Enhavo

NOTO DE LA VERKINTO

La mondo ridas

DIVERSAJ OPINIOJ

LAŬ LA CIRKONSTANCOJ

MENSOGOJ NE UTILAS

TROMPITA

ANIMA TRANKVILECO

ŜI JAM KONAS LIN

LA POSTENA DOMETO

BONA NEGOCO

LA »ANSERO« TUJ ALVENOS

VANA MENSOGO

MALMULTEKOSTA

MALFACILA ESPLORO

NEPUNEBLA KRIMO

NUR LA SPERTO ĜIN KLARIGAS

PLI ALTA INSTANCO

RIMEDO KONTRAŬ ANGINO

LA MALFELIĈULO

LA KRITIKO

SUB LA SAMA JUGO

SE LA SORTO PERSEKUTAS

TIO NE MALHELPAS

LA SILENTEMA NAJBARO

LAŬVERA INFORMO

EKONOMIA KRIZO

FATALA SURPRIZO

MALBONŜANCO

INTER DU FULMOTONDROJ

LA BONA KONSILO

ŜPAREMA HOMO

GARANTIO

LA LERTA FOTOGRAFISTO

PLEJ URĜA TEMPO

LA PORTRETO

BONKORA HOMO

LA PEZA LETERO

LA FANFARONULO

DUOBLA MALFELIĈO

RUZULO

DIRU ĈIAM LA VERON!

LA BONA TRINKAĴO

PROFESIA FIERO

FERVORAJ LABORISTOJ

MISTIFIKO

TRE KARA MORTINTO

SIMPLA AFERO

AKRA KRITIKO

STRANGA DILEMO

NENECESA KONSILO

KOLERANTA ĈASISTO

Glossar

Kolofono

NOTO DE LA VERKINTO

Ĉar jam ofte okazis, ke mi ne ricevis poŝtaĵojn, senditajn al mia loĝeja adreso, mi petas, ke oni mendu ĉi tiun libreton nur per la adreso, menciita sur la titola paĝo: Alois Norbert, Vieno, Postamt 37, poste restante, Aŭstrio. Por ke neniu vidu ian trompan intencon en tiu ĉi aranĝo, kies neceson mi mem tre bedaŭras, mi deklaras publike, ke la nomo Norbert estas pseŭdonimo, kaj la vera nomo kaj adreso sekvas ĉi-malsupre. Kompreneble oni povas sendi mendojn ankaŭ al mia loĝeja adreso (Vieno XX, Gerhardusgasse 38) sed oni riskas per tio, ke mi eble ne ricevos la sendaĵon. Al ĉiuj, kiuj helpis min en la eldono de tiu ĉi libreto, ĉu per ago, ĉu per konsilo, precipe al s-ano Carl Gasperini mi esprimas mian sinceran kaj elkoran dankon.

Libreto, forflugu en la tutan mondon, gajigu la gesamideanojn, kaj havigu al ili gutojn da ĝojo en la nuna tutmonda mizero! Samideanoj, prenu la libron kaj ĝoju pri ĝi. »La mondo ridas« — legu kaj ridu ankaŭ vi.

Vieno, je Pasko 1937.

La verkinto ALOIS NORBERT-BERNDL

Ĉiuj rajtoj rezervitaj. Im Selbstverlag des Verfassers. — Eigentümer, Herausgeber und Verleger: Alois Berndl, Wien XX, Gerhardusgasse 38/7. — Druck: Edmund Lanzendörfer, Wien, VI., Nelkengasse Nr. 2

La mondo ridas

DIVERSAJ OPINIOJ

Amik’ al amiko jen diras:
»Pro kio edziĝis do vi?« —
»Nu, ĉar mi edzinon deziras,
Amantan ja min el la koro
Fermontan en morta la horo
Okulojn plorante al mi.«

Sed jen la alia nun diras:
»Mi havis edzinojn jam tri.
Mi kvaran sed ne plu deziras,
Ĉar devas mi diri sincere,
Ke ili malfermis laŭvere
Ja ambaŭ okulojn al mi!«

LAŬ LA CIRKONSTANCOJ

Karlo Blaŭ kaj Petro Proke
Sin malamas reciproke.
Unu la alian mokas,
Lin insultas kaj provokas.

Dum koncerto enĝardena
Estis ne plu seĝ’ konvena.
Proke apud Blaŭ eksidis,
Sed li daŭre flanken vidis.

Kaj dum ili do malbenis,
Muzikisto jen alvenis
Kaj prezentis ]a teleron,
Ĉar deziris li moneron.

Blaŭ traserĉis ĉiujn poŝojn;
Fine donis li dek groŝojn.
Proke diris kun rifuzo:
»Mi ja estas lia kuzo!«

MENSOGOJ NE UTILAS

Viro en gastejon venis,
La mantelon li deprenis
Kaj sur hoko ĝin pendigis
Kaj paperon li alligis
Kun la jena komuniko:
»Tre atentu la publiko!
Tuŝu ne ĉi tiun veston.
Ĉar mi havas ja la peston!«

Ĉe la tablo li eksidis,
Li babilis kaj li ridis:
Fine je noktmeza hor’
La mantelo estis for!
Sur la hok' li slipon trovis
Kaj sur ĝi li legi povis:
»Mi tre bone vin komprenis,
Kore mi kompatas vin.
La mantelon mi kunprenis,
Ĉar mi malinfektos ĝin!«

TROMPITA

»Mia kara onklo Jonas,
Ĉu vi monon nun bezonas?«
Diris jen la juna vir’.
»Ne« respondis la sinjoro,
»Havas mi dum ĉiu horo
Monon ja laŭ kordezir’.«

»Do vi nun pri ĝi disponu
Kaj rapide pruntedonu
Cent ŝilingojn vi al mi!«
Plenumante lian peton
Jonas donis monbileton,
Sed memoris tion li.

Kaj la nevo tuj ĝin prenis.
Post semajno li revenis
Kaj ĝentile diris li:
»Onklo, faras mi proponon:
Ĉu vi nun bezonas monon?
Ĝin sincere diru vi!«

»Iru for el mia domo!«
Kriis tuj la riĉa homo,
Sed la nevo mokis lin:
»Se la monon vi bezonus,
Cent ŝilingojn mi redonus —
Sed — vi ja forpelis min!«

ANIMA TRANKVILECO

Ŝuista lernanto dumnokte frapetas
Al pordo de l’ majstro-edzino kaj petas:
»Majstrino, bonvolu la ĝenon pardoni!
Ĉu volas glaseton da akvo vi doni?«
La bubo ja loĝas ĉe sia sinjor’,
Ne iras vespere por dormi li for.

Kaj jen la estrino la akvon konsentas.
La bubo sed novan deziron prezentas:
»Majstrino, bonvole pardonu! Pardonu!
Mi petas, anstataŭ glaseton vi donu
Ja poton plenplenan de akvo al mi!«
Kaj ankaŭ ĉi tion konsentas do ŝi.

»Mi petas, mi petas, sitelon vi prenu,
Bonvole duone plenigi ĝin penu!«
»Nu bone! Mi ankaŭ sitelon ja prenas,
Se tio pli bone al vi nun konvenas.« —
»Ho tre estimata vi majstro-edzin’,
Bonvolu plenigi tutege nun ĝin!«

»Ho bubo! Ĉu havas vi akvo-manion?
Cetere konsentas mi ankaŭ ĉi tion:
Sitelon plenplenan de akvo mi donas.
Sed diru, por kio vi akvon bezonas?«
Kaj diras la bubo post longa hezit’:
»En mia ĉambreto ja brulas la lit’!«

ŜI JAM KONAS LIN

Majer volis ĉe l’ rivero kapti
fiŝojn por vespero.
Sed la fiŝoj mokis lin
Kaj ne lasis kapti sin:

Fine do al si li diris:
»Fiŝon la edzin deziris,
Kaj ĉar ĝin ne kaptis mi,
Ĝin aĉetu mi por ŝi!«

»Sed mi kaŝu do la veron!
Ne fatalan la aferon
Ja sciiĝu la edzin’.
Ŝi ja certe mokus min!'«

Li en fiŝvendejon iris
Kaj al la vendist’ li diris:
»Donu karpon vi al mi,
Sed tutfreŝa estu ĝi!«

»Bone, bone, mi komprenas.
Kial vi ne salmon prenas?
Estas tute freŝa ĝi!«
Diris la vendist’ al li.

»Kial vi pri salm’ parolas,
Se do karpon mi ja volas?«
»Via kor-edzin’, sinjor’.
Venis antaŭ kvaronhor’.

