolanton en Esperanto.

Plia ampleksa kajeraro estis »Olaf K. Abelsens Abenteuer abseits vom Alltagsweg« (La aventuroj de Olaf K. Abelsen flanke de kutimaj vojoj). Tiuj aventuroj de senkulpa persekutito ĉirkaŭ la terglobo aperis en kvindek poŝlibroj kun cent sesdek ĝis cent naŭdek paĝoj.

Kolofono

Titolo:

La Kongreso de Gemutuloj

Aŭtoro:

Max Schraut (plumnomo de Walther Kabel, 1878 - 1935)

Originala Eldono:

Der Kongress der Stummen

La originalo:

La libro aperis unuafoje en la serio Harald Harst – Aus meinem Leben en Berlin (1933), kajero 346.

Fonto:

http://www.walther-kabel.de/node/173

Traduko:

Michael Lennartz

Lingva revizio:

Sterling Jungel

Titolbildo, aranĝo kaj elektronika publikigo:

Michael Lennartz
E-Mail: elibroj@majkel.de
Retejo: www.majkel.de

Ilustraĵoj:

www.openclipart.org (permesilo: publika posedaĵo / public domain)

Eldono:

Dua versio / Majo 2017

Noto:

Ĉiujn piednotojn aldonis la tradukinto.