Karpo ne al ŝi konvenas,
Kaj se de l’ rivero venas
Por aĉeti karpon vi.
Rekomendu salmon mi!«

LA POSTENA DOMETO

Kamparano Sagopiro
En la vilaĝeto Ĉernis
Estis tre naiva viro
Kaj saĝecon li ne lernis.

Iam estis li husaro.
Li parolis kun fervoro
Poste ofte al najbaro
Pri la spertoj dum deĵoro.

Kaj rakontis al najbaroj
Foje do la viro bona:
»Estis antaŭ dudek jaroj
En la urbo garnizona.

Depost pli ol tri monatoj
Mi jam lernis servoscion,
Ne plu mokis min soldatoj,
Mi jam sciis preskaŭ ĉion.

Baldaŭ estis sur posteno
Mi gardonta dum deĵoro,
Sed pro la deĵora peno
Multe timis mia koro.

Ĉiuj oficiroj estis
Dum deĵor’ ja tre kruelaj,
Ili ĉiun tuj arestis
Eĉ pro pekoj bagatelaj.

Foje jen min alparolis,
Min prenante ĉe la mano,
La soldato Karlo Bolis,
Kiu estis Ĉernis-ano.

»Mi nun estas jam libera,
Kaj mi tute jam finlernis;
Je la sepa hor' vespera
Iros hejmen mi al Ĉernis.

Pasis miaj servojaroj,
Oni ne plu min deziras.
Al amikoj kaj najbaroj
Al la hejmo nun mi iras.

Oni baldaŭ al vi donos
Garddeĵoron ja konvenan,
Kaj por tio do bezonos
Vi dometon ja postenan.

Novan domon vi ricevas
Nur, pagante tridek kronojn,
Sed por mia domo devas
Pagi vi nur dekdu kronojn.

Dudek kronojn ĝi valoras.
Sed, amiko, min komprenu:
Ĉar mi tiom vin favoras,
Por la bagatel’ ĝin prenu!«

Mi rediris kun rideto:
»Sed, amik’, mi ne komprenas,
Ĉu ne la postendometo
Al la ŝtato apartenas?«

Sed la saĝa Karlo Bolis
Vere tondre nun ekridis,
Kaj ridante li parolis,
Dum sur seĝo li eksidis:

»Ho, do devus ja la ŝtato
Mon-amasojn eĉ posedi,
Se por ĉiu ajn soldato
Volus domon ĝi aĉeti.

Sed atentu, vi infano,
Kiu timas la aĉeton:
Kion diros kapitano,
Se ne havos vi dometon?

Li neniun ja kompatas,
Mi multfoje tion spertis:
Li postendometojn ŝatas.
Kaj jam ofte li asertis:

»Sen dometo la postena
Ja similas gardsoldato
Al heliko mukoplena
En senkonka nuda stato.«

Kaj mi fakte ja estonte
La dometon ne bezonos,
Kaj pro tio mi volonte
Ĝin per vend’ al vi transdonos.

Prenu vi do la dometon!
Ĉe la ĉefgardej’ ĝi staras.
Ne vi pentos la aĉeton
Kaj vi dekok kronojn ŝparas.«

La afer’ al mi tre plaĉis.
Ĉar dometon mi bezonis,
Mi aĉeti ĝin kuraĝis
Kaj mi tuj la mono donis.

Karlo Bolis tuj foriris.
Bonhumore kaj kun rido
Li antaŭe al mi diris:
»Fartu bone! Ĝis revido!«

Kaj mi mem post kvaronhoro
Al la ĉefgardej’ rapidis,
Kaj kun ĝojoplena koro
La dometon mi ekvidis.

Vere bela, plenvalora
Estis la postendometo,
Preskaŭ nova, verdkolora:
Vere bona do aĉeto.

Tuj mi iris ĝojoplene
Al la kaporal’ trankvile.
Mi salutis lin konvene
Kaj mi petis lin ĝentile:

»Via moŝto kaporala!
Ho permesu kun kompato
Ke min en dilem’ fatala
Nun asistu gardsoldato.

Helpu min la vir’ koncerna,
Mian jen postendometon
Porti al la kort’ kazerna.
Ne rifuzu mian peton!«

Sed la kaporal’ admone
Diris tuj per voĉo kria:
»Iru hejmen, dormu bone,
Vi drinkulo plenebria!«

Mi antaŭen faris paŝon:
»Ho sinjoro, mi protestas!
Se postulas mi propraĵon,
Ĉu do mi ebria estas?

La dometo estas mia,
Ĉar mi simple ĝin aĉetis!
Kaj ne estas mi ebria,
Kaj ĝentile mi vin petis.

Kaj mi nepre ne ĝin cedos!
Ne obstinu, kaporalo,
Aŭ laŭleĝe mi procedos
Per akuz’ ĉe tribunalo.«

»Trankviliĝu! Bone, bone!
Vi ricevos la dometon!«
Kaj li diris telefone
Nun al iu mian peton.

Kaj mi pensis kun rideto:
»Li nur tial tiom krias,
Ĉar pro bona la aĉeto
Li treege min envias.«

Kaj post kvaronhor’ eniris
Oficiro eminenta,
Kaj la kaporalo diris
Kun respekto evidenta:

»Regimenta kuracisto!
Ho sinjoro oficiro!
Mi vin petas kun insisto:
Temas pri ĉi tiu viro.«

Mi komprenis la aferon
Kaj la kaŭzojn mi divenis:
Por subpremi sandanĝeron
Jen la kuracisto venis.

Kaj li devas laŭordone
La dometon nun esplori.
Ĉu do oni povas bone
En ĝi loĝi kaj deĵori.

Sed li simple min aliris;
Faris pulsan li esploron,
Kompateme jen li diris:
»Ĉu vi havas kapdoloron?«

Mirigite mi ridetis,
Nean signon tuj mi faris,
Kaj ĝentile mi lin petis:
Ho sinjoro, vi eraris!

Ne malsano min katenis.
Do bonvolu ne min ĝeni:
Mi ĉi tien ja nur venis
Por dometon mian preni.«

»Bone, bone, kara viro!
Vi atendi iom devos,
Kaj tuj poste laŭ deziro
La dometon vi ricevos.«

Do denove kun persisto
Mi atendis en angulo.
Montris min la kuracisto:
»Jen deliro de drinkulo!«

Mi rapide sed deklaris:
»Ho sinjoro oficiro!
Pri la nomo vi eraris:
Mi nomiĝas Sagopiro.«

Li ridetis plenkompate,
Ion kaŝe li murmuris.
Sammomente sed surstrate
Savodroŝko alveturis.

Kaj kvar viroj tuj envenis,
Volis preni min senvorte,
Kaj min treni ili penis
Al la droŝko eĉ perforte.

Sed mi vigle min defendis,
Furioze mi kondutis;
Koleregon mi eksentis
Kaj senĉese mi balbutis:

»Lasu, lasu min, friponoj!
Mi propraĵon nur deziris.
Fakte ja por dekdu kronoj
La dometon mi akiris!«

Sed dum tiel mi parolis
Kaj ne cedis al perforto,
Jen subite Karion Bolis
Alkondukis gardeskorto.

Vinon daŭre li aĉetis,
Plenebria li jam estis:
La gardistojn li moketis,
Ili sed lin tuj arestis.

»Ho sinjoro oficiro«,
Mi la kuraciston petis,
»De ĉi tiu granda viro
La dometon mi aĉetis.«

Kaj la kuracist’ rapidis
Por demandi Karlon Bolis;
Sed ĉi tiu laŭte ridis
Kaj sarkasme li parolis:

»Jes, li fakte ĝin aĉetis.
Mistifikis mi la viron.
Sed mi fakte ne pensetis,
Ke li kredas mian diron.«

Do min trompis la fripono!
Li mensoge diris ĉion,
Kaj li tuj por mia mono
Do aĉetis la ebrion.

Ĉiuj laŭte nun ekridis,
Kaj mi hontis pro l’ afero.
En kazernon mi rapidis,
Furioza pro kolero.

Sed se mi denove venus
Nun al regimento mia,
Kaj se iu homo ĝenus
Min per vendpropono tia,

Punus, sen timeti ion,
Tuj mi lin per bat’ kuraĝa:
Ĉar por kredi ree tion,
Estas multe mi tro saĝa! «

BONA NEGOCO

En sukeraĵejon sinjoro eniris.
»Mi torton deziras« rapide li diris.
Vendisto rapidis kaj ĉion aranĝis,
Sed sian deziron la viro nun ŝanĝis:
»Reportu la torton kaj donu do vi
Porcion da krem-glaciajo al mi!«

Manĝinte la viro foriri tuj volis,
Sed jen la vendisto admone parolis:
»Pardonu, sinjoro, vi ne jam ĝin pagis!«
»Ĉu pagi?« li diris; »mi juste ja agis:
Mi manĝis ja nur glaciaĵon ĉe vi
Kaj donis porcion da torto por ĝi.«

»Vi estas ja prava: vi tiel ja agis.
Sed tamen: Vi ankaŭ ]a torton ne pagis!«
Sed nun ]a sinjoro treege ekmiris,
Kaj al la vendisto kolere li diris:
»Ĉu pagi la torton? Ĉu mokas vi min?
Mi ĝin ja redonis! Ne manĝis mi ĝin!«

LA »ANSERO« TUJ ALVENOS

Sinjoro en birdovendejon eniras
Kaj al la vendisto mendante li diras:
»Mi volas rigardi tre grasan anseron.«
Sed jen la vendisto nur estas lernanto,
Ne sperta pri prezo, kvalito kaj kvanto,
Do al la sinjoro li diras ĝentile:
»Bonvolu atendi momenton trankvile!
Vi baldaŭ atingos ja vian aferon
Kaj eĉ la plej grasan anseron vi vidos —
Ĉar — nia estrino ja tuj alrapidos!«

VANA MENSOGO

Montris sinjorino Pleton
Al la amikin’ portreton,
Kiu montras simple ŝin
Kiel ĉarman infaneton
Sur la brakoj de l’ patrin’.

»Jen la tempo forrapidas!
Tiu ĉi portreto gvidas
En pasintan tempon nin.
Sur ĉi tiu bild’ vi vidas
Antaŭ dudek jaroj min.«

»Kiel ĉarma kaj gracia!«
Diris flate la alia;
»Estas vere bela ĝi!
Kial sed sur brako via
Tenas do infanon vi?«

MALMULTEKOSTA

Al la edzo diris la edzin’:
»Jen hodiaŭ, Kolomano,
La feliĉo tre favoris min:
Estis bela tre piano
Kaj mi sen hezit’ aĉetis ĝin.«

»Kiom sed da mono kostos ĝi?«
»Dek ŝilingojn po monate.
Estis vere en bonŝanco mi,
Mi aĉetis ĝoje ĝin, ravate,
Ĉar malmultekosta estas ĝi.«

»Bone do! Regule pagu ĝin!
Sed — dum kiom da monatoj?«
Sed nun embaraso kaptis ŝin:
»Ne demandis mi pri datoj,
Mi do fakte mem ne scias ĝin.«

MALFACILA ESPLORO

Instruisto diras: »Karlo Krull,
Kio via patro estas?«
»Mia paĉjo estas malsanul’«
Jen la knabo tuj atestas.

»Sed knabet’, vi miskomprenis min,
Kion via patro faras?«
»Ho, tusegas, ternas li sen fin’
Kaj li kraĉas kaj gargaras.«

»Kion via patro faras jen,
Se li estas sen malsano?«
»Do ne ternas, tusas li kun pen’«
Diras saĝa la infano.

»Kio estas via patro, Krull,
Kiam ne li tusas foje?«
»Tiam patro estas ja sanul’!«
Diras nun la knabo ĝoje.

NEPUNEBLA KRIMO

La belega Riviero
Ĉe la golfo de Ĝenovo
Estas paradiza tero
Sub zefira ventoblovo.

Kaj en tiu ĉi edeno,
Bela pli ol la imago,
Bela pli ol florĝardeno,
Estas la landet’ Monako.

Jen landeto pli malgranda
Ol distrikt’ en la provinco,
Tamen estas ĝin reganta
Efektiva vera princo.

Kaj ĝi havas registaron,
Ĉefministron, konsilantojn,
Kaj ĝi havas soldataron,
Generalon, leŭtenantojn.

Kaj ĝi havas eĉ policon,
Ludobankon, direktoron;
Kaj ĝi havas punjusticon:
Juĝistaron, prokuroron.

Bonaj estas ĉiuj homoj;
Ne necesas puna ago,
Ne necesas punodomoj
En la princlandet’ Monako.

Tiel estis dum jardekoj,
Oni tion jam kutimis;
Ne okazis grandaj pekoj,
Oni krimon ne plu timis.

Jen okazis sed subite,
Ke mortigis do fripono
La najbaron plenavide,
Ĉar delogis lin la mono.

Oni kaptis la friponon
Kaj lin donis al senato,
Kiu havis la ordonon,
Juĝi tuj lin sen kompato.

Do meditis ekscitite
Oni pri eblec’ konvena,
Por lin puni laŭmerite
Pro la krimo abomena.

Oni do similan ion
Serĉis en librar’ kronika.
Oni trovis sed nenion:
Murdo estis krim’ unika!

Fine sed laŭ franca moro
Do kondamnis la senato
La krimulon kun fervoro
Al la morto sen kompato.

Sed — jen mankis gilotino!
Pro la senkrimec’ senĉesa
Estis senkapig-maŝino
Ja ĝis nun ne jam necesa.

Kaj pro unu nur fripono
Oni novan ne aĉetis;
Kostus multe ĝi da mono,
Kiun oni ne posedis.

Kaj do oni trovi provis
Nun alian mortigilon,
Kaj post longa peno trovis
Oni taŭgan do konsilon:

Oni skribis tuj leteron
Al la franca registaro
Kaj rakontis la aferon
Al potenca la najbaro.

Oni petis pruntedonon
De malnova gilotino;
Senkapigu la friponon
Franca majstro kun rutino.

Kaj post kelkaj tagoj venis
El Pariz’ respondletero:
Oni tie ja komprenis
La gravecon de l'afero.

Oni skribis: »Tre volonte
Ni ja pruntus gilotinon,
Kaj ekzekutist’ Belmonte
Akompanus la maŝinon.

Kaj la kapon de l’ fripono
Tre volonte li dehakus,
Se vi por la pruntedono
Dudek kvinmil frankojn pagus.«

Tondro! Kian altan prezon
Do sciigas la postulo!
Tian altan monelspezon
Ne meritas la krimulo!

Kaj post longa diskutado
Pri afero la fatala,
Nun sin turnis la senato
Al la registar’ itala.

Tie reĝo ja regadas;
Eble lia politiko
Princnajbaron do pli ŝatas,
Ol la franca respubliko.

Venis post semajnduono
Jam respondleter’ el Romo
»Pruntedonus laŭ bezono
Ni maŝinon por ĉi-homo.

Kaj ekzekutist’ Herero
Tuj plenumus viajn dirojn,
Kaj jen kostus la afero
Dudek mil italajn lirojn.«

Pli modera jen postulo!
Tamen sed tro alta prezo!
Inda estas la krimulo
Ne al tia monelspezo.

Ĉu ne povus policano
Do plenumi la ordonon
Kaj per glavo en la mano
Senkapigi la friponon?

Do demandis la senato
La polican direkcion
Kaj soldaton post soldato,
Ĉu ne iu farus tion.

Ĉiujn tio sed konsternis,
Ĉiu sen hezit’ deklaris:
Tion mi neniam lernis,
Tion mi neniam faris.

Sed ĉu oni do pardonu
Tute simple la friponon?
Kian punon oni donu,
Ne havante ja la monon?

Do kondamnis la senato
La krimulon kun saĝeco
Kaj laŭŝajne pro kompato
Al dumviva kaptiteco.

Sed ĉar mankis punodomo
Pro ĝisnuna nebezono,
Devis gardi forta homo,
Ke ne fuĝu la fripono.

Sed jam post kvarona jaro
Ne plu plaĉis tiu stato;
Laŭ ordon’ de l’ registaro
Rekunvenis la senato.

Certe vivos la fripono
Ja ankoraŭ kvardek jarojn;
Kiom kostos li da mono!
Ni evitu la malŝparojn!

Jen la konsiliĝa temo!
Kion oni devas fari
En fatala la dilemo,
Ĉar ja oni volas ŝpari?

Tre cerbumis la senato
Pri gravega la demando,
Kaj post longa diskutado
Do proponis konsilanto:

»Se l’ gardiston ni forprenos,
Se ni lasos la friponon,
Li rapide forpromenos,
Kaj ni ŝparos do la mono!«

Multe plaĉis la propono.
Laŭ ordono de l’ senato
Do foriris de l’fripono
Nun gardanta la soldato.

La krimul’ sed ne atentis,
Ke l’gardisto jam foriris;
Sed malsaton li jam sentis
Kaj tagmanĝon li deziris.

Ĉar neniu plu alvenis
Por manĝigi la kaptiton,
Li la ujon mem ekprenis,
Faris kuirej-viziton.

Kiam li manĝinta estis,
Li reiris sen hezito;
En la ĉambro plu li restis,
Ĉar li estis ja kaptito.

Li ne pensis pri forkuro,
Ne deziris li liberon;
La senat’ kun malplezuro
Sed rigardis la aferon.

Oni tion ne komprenis;
Registara konsilanto
Post tri tagoj al li venis
Kun malkaŝa la demando:

»Kial vi ne forpromenas?
Kial vi ĉi tie restas?
Vin neniu plu retenas
Kaj vi plenlibera estas.«

Sed resonis la respondo:
»Per kondamna via juĝo
Vi ŝarĝegis min per honto,
Kaj ne restas plu rifuĝo.

Kien iru mi, sinjoro?
Kion faru mi estonte?
Ĉiu ja kun malfavoro
Persekutos min senhonte.

Vi ja kaŭzis la turmentojn
Per kondamna juĝo via,
Do vi donu alimentojn
Por estonta vivo mia!«

Jen do la malnova stato!
Jen do sama la dilemo!
Kaj diskutis la senato
Ree pri ĉi tiu temo.

Por almenaŭ ŝpari ion,
Por ke restu pli da mono,
Oni donis eĉ pension
Al senhonta la fripono.

Por ke restu li punito,
Oni sed en sama tago
Lin forpelis sen hezito
El la princoland’ Monako.

Tio sed lin ne ĉagrenis,
Ne li sentis ian timon:
En Francujon li promenis,
Sed nur iom trans la limon.

Tie domon li aĉetis;
Ĉiam en la dua tago
De l’monato li iretis
En ĉefurbon de Monako.

Kaj li prenis la pension,
Kaj li moke »dankon« diris;
Dezirante ne plu ion,
Trans la limon li reiris.

Kaj li dum duonjarcento
Vivis per monaka mono,
Per krimula daŭra rento,
Pli bonstate ol barono.

Ho krimuloj, ĉu vi iras
En ĉifonoj, ĉu en frako,
Se pension vi deziras,
Vi formigru al Monako!

NUR LA SPERTO ĜIN KLARIGAS

»Ho paĉjo, nun diru, pro kio prezentas
Pentristoj la venkon do nur per virin’?
Patrujon ja ĉiam la viroj defendas,
Mi tute ne povas kompreni ja ĝin.«

»Fileto, la simpla respond’ ne sufiĉus,
Vi tamen ne povus kompreni ja min!
Sed se do post jaroj vi iam edziĝus,
Vi certe kaj bone komprenus tuj ĝin.«

PLI ALTA INSTANCO

Dum fervoja akcidento
Jen vundiĝis Karlo Brento
Kaj eĉ post tri jarduonoj
Spite kuracistaj konoj
Iris li per lambastonoj.

Kaj pro la kompensa rento
Post ĉi tiu akcidento
Li procesis kun pasio
Longe kontraŭ kompanio
De fervoja la linio.

Jen demandis vir’ najbara:
»Diru do, amiko kara,
Ĉu l’malsano ne jam ĉesas,
Ĉu la fortoj ne progresas,
Ĉu bastonoj plu necesas?«

»Kuracistoj jam permesas,
Kaj baston’ ne plu necesas;
Sed sinjor’ la advokato
Ja pro la procesa stato
Malpermesas sen kompato.«

RIMEDO KONTRAŬ ANGINO

En vendejo legis ino,
Kiam tien venis ŝi:
»Ne ebliĝos plu angino,
Se Vitelo-n uzos vi.
Kaj jen kostas do Vitelo
Naŭdek groŝojn po botelo.«

Kaj aĉetis do kaj prenis
Nun botelon ŝi kun si.
Postan tagon ŝi revenis
Kaj flustretis pene ŝi:
»Mi jam preskaŭ sufokiĝis,
Mia gorĝo glufermiĝis!«

»Ho, ĉu eble per Vitelo?
Kiel do ĝin uzis vi?«
»La enhavon de l’botelo
Kompreneble trinkis mi.«
Li ekkriis kun malbeno:
»Ho, vi estas ja azeno!

Legu do sur la botelo!
Vidu la surpreson vi!
Gumo estas ja Vitelo,
ŝu-ŝmiraĵo estas ĝi!
Seka estu ja la ledo,
Ke ne frostu la piedo!«

LA MALFELIĈULO

Jen dum geedziga soleno
Parolis la pastro Klement’
Pri gracoj, feliĉo kaj beno
De l’sankta edzec-sakrament’.

Kaj post la soleno jen iris
La edzo subite al li.
»Mi dankas elkore«, li diris,
»Ke tiom konsolis nin vi!«

LA KRITIKO

Novan bildon montris Saba:
En kostum’ de beduen’
Ĝi lin sur ĉeval’ araba
Bone do prezentis jen.

La najbaro Paŭl Ombrelo
Tuj sarkasme mokis lin:
»Jen, arabo sur kamelo
Jam tre ofte montris sin.

Sed pripensu, mia knabo,
Estas vera ironi’,
Ke kamelo sur arabo
Estas vere ja nur vi!«

SUB LA SAMA JUGO

»Ho sinjoro direktoro,
Min ja sendas la edzin’«,
Diris jen la inspektoro,
»Kaj mi devas peti vin:
La salajron plialtigu,
Kaj ŝin tiel kontentigu,
Ĉar ŝi tre turmentas min!«

»Mi komprenas, mia kara«,
Jen la ĉef’ aŭdigis sin.
»Mi ja estas malavara,
Sed komprenu bone min:
Ne mi diras jam promeson,
Ĉar antaŭe mi permeson
Devas peti de l’edzin’!«

SE LA SORTO PERSEKUTAS

Se la sorto persekutas,
Homo devas fleksi sin,
Kiel ajn li eĉ kondutas,
Sorto ĉiam venkas lin.

Dum Viena la foiro
En la lastpasinta jar’
Promenadis juna viro
Meze inter la bestar’.

Al Vieno li vojaĝis
El vilaĝ’ en kampa val’,
Kaj nur bestoj al li plaĉis:
Bovo, porko kaj ĉeval’.

Kaj en fako porabela
Io tre mirigis lin:
Tie estis vere bela
Ĉarma tre abelreĝin’.

Havis verdajn jen okulojn
Kaj kruraron flavan ĝi;
Ĝin kaj sep laborkunulojn
Sen hezit’ aĉetis li.

En skatolon ja kartonan
Devis iri la reĝin’,
Kaj en poŝon pantalonan
La junulo metis ĝin.

Sed la tempo ne hezitis,
Estis jam la deka hor’;
Tra la urbo li rapidis
Al la stacidomo for.

Vagonar’ jam ekveturis;
Tra la pord’ de l’stacidom’
Li en la vagonon kuris,
Falis sed pro dika hom’.

Iu diris tuj kun moko:
»Ŝajne regas lin la vin’!« —
Li paŝetis al sidloko,
Volis ne plu movi sin.

Sed sur lia dekstra kruro
Ŝajne migras iu best’!
Li ĝin palpis kun teruro
Per rapida vigla gest’.

Sed apudan la matronon
Li puŝetis per kubut’,
Kaj ŝi diris tuj admonon:
»Ĉesu via fikondut’!«

Timigite li silentis,
Ne plu riskis movi sin.
Sed sur sia kruro sentis
Bestmigradon li sen fin’.

Ho kruela vi fatalo,
Stranga estas via vol’:
Dum la menciita falo
Ja rompiĝis la skatol’.

Kaj el poŝ’ de l’pantalono
Tra trueto rampis for
La abeloj; sub kalsono
Ili migris kun fervor’.

Kaj subite laŭte kriis
Pro dolor’ la juna vir’,
Kaj neniu homo sciis,
Kion fari do pro mir’.

»Kial vi nun tiom bruis?«
Alparolis lin sinjor’.
Sed li frotis, forte skuis
Sian kruron pro dolor’.

Li respondis ekscitite:
»Ili ĉiuj kuris for,
Ili pikis min subite
Laŭ kutima sia mor’.

Ve! Ho ve! Ĝi min torturas,
Ili tiom pikas min!
Se ne ĉiuj vi forkuras,
Ili pikos ankaŭ vin!«

Kaj tuj kriis tuta ĥoro:
»Estas li freneza hom’;
Helpu, helpu, konduktoro,
Kuris li el ŝtata dom’!«

»Gesinjoroj, silentadon!
Tuj ni haltos ja en Moor,
Tuj esploros ni la staton;
Kiu el vi kuris for?«

Jen la vagonaro haltis
Ĉe stacia la peron’
Kaj la pasaĝeroj saltis
Time for el la vagon’.

Oni ŝlosis tuj la pordon,
Kaj la ĉef’ de l’stacidom’
Kriis do, por fari ordon,
Tra l’fenestro al la hom’:

»Ĉu sincere do konfesis
La forkuron vi, sinjor’?«
La alia vigle jesis:
»Certe, ĉiuj estas for!«

»Ĉiuj? Kiom do kuniris?«
»Sep simpluloj kaŝis sin«
La junul’ malgaje diris,
»Kaj kun ili la reĝin’.«

»Ĉu reĝin’ kun sep kunuloj?
Kiel do aspektis ŝi?«
»Verdaj estis la okuloj,
Flavajn krurojn havis ĝi.«

»Jen reĝino senkompara!
Kiu akompanis ŝin?«
»Abelaro ordinara«,
La junul’ informis lin.

»Sed ne havu nun subite
Vi abelojn en la kap’!« —
»Ho« respondis li rapide,
»Ili estas ne sub ĉap’.«

»Kie do?« — »Sub la kalsono.
Ve! Ho, ili pikas min!
Iru for de la vagono,
Ili pikos ankaŭ vin!« —

Oni sed jam tro atendis,
Pasis jam kvarona hor’,
Kaj la staciestro sendis
Do la vagonaron for.

Jen okupis la vagonon
Sole nun la kamparan’;
Pantalonon kaj kalsonon
Tuj deprenis lia man’.

Tra l’fenestro kun kolero
Ilin svingis la sinjor’,
Ses insektoj tra l’aero
Tuj por ĉiam flugis for.

Sed jen restis du abeloj;
Flugu for, malica par’!
Jen! Sur la najbaraj reloj
Preterkuris vagonar’.

La junulo preskaŭ svenis
Kaj skuegis lin terur’;
Sed la vagonaro prenis
Liajn krurvestaĵojn nur!

Pro la nova bat’ de l’sorto
Malesperis la junul’,
Kaj per lasta sia forto
Li sin kaŝis en angul’.

Kaj denove nun ekhaltis
En urbet’ la vagonar’,
Kaj tra l’pordo enen saltis
Juna policista par’.

Kaj ekridis ambaŭ krie,
Rigardante al angul’:
»Jen li vestis sin alie,
Efektiva frenezul’!«

Kaj mantelon tuj alportis
Ili al la juna hom’,
Kaj tra l’urbo lin eskortis
Al la policeja dom’.

Tie ja post longa peno
Fine montris la esplor’,
Ke nur estis miskompreno;
Liberiĝis la sinjor’.

Se la sorto persekutas,
Homo devas fleksi sin,
Kiel ajn eĉ hom’ kondutas,
Sorto ĉiam venkas lin.

TIO NE MALHELPAS

Juna vir’ prezentis sin
Al la riĉa sinjorin’,
Petis manon de l’filino.
Sed ŝi tuj alkriis lin
Kun kolera malinklino:

»Nepre mi rifuzas ĝin!
Tio ja mortigus min!«
Sed la viro tuj akcentas:
»Tio ne malhelpas min.
Mi al tio ja konsentas.«

LA SILENTEMA NAJBARO

Jen en la gastejo ekvidis Matejo
Ke lia najbaro rigardas sen fin’
Al sia mantelo kaj sia ĉapelo
Pendantaj sur stablo, kaj mokis li lin:

»Pro kio senfine rigardas obstine
Do vian mantelon suspekte nun vi?
Ĉu iu alvenos kaj eble ĝin prenos,
Ĉu eble jam ion suspektas do vi?«

»Ne scias mi tion, sed vidis mi ion:
Rigardu do tien, ŝatata sinjor’:
Jen via mantelo kaj via ĉapelo
De post unu horo ja estas jam for.«

LAŬVERA INFORMO

»Paĉjo, kial koko krias?«
Diris la infan’ Helen’.
»Tion ankaŭ mi ne scias,
Sed la homoj diras jen,
Ke la vira koko krias
Tuj laŭtege kun fier’,
Se mensogis hom’ sur ter’.«

»Kial krias ĝi matene,
Kiam dormo regas nin?« —
»Ĉar gazetojn ja matene
Oni presas per maŝin’.
Kaj mensogas ja senĝene
La gazetoj kun fier’
Pli ol iu hom’ sur ter’.«

EKONOMIA KRIZO

Bandito jen diras plendante
Al sia maljuna edzino:
»La mond’ malboniĝas konstante
Kaj venos terura jen fino.
Mi lerte labori kutimas,
Ne kasokirason mi timas,
La kasojn malfermi mi povas —
Nenie sed monon mi trovas.«

FATALA SURPRIZO

Jen studento en teatro sidis
Kaj sinjoron tie li ekvidis,
Kaj li diris al la najbarin’:
»Kiu estas la kreteno
Kun oreloj de azeno,
Kiu nun rigardas nin?«

»Estas li la profesoro Prato,
Ĉef’ de l’ekzameno-komitato.
Sed, sinjoro, ĉu vi konas min?«
»Ne«, respondis la studento
Kaj de flanke dum momento
Fikse li rigardis ŝin.

»Sciu, estas mi filino lia«,
Diris nun la junulin’ gracia.
Tremis febre li ĉe ŝia flank’.
»Ĉu vi konas min, fraŭlino?«
»Ne«, respondis la virino.
»Ho, al Dio estu dank’!«

MALBONŜANCO

En la vilaĝet’ Simuris
Estis granda sensacio:
Kun azeno enveturis
Kolportisto Emilio.

Kaj dum li negocojn faris
En la domoj nun sen peno,
Sole sur la strato staris
Veturilo kaj azeno.

La lernantoj alrapidis,
Ĉar ja estis ĵus tagmeze.
Ili kriis, ili ridis
Kaj rigardis nun senĉese.

Ili per diversaj faroj
Nun ĉikanis la azenon,
Ili tiris lin je l’haroj
Kaj tintigis ĝian ĉenon.

Flanke sed knabeto staris,
Kiu tute ne petolis,
Ĉikanaĵojn li ne faris,
Ĉar li nur rigardi volis.

Jen la kolportist' revenis,
Kaj la knaboj lin ekvidis;
Ili tuj la librojn prenis
Kaj kriante forrapidis.

La knabeto sed atendis,
Ĉar rigardi plu li volis.
Tute ne li timon sentis,
Ĉar li fakte ne petolis.

Sed la viro alrapidis
Kaj lin kaptis sen kompato;
Ĉar aliajn li ne vidis,
Punis lin li per vang-bato.

La maljusta vangofrapo
Sed la knabon tre teruris,
Kaj li kun ruĝega kapo
Tuj en la lernejon kuris.

Volis li rapide iri
Al sinjor’ la instruisto
Kaj plendante al li diri,
Ke lin batis la vendisto.

Sed ĉar li doloron sentis,
Ĉar li estis afliktita,
Li nenion plu atentis
Dum kurad’ la senhezita.

Trans ŝtuparon li rapidis,
Kapon li antaŭen tenis;
Sed la pastron li ne vidis,
Kiu ĵus malsupren venis.

Kaj li puŝis senatente
Kontraŭ l’pastro sian kapon,
Kaj ricevis sammomente
Li de l’pastro vangofrapon.

»Ho, atentu vi pli bone!
Tute blinde vi nun iris!«
Per kolera voĉ’ admone
Jen al li la pastro diris.

Plenĉagrene, konsternite
Li nun en la ĉambron iris,
Al la instruist’ rapide
Per singulta voĉ’ li diris:

»Ho sinjor’, la pastro batis
Sur ŝtupar’ min dum alveno,
Kvankam mi ne petoladis
Kontraŭ tiu ĉi azeno.«

Tuj post kiam tiel plendis
Li malgajan sorton sian,
Li sur sia vango sentis
Jam fortegan baton trian.

»Ne parolu tiel stulte
Kaj atentu pri konveno,
Kaj ne nomu vi insulte
Vian pastron eĉ azeno!«

Se la sorto persekutas,
Devas cedi homa forto.
Kiel ajn eĉ hom’ kondutas,
Ĉiam venkas lin la sorto.

INTER DU FULMOTONDROJ

»Ĉu hieraŭ nokte venis
Hejmen vi en seka stat’?
Aŭ ĉu vin la pluvo ĝenis
Kaj la tondro sur la strat’?«

»Mi rapidis sen hezito;
Do ĝi ne plu min atakis.
Sed el la edzina lito
Fulmotondro tuj ekkrakis.«

LA BONA KONSILO

Kuracisto jen vizitis
Riĉan pacienton sian.
»Ĉu vi eble jam profitis
Bonan dorm-konsilon mian?
Ĉu vi nombras en la lito?
Ĉu vi tion jam elprovas?
Kaj ĉu cedas la ekscito,
Ĉu vi nun ekdormi povas?«

»Kompreneble laŭ konsilo
Mi nombradon entreprenis,
Kaj ĝis al dudeka milo
Mi hieraŭ eĉ jam venis!«
»Kaj ĉu dormo vin konsolis
Post la tiom longa peno?«
»Ne, mi dormi ne plu volis,
Ĉar ja estis jam mateno!«

ŜPAREMA HOMO

La riĉega direktoro
Dum somera la vojaĝ’
Manĝis dum tagmeza horo
En gastejo de vilaĝ’.

Post la manĝo li subite
Vokis mastron ekscitite.
»Diru, mastro« jen demandis li,
»Ĉu ne havas dentpikilojn vi?«

»Ne, sinjoro direktoro,
Ili malriĉigus min.
Ilin ĉiu ajn sinjoro
Ja misuzis kun obstin’.

Ĉiu ilin ja bezonis
Sed ne ilin plu redonis.
Se pikilon prenis jen sinjor’,
Post la uzo li ĝin ĵetis for!«

GARANTIO

Diris la aŭguristino
Al la ĉarma junulin’:
»Antaŭ via vivofino
Feliĉeg’ atendos vin.
Vera estas ĉiu vorto,
Kaj se ne okazos ĝi,
Tuj redonos post la morto
Vian monon mi al vi!«

LA LERTA FOTOGRAFISTO

Majer montris jen al Triston
La portreton de l’edzin’.
Triston longe ĝin admiris
Kaj subite jen li diris:
»Mi admiras la artiston,
Kiu fotografis ŝin.«

»Sed, sciigu min, pro kio?«
Majer tuj demandis lin.
»Ĉar mirinda estas io:
Ŝi ja staras en silento,
Do dum unu nur momento
Li ja fotografis ŝin!«

PLEJ URĜA TEMPO

Virin’ en paperovendejon eniris
Kaj al la vendisto mendante ŝi diris:
»Deziras mi pornecesejan paperon.
Kaj tuj li respondis: »Por diri la veron:
Ni novan provizon nur morgaŭ ricevos,
Kaj tial ĝis morgaŭ atendi vi devos.«
Sed jen ŝi ekplendis: »Ho kia mizero!
Ja tre jam urĝegas la grava afero.
Kaj do aliloke mi devas ĝin mendi,
Mi nepre ne povas ĝis morgaŭ atendi!«

LA PORTRETO

Komercisto Petro Bulta
En la urbo Sankta Klara
Estis riĉa homo stulta,
Monavida kaj avara.
Kaj li estis aroganta,
Tre fiera kaj tre vanta.

Li afektis esti klera,
Esti homo eminenta,
Kvankam estis li mizera
Sencerbulo malprudenta,
Sperta nur pri du aferoj:
Monbiletoj kaj moneroj.

Loĝis sed en Sankta Klara
Ankaŭ majstro Hildebrando,
Jen pentristo senkompara,
Fama en la tuta lando,
Plenrutina majstro lerta,
Geniulo multesperta.

Majstre pentris li pejzaĝojn,
Montopintojn kaj ĝardenojn,
Grandajn urbojn kaj vilaĝojn,
Gravajn historiajn scenojn,
Bestojn, fruktojn kaj floretojn,
Grupobildojn kaj portretojn.

Jen la komercist’ deziris
Mem sin vidi sur portreto,
Kaj al Hildebrand li iris
Kun la aroganta peto:
»Min portretu, sed tre bone!
Mi ja pagos vin permone.«

Hildebrando sed ne ŝatis
La riĉegan avarulon,
Kaj koncize li konstatis:
»Mi plenumos la postulon.
Sed preparu la monerojn,
Kostos trimil ĝi talerojn.«

La riĉulo laŭte plendis,
Sed ne cedis Hildebrando.
Bulta fine tamen mendis
La portreton post marĉando.
Je l’dezir’ li ja persistis,
Dua majstro ne ekzistis.

Ĉe la stablo li eksidis,
Ĉar necesis ja modelo.
Hildebrando alrapidis
Kun krajono kaj paŝtelo,
Kaj desegnis kun fervoro,
Sed nur dum duona horo.

»Por hodiaŭ ĝi sufiĉas;
Iru hejman do, sinjoro;
Ĉiujn fortojn mi dediĉas
Nun al tiu ĉi laboro,
Kaj sciiigon tuj mi donos,
Se mi ree vin bezonos.«

Iris for la komercisto.
Hildebrando eklaboris
Kun rutino kaj persisto.
Li pentradis, li fervoris,
Li ne cedis, li obstinis,
Kaj vespere li jam finis.

La portreto estis klara,
Vere bona, laŭnatura:
Jen riĉulo la avara
Kun la nazo laŭvultura!
Hildebrand’ ne plu atendis
Kaj la bildon tuj forsendis.

Kiam la portret’ alvenis,
Petro Bulta furiozis.
Li nenion ja komprenis,
Kaj naive li supozis,
Ke necesas duonjaro
Certe por portretofaro.

Sed nun faris Hildebrando
Ĝin dum la kvin lastaj horoj!
Certe ĝin la diletanto
Nur priŝmiris per koloroj.
Kaj por tia fuŝlaboro
Pagu tiom li da oro!

Li resendis la portreton,
Furioza pro kolero,
Kaj aldonis papereton
Kun riproĉa plendletero:
»Ne ofendu min, sinjoro,
Per ŝmirita fuŝlaboro!

Mi ja tute ne rekonas
Min sur la fuŝaĵ’ kolora,
Kaj mi akre vin admonas:
Se ne estos vi fervora,
Se vi ne pli bone agos,
Mi al vi nenion pagos!«

Hildebrand’ treege miris
Pri la plendo perletera,
Kaj al si li flustre diris:
»Ho stultulo vi mizera,
Vi tre baldaŭ pentos tion,
Kaj vi pagos nun eĉ plion!«

Tuj li ŝanĝis la portreton:
Apud ĝi li sur la tolon
Pentris plenan monsaketon
Kaj subskribis la titolon,
Kaj li sendis la pentraĵon
Al la bildvendisto Drajon. —

Petro Bulta jus malbenis
La pentriston dum mateno,
Kiam ekscitite venis
La amiko Paŭl Viĉeno
Kaj raportis kun kolero
Pri terura mokafero.

»En la elmontrej’ de Drajon
Vidis mi dum preteriro
Vere hontan mokpentraĵon,
Mi rekonis vin kun miro,
Kaj l’pentristo sen skrupulo
Ĝin titolis: »Avarulo.«

La riĉulo forrapidis
Al la bildvendejo Drajon,
Kun kolero li ekvidis
Tie fakte la pentrajon
Kun titolo pleninsida:
»Avarulo monavida.«

Kaj li kuris senhezite
Al la majstro Hildebrando,
Lin riproĉis ekscitite:
»Vi mizera diletanto,
Ĉu vi rajtas min primoki
Kaj per fia bild’ provoki?«

Hildebrand’ laŭŝajne miris:
»Kie do vi mokon trovas?«
La riĉul’ kolere diris:
»Ĉu, fuŝul’, vi nei povas,
Ke vi faris mokpentraĵon
Kaj elmetis ĝin ĉe Drajon?«

Hildebrand’ sed sin defendis
Per trankvila gaja voĉo:
»Mi vin tute ne ofendis,
Kion celas la riproĉo?
Bildo ja ĉe Drajon pendas,
Sed ĝi vin ja ne prezentas.«

»Mi pretekstojn ne bezonas!«
Sed rekriis la alia.
»Ĉiu homo ja rekonas
Min sur fipentraĵo via,
Kiun nomis sen skrupulo
Vi malice: »Avarulo.«

»La portreto estas mia.
Vi ne rajtas ĝin misuzi
Por hontaĵo tiel fia;
Mi minacas vin akuzi,
Se ne hontan la pentraĵon
Tuj forprenas vi de Drajon.«

»Sed vi akre pri ĝi plendis
Kaj akcepti ĝin rifuzis«,
La pentristo sin defendis,
»Do plenrajte mi ĝin uzis.
Mian bildon mi elmetis,
Ĉar vi ĝin ja ne aĉetis.«

»Mi aĉetas la pentraĵon!«
Kriis Bulta ekscitite,
»El la elmetej’ de Draĵon
Ĝin forprenu senhezite.
Ja ne mankas la moneroj:
Jen tri miloj da taleroj!«

Hildebrando sed deklaris:
»Mi ĉi tion ja permesas.
Sed sinjoro, vi eraris,
Por aĉeto nun necesas
Multe pli da ormoneroj:
Dekses miloj da taleroj!«

Bulta kriis plenkolere:
»Ĉu vi estas frenezulo?
Via diro estas vere
Krimoplena monpostulo!
Kie restas la kompato,
Vi rabisto, vi pirato!«

»Ho sinjoro komercisto,
Vi malprave nun protestas,«
Diris fama la pentristo,
»Ĉar la bild’ ĉe Drajon estas
Ja pentraĵo multvalora,
Ne nur tolo plenkolora.

Sed sinjoro, min komprenu:
Tute ne ja eĉ necesos,
Ke vi la pentraĵon prenu,
Ĉar ĝi certe interesos
Ankaŭ homon ja alian,
Ne mi volas monon vian.

Mi ĝin vere ne bezonos:
Ja por vendi la pentraĵon
Lotbiletojn mi eldonos,
Aĉeteblajn ja ĉe Drajon;
Kaj vendante lotpaperon
Mi postulas nur taleron.

Kaj ne estos malfacile,
Tridek mil biletojn vendi;
Do pripensu vi trankvile:
Se vi l’bildon volas mendi,
Pagu tuj per ormoneroj
Tridek milojn da taleroj!«

Febre tremis la riĉulo
Kaj li bolis de kolero:
Ĉu en ĉiu urbangulo
Oni sciu pri l’afero?
Kaj du ĉiu fibubeto
Moku lin pro la portreto?

Li aĉetis la pentrajon,
Dum kolere li malbenis,
Kaj li kuris tuj al Drajon,
Kie li la bildon prenis,
Kiun li ja jus aĉetis,
Kaj li ĝin — en fornon ĵetis.

Ne plu mendis li portreton,
Ĉar li timis ĝian prezon.
Ne li riskis bildaĉeton,
Por eviti la elspezon,
Ĉar turmentis lin sufero
Pro la tridek mil taleroj.

BONKORA HOMO

Al dentisto venas viro
Kaj li diras kun ekspiro:
»Estimata ho doktoro,
Min turmentas dent-doloro,
Do, narkotu min, sinjor’,
Kaj la denton prenu for!«

»La doloro tuj ja ĉesos,
Sed narkoto ne necesos«,
La doktor’ konsole diras.
»Se la denton mi eltiras,
La konscion perdos vi,
Sen ke vin narkotis mi!«

LA PEZA LETERO

Venas simpla kamparano
Kun letero en la mano,
Volas ĝin forsendi li.
La poŝtisto tuj ĝin pesas:
»Plua marko ja necesas,
Ĉar tro peza estas ĝi.«

Sed la kamparan’ ekmiras,
Nekredeme jen li diras,
Dum sur kap’ li gratas sin:
»Ne, sinjoro, mi protestas:
Se ĝi jam tro peza estas,
Marko pli pezigus ĝin!«

LA FANFARONULO

Sinjoro Blau kun malhumilo
Ja fanfaronis sen mezur’:
»Mi iam estis riĉa homo.
Veturis mi de dom’ al domo
Per mia propra veturilo
Promene nur kaj pro plezur’.«

Kaj diris tuj sinjoro Pilo:
»Ja vere, mi atestas ĝin.
Vi estis feliĉega homo,
Veturis vi de dom’ al domo
Per via propra veturilo,
Sed — via panjo ŝovis ĝin!«

DUOBLA MALFELIĈO

Dum disputo, dum riproĉo
Lin alkriis la edzin’:
»Ho, interna mia voĉo
Ja tre klare diras min,
Ke vi ĉiam trompas min!«

»Granda Dio enĉiela!«
Kun teruro diris li.
»Sort’, vi estas tro kruela!
Nun jam havas kontraŭ mi
Eĉ internan voĉon ŝi!«

RUZULO

Viro estis kondamnita
Al la morto per la ŝnur’.
»Ĉar vi estas nepunita«,
Diris la juĝisto Knur’,
»La ĝardenon vi inspektu
Kaj la arbon mem elektu,
Sur kiu volas morti vi,
Kaj vin sur ĝi pendigos ni.«

La krimul’ rapide diris:
»Simpla estas la afer’:
Rozojn ĉiam mi deziris
Dum la vivo sur la ter’.
Inter rozoj do mi mortu.
Rozoarbo do min portu!
Kaj tial mi petegas vin:
Sur rozarbet’ pendigu min!«

»Rozarbeto ne sufiĉas«,
La juĝist’ informis lin,
»Ĝi ja teren tuj kurbiĝas
Se ĝi devas porti vin.«
Diris la krimul’ ridante:
»Sed ĝi kreskas ja konstante:
Kaj kiam ĝi ne fleksos sin,
Nur tiam vi pendigu min!«

DIRU ĈIAM LA VERON!

Diru ĉiam vi la veron
Plenkuraĝe, sen hezit’:
Per mensogo la aferon
Vi nur fuŝas, ho homid’!

Se la veron vi sciigas,
Vin subtenas Dia man’,
Se mensogon vi aplikas,
Vin englutas la Satan’.

Iam fama kapuceno,
Elokventa predikanto,
Veturadis al Aĥeno
Hejmen el la belga lando.

En kupe’ li sidis sole
Nur kun juna sinjorin’;
Li meditis senparole
Kaj do ne atentis ŝin.

Estis homo li tre sprita,
Bonhumoron ŝatis li;
Ofte jam torento rida
Sekvis a] parol’ de li.

Nun en la kupe’ li sidis
Jam dum pli ol unu hor’,
Pri prediko li meditis
Silentante kun fervor’.

Sed ekvidis li subite,
Ke la juna sinjorin’
Ja spiregis ekscitite
Kaj tremetis eĉ sen fin’.

La manpoŝon ŝi malfermis,
Enrigardis kun ekscit’
Kaj rapide ĝin refermis,
Kvazaŭ estus li bandit’.

»Estimata sinjorino«,
Fine li demandis ŝin,
»Kial tremas vi sen fino,
Kio do ekscitas vin?«

»Pastra moŝto, min la timo
Skuas jam dum tuta hor';
Pro l’kontrolo ĉe la limo
Forte tremas mia kor'.

Mi nun venas el Bruselo.
Mia kara bopatrin’
Min ornamis per juvelo,
Kiam mi vizitis ŝin.

Estas ora ĝi kolĉeno
Kun belega diamant’;
Sed mi loĝas en Aĥeno,
Do en la germana land.

Kaj la sorto senkompata
Lasas ne ĝin porti for.
Malpermesas leĝo ŝtata
La eksporton nun de or’.

Do kunprenis senpermese
Mi en la manpoŝo ĝin.
Sed nun timas mi senĉese,
Ke l’dogan’ konfiskos ĝin.

Centmil frankojn ĝi valoras;
Estas ĝi por mi trezor’,
Sed se senkorul’ deĵoras,
Li ĝin certe prenos for.«

Kun bedaŭra gest’ respondis
La monaĥo nun al ŝi:
»Kial ne antaŭe sondis
Ĉiujn cirkonstancojn vi?

Oni fakte ja kutimas
Preni juvelaĵojn for.
Kaj do ankaŭ mi nun timas,
Ke seniĝos vi de l’or’.

Lastan ruzon mi proponas,
Se vi volas uzi ĝin:
Ĉiuj doganistoj konas
Jam de longa tempo min.

Do mi provos la aferon,
Donu do la poŝon vi!
Sed mi diros nur la veron.
Nepre ne mensogos mi.«

Al la pastro do transdonis
Sian poŝon la virin’.
Sammomente jam deponis
Li en la kapuĉo ĝin. —

Jen la vagonaro haltis
En stacio ĉe la lim’:
Ili ambau teren saltis,
Li ridante, ŝi kun tim’.

Kiam la monaĥo iris
Al la ejo de l’dogan’,
Oficist’ ridante diris:
»Jen la pastro Koloman’!

Ĉu kunprenis valoraĵojn
Trans la limon ankaŭ vi,
Ĉar direktas viajn paŝojn
Vi nun rekte ja al ni?«

Kaj la pastro kun sinklino
Diris sen hezit’ al li:
»La kolĉenon de l’edzino
En kapuĉ’ kunportas mi.«

La sinjoroj laŭte ridis
Pro la vere stranga dir’:
»Pastra moŝto, ni jam vidis,
Ke vi estas sprita vir’!«

Sed la poŝon eĉ elprenis
Nun la pastro Koloman’,
Kaj montrante li ĝin tenis
Per levita dekstra man’:

»Ĉiu, kiu nun deĵoras,
Venu do por vidi ĝin!
Centmil frankojn ĝi valoras,
Kaj mi ne mensogas vin.«

Sed la viroj ridis plore
Pro gajeco kaj plezur’:
»Ho, ni dankas vin elkore,
Vi ja certe ŝercas nur!«

»Sed rigardu do ĝin fine!
Ne mensogas Koloman’!«
Kaj la poŝon li obstine
Eĉ malfermis per la man’.

»Pastra moŝto, ni komprenas,
Vi nur volas moki nin,
Kvankam sed vi tiom penas,
Tamen ni ne kredas vin!«

»Ĉu do fakte mi foriru,
Sen ke vi rigardis ĝin?
Sed vi ne estonte diru,
Ke la pastro trompis vin!«

Kaj dum la sinjoroj ridis,
Tuj la pastro Koloman’
Trans la limon forrapidis
Kun la poŝo en la man’.

Kaj la poŝon li redonis
Al feliĉa la virin’,
Sed li ankaŭ ŝin admonis
Dum li adiaŭis ŝin:

»Diru ĉiam vi la veron,
Plenkuraĝe sen hezit’!
Per mensogo la aferon
Vi nur fuŝas, ho homid’.

Se la veron vi sciigas,
Vin subtenas Dia man’,
Se mensogon vi aplikas,
Vin englutos la Satan’.«

LA BONA TRINKAĴO

Vojaĝis en unu kupeo fervoja
Kvar viroj kun bona humoro plenĝoja.
Dum unu el ili subite eliris,
La dua botelon el kofro eltiris,
Kaj ĉiu el ili kun bona humoro
Trinketis glaseton de iu likvoro.

Kaj dum la tri viroj trinketis kaj ĝuis,
Jen io flaveta de supre gut-fluis.
Ĉi supre ja staris la korbo de Pleton,
De ĵus elirinta la kvara sinjoro!
Ĉu eble enhavas ĝi vinboteleton?
Ĉu eble enestas do ankaŭ likvoro?

Kaj ĉiu do sian glaseton eklevis.
La gutoj en glasojn do fali nun devis.
Kaj ili gustumis la gutojn avide,
Por sperti ilian aromon rapide.
Kaj diris unue sinjoro Rabaja:
»Jen estas ja vere do vino Tokaja!«

Sed tuj nun protestis sinjoro Ĉambrako:
»Ĝi estas tre forta kaj bona konjako!«
Kaj laste do diris sinjoro Murano:
»Stultuloj! Ĝi estas ja bona ĉampano!«
Dum ili la glasojn do plu ekzamenis,
La kvara sinjoro denove envenis.

Kaj ili do diris al li nun scivole:
»Ho, solvu la gravan enigmon bonvole:
Ni ĉiuj cerbumas, sed ne ĝin divenas,
Jen kion do via korbeto entenas.«
Afable al ili respondis nun Pleton:
»Nur ion malgravan: Malgrandan hundeton!«

PROFESIA FIERO

Diris jen la prokuroro
Al la akuzita viro
Dum juĝista la esploro
Kun surprizo kaj kun miro:
»Diru vi, Johano Plento,
Do per kiu instrumento
La viktimon batis vi,
Ke do preskaŭ mortis ĝi?«

Kaj al li respondis Plento
Kun fiera ironi’:
»Per neniu instrumento!
Tion ne bezonas mi!
Estas forta mi boksisto,
Kaj mi agas kun persisto;
Kaj la batoj, ho sinjor’,
Estas simpla manlabor’!«

FERVORAJ LABORISTOJ

Diris masonist’ Johano
Al amiko Kolomano:
»Ĉu vi tie sur la tur’
Vidas muŝon sur la mur’?«

»Ne«, respondis la alia,
»Muŝon el distanco tia
Ne mi vidas sur la mur’
De la urbodoma tur’.«

Sen hezit’ al Kolomano
Jen proponis nun Johano:
»Ni do devas fini jam;
Estas tro malhele jam!«

MISTIFIKO

»Ĉu vi scias, Emeriko,
Ke en nia respubliko
Oni nun ja eĉ malfermas jen
Ĉiun ajn leteron el Aten’?«

»Ne! Ho diru vi pro Dio,
Kial do okazas tio?«
La alia sed nun mokis lin:
»Por ke oni povu legi ĝin!«

TRE KARA MORTINTO

Viro ploris jen senĉese
Ĉe la tombo pro dolor’:
»Kial do vi iris for?
Mi bezonus vin necese,
De post via frua morto
Tre turmentas min la sorto.
Ho, revenu el la ter’
Kaj min savu el mizer’,
Mi jam estas sen esper’«.

Hom’ demandis lin bonvole:
»Ĉu do mortis la patrin’?«
»Ne« li diris senkonsole
Kaj plorante skuis sin.
»Estas mi la edzo dua —
Li sed estis la unua.
Kiam morto prenis lin,
Mi do edzinigis ŝin —
Sed ŝi nun turmentas min.«

SIMPLA AFERO

Profesor’ Johano Oro
Havis grandan filon jen,
Kiu mem jam profesoro
Estis en la urb’ Vien’,
Dum la patro kaj patrino
Loĝis ambaŭ en Berlino.

Kaj la filo do subite
Skribis al la patro jen,
Ke la patro senhezite
Sendu monon al Vien’.
Sed la patro kun trankvilo
Tuj respondis al la filo:

»Profesor’ aŭ havas monon,
Aŭ do ne ĝin havas li.
Sed se li do havas monon,
Ĝin ja mem posedas vi,
Kaj se ne li havas tion,
Povas sendi mi nenion!«

AKRA KRITIKO

»Ho sinjoro profesoro!«
Diris jen la diletant’,
»Nun prijuĝu kun favoro
Mian bildon Verda Plant’.«

»Diru nun al mi sinjoro,
Kio plaĉas do al vi:
Ĉu la formoj, ĉu koloro
Aŭ ĉu la ide’ de ĝi?«

Kaj la majstro do sincere
Diris jen sen ia mild’:
»La plej bona estas vere
Ja la kadro de la bild’!«

STRANGA DILEMO

Akuzita estis Ruzo
Ĉe juĝista tribunalo,
Kaj asertis la akuzo,
Ke li el vendista halo
Prenis grizan pantalonon,
Ne por ĝi donante monon.

Advokato kun persisto
Lin defendis plenrutine,
Tiel ke lin la juĝisto
Devis malkondamni fine.
Tamen sed li ne foriris.
La juĝisto fine diris:

»Ĉu vi havas plu deziron?«
»Ne, mi dankas, ho sinjoro.
Mi atendas la foriron
De l’sinjoro prokuroro.
Kaj la atestintaj homoj
Iru for al siaj domoj.

Mi ja estas en dilemo.
Oni min ja tuj regvidus,
Ĉar la stulta scivolemo
Ja sendube tuj ekvidus,
Se mi farus unu paŝon,
La ŝtelitan krur-vestaĵon!«

NENECESA KONSILO

Kuracisto dum esploro
Diris al la konduktoro:
»Ne diboĉu, ne ekscesu,
Kaj drinkadi do vi ĉesu,
Vivu ĉiam, ho karulo,
Laŭ dieta la regulo!«

Diris sed la konduktoro:
»Dankon, ho sinjor’ doktoro!
La konsilo ne necesas,
Ĉar neniam mi ekscesas:
Mi ja drinkas laŭ regulo.
Ĉiam estas mi drinkulo!«

KOLERANTA ĈASISTO

Ĉasisto mallerta fervore jen pafis,
Sed li la leporon ja tamen maltrafis.
»Ho tondro! Jen do jam leporo la oka!
Min vere ĉikanas la sorto plenmoka!«
Subite ĵetegis pafilon li for
Kaj kriis kolere li al la lepor’:
»Bestaĉo! Ne lasas mi moki plu min,
Do mem per pafilo mortpafu vi vin!«

Glossar

Aĥeno - Aachen, urbo en Germanio

manpoŝo - mansaketo (rekta traduko el la germana lingvo)

Kolofono

Titolo:

La mondo ridas

Aŭtoro:

Alois Norbert (Tio estas plumnomo de Alois Berndl.)

Fonto:

Tekstoj laŭ la originalo eldonita de la aŭtoro en 1937.

Titolbildo laŭ la originalo, aranĝo kaj elektronika publikigo de la teksto:

Michael Lennartz
E-Mail: elibroj@majkel.de
Retejo: www.majkel.de

Versio:

Majo 2017

Originala elŝutejo de la traduko:

www.esperanto-sh.